Jakość powietrza

Pył zawieszony PM10 i PM2,5

Pył składa się z mieszaniny cząstek stałych i ciekłych zawieszonych w powietrzu i będących mieszaniną substancji organicznych i nieorganicznych. Może zawierać substancje toksyczne takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (m.in. benzo(a)piren), metale ciężkie oraz dioksyny i furany.

Pył PM10 zawiera cząstki o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów, które mogą docierać do górnych dróg oddechowych i płuc, natomiast pył PM2,5 cząstki o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra, które mogą także przenikać do krwi.

Największa emisja pyłów powodowana jest w wyniku spalania węgla i drewna w starych kotłach oraz piecach domowych. Duże znaczenie ma również spalanie odpadów w tych kotłach, które jest nielegalne i powoduje poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi. Istotna jest również jakość spalanego węgla. Znacząca emisja pyłu powodowana jest również przez komunikację – zarówno w wyniku spalania paliw w silnikach, jak również jako emisja wtórna z unoszenia pyłów z brudnych i będących w złym stanie dróg. Emisja pyłów powodowana jest również przez przemysł, szczególnie energetyczny, chemiczny, wydobywczy i metalurgiczny, ale ze względu na wysokość emitorów oraz obowiązujące przepisy ograniczające dopuszczalne wartości emisji, źródła te mają zwykle dużo mniejszy wpływ na jakość powietrza.

Pył PM10 i PM2.5

 

Zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym i benzo(a)pirenem przyczynia się do:

  • chorób układu oddechowego: astmy, raka płuca, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, częstych infekcji dróg oddechowych,
  • chorób układu krwionośnego: zawału serca, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca, niewydolności serca,
  • chorób układu nerwowego: problemów z pamięcią i koncentracją, wyższego poziomu niepokoju, stanów depresyjnych, zmian anatomicznych w mózgu, choroby Alzhaimera, przyspieszonego starzenia układu nerwowego, udaru mózgu,
  • chorób układu rozrodczego: bezpłodności, przedwczesnego porodu, obumarcia płodu.

Zanieczyszczone powietrze ma również negatywny wpływ na płód. Prowadzone w Krakowie badania zespołu prof. Wiesława Jędrychowskiego z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego dowodzą, że kobiety, które podczas ciąży oddychały powietrzem o wysokim stężeniu benzo(a)pirenu rodzą dzieci o niższym wzroście, z mniejszą wagą urodzeniową, o mniejszym obwodzie głowy i niższym ilorazie inteligencji. Dzieci te są mniej odporne na infekcje w wieku późniejszym.Wpływ pyłu PM10 i PM2.5 na zdrowie

Ekspozycja krótkoterminowa na pył zawieszony

Niebezpieczna jest nawet stosunkowo krótka ekspozycja na pył zawieszony, zwłaszcza w przypadku wysokich stężeń tej substancji. Szczególnie zagrożone są dzieci, osoby starsze oraz osoby cierpiące na choroby układu krążenia lub choroby układu oddechowego. Badania dowodzą, że w danej grupie wiekowej ­najbardziej wrażliwe na wpływ zanieczyszczeń powietrza są osoby o niskim statusie socjoekonomicznym. W wielu badaniach wykazano, że krótkoterminowa ekspozycja na PM2,5 istotnie zwiększa ryzyko zgonu. Głównym powodem są dolegliwości ze strony układu krążenia, ale także ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego czy też nagłego zatrzymania krążenia. Inne skutki zdrowotne krótkotrwałej ekspozycji na pył zwieszony to także wzrost ciśnienia tętniczego, nasilenie objawów astmy oskrzelowej i wzrost zachorowalności na infekcje dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc.

Problemy
z pamięcią i koncentracją,

wyższy poziom niepokoju, stany depresyjne, zmiany anatomiczne w mózgu
Problemy
z oddychaniem,

problemy z oddychaniem, podrażnienie oczu, nosa, gardla,
kaszel, katar, zapalenie zatok
Zawał serca, nadciśnienie tętnicze,
choroba niedokrewna, zaburzenie rytmu serca, niewydolność serca
Astma, rak płuc
przewlekła obturacyjna choroba płuc, częste infekcje dróg oddechowych
Bezpłodność,obumarcie płodu
przedwczesny poród

Jakie należy podjąć kroki, aby ograniczyć narażenie

Nie wychodź na spacer nie bierz na spacer dziecka
Dzieci w przedszkolach
nie powinny wychodzić na spacery
Nie uprawiaj sportu na zewnątrz
Jeśli cierpisz na choroby układu krążenia lub oddechowego
skontaktuj się z lekarzem
Nie wietrz mieszkania
Włącz odpylacz powietrza jeśli go posiadasz
Załóż maskę przeciwpyłową
w trakcie dłuższego pobytu na zewnątrz

Data modyfikacji: 24.03.2018