Podsumowanie LIFE Malopolska – grudzień 2024!

Centrum kompetencji koordynuje działania służące wzmocnieniu wdrażania Programu ochrony powietrza. Zapewnia ciągłe wsparcie i szkolenia dla ekodoradców we wszystkich istotnych dziedzinach. W ramach centrum opracowywane są również narzędzia wspierające pracę ekodoradców.

Najważniejsze wydarzenia:

  • 2 grudnia w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie odbyła się kolejna konferencja zorganizowana przez Departament Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Wydarzenie zgromadziło 200 pracowników gmin i powiatów. Podczas konferencji omówiono wdrażanie uchwał antysmogowych, szczególnie w kontekście uchwały antysmogowej dla Małopolski. Kolejnym ważnym tematem było wsparcie motywacyjne dla ekodoradców w wykonywaniu ich pracy.
  • 5-6 grudnia 2024 roku w Krakowie odbyła się konferencja „Połączył nas LIFE”, która zgromadziła ponad 40 przedstawicieli z 13 projektów realizowanych w ramach Programu LIFE. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń, dialogu oraz inspiracji dla działań proekologicznych w Polsce.
  • 11 grudnia odbyła się konferencja REPowerEU – zielona transformacja energetyczna dla samorządów lokalnych. Organizatorem spotkania było Ministerstwo Funduszu i Polityki Regionalnej oraz Instytut Innowacji i Odpowiedzialnego Rozwoju INNOWO. Podczas wydarzenia omówiono wyzwania technologiczne, prawne i administracyjne aspekty oraz korzyści społeczne i środowiskowe zielonej transformacji energetycznej.
  • Marszałek Województwa Małopolskiego skierował apel do przedstawicieli polskiego rządu, w tym Premiera, Ministra Klimatu i Środowiska oraz Prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, o natychmiastowe przywrócenie pełnego funkcjonowania Programu Czyste Powietrze. Program Czyste Powietrze od lat stanowi istotne wsparcie dla mieszkańców w procesie termomodernizacji budynków oraz wymiany przestarzałych urządzeń grzewczych. W Małopolsce Program jest fundamentem wdrażania uchwały antysmogowej.
  • Przedstawiciele Centrum Kompetencji wzięli udział w kolejnych webinariach z cyklu „Spotkanie z ekspertem KAPE”.
  • 4.12 – Skuteczne wdrażanie Dyrektywy EPBD – współpraca i europejskie dobre praktyki,
  • 18.12 – Różnice i harmonizacja świadectw charakterystyki energetycznej w Europie – projekt crossCert.

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

W grudniu przyjęto 620 zgłoszeń poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 532 zgłoszenia dotyczące zanieczyszczeń powietrza,
  • 34 zgłoszenia dzikich wysypisk,
  • 36 zgłoszeń wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 18 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 30 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 40 zapytań telefonicznych.

Centrum kompetencji koordynuje działania służące wzmocnieniu wdrażania Programu ochrony powietrza. Zapewnia ciągłe wsparcie i szkolenia dla ekodoradców we wszystkich istotnych dziedzinach. W ramach centrum opracowywane są również narzędzia wspierające pracę ekodoradców.

Najważniejsze wydarzenia:

  • 14–15 listopada w Krakowie odbyła się VI edycja Międzynarodowej Konferencji „Jakość Powietrza a Efektywność Energetyczna 2024”, zorganizowana przez Małopolskie Centrum Budownictwa Energooszczędnego Politechniki Krakowskiej we współpracy z Departamentem Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Było to kluczowe wydarzenie w ramach Krakowskich Konferencji Naukowych, poświęcone budownictwu neutralnemu dla klimatu.
  • 4 listopada odbyło się spotkanie z monitorem projektu LIFE IP Małopolska w zdrowej atmosferze przy udziale tzw. „Project Advisor” ze strony Agencji CINEA. Podczas spotkania dokonano ewaluacji projektu, omówiono postępy prac oraz plan działań projektu na najbliższe miesiące.
  • 22 listopada 2024 r. odbyło się kolejne spotkanie przedstawicieli województw małopolskiego i podkarpackiego. Było to ważne wydarzenie w ramach współpracy międzyregionalnej, której celem jest wymiana doświadczeń i wspólne działania na rzecz ochrony środowiska. Podkarpacie, realizujące obecnie projekt LIFE „Podkarpackie – żyj i oddychaj”, miało okazję czerpać inspiracje z doświadczeń Małopolski, która z sukcesem wdraża projekt LIFE IP „Małopolska w zdrowej atmosferze”.
  • 26-27 listopada odbyły się warsztaty dla pracowników urzędów marszałkowskich w zakresie przygotowania do wdrażania nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy oraz Forum Jakości Powietrza. Spotkanie zostało zorganizowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ramach projektu Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju.
  • W listopadzie wciąż trwała kontrola przeprowadzana przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK) w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego. Kontrola dotyczyła realizacji uchwał antysmogowych. Ma ona na celu ocenę wdrożenia i skuteczności działań podejmowanych na terenie województwa małopolskiego w celu poprawy jakości powietrza.
  • Przez cały miesiąc trwały spotkania dotyczące Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK), podczas których omawiano szczegóły związane z nowym źródłem wsparcia finansowego. SFK został ustanowiony w celu łagodzenia skutków społecznych związanych z wprowadzeniem nowego systemu handlu emisjami ETS2. Fundusz ma wspierać inwestycje ograniczające zużycia paliw kopalnych, tworzenie nowych miejsc pracy oraz realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu.
  • Poznaliśmy laureatów piątej edycji plebiscytu EKO HERO Małopolski 2024. Najlepszymi gminami rankingu Eko Hero Gmina 2024, który kompleksowo ocenia działania podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego województwa małopolskiego oraz mieszkańców gmin na rzecz poprawy sytuacji w obszarze stanu i ochrony środowiska, są Bukowno, Liszki i Szczawnica; w obszarze ochrony powietrza atmosferycznego i klimatu: Sucha Beskidzka, Pałecznica i Skała.
  • Przedstawiciele Centrum Kompetencji wzięli udział w kolejnych webinariach z cyklu „Spotkanie z ekspertem KAPE”.
  • 6.11 – „Ślad węglowy budynku – platforma FoCA – pierwszy krok”. 
  • 20.11 – „Polsko-Niemiecka Platforma Energetyczna. Tworzenie społeczności energetycznych w oparciu o studia przypadków”.

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

W listopadzie przyjęto 668 zgłoszeń poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 576 zgłoszeń dotyczących zanieczyszczeń powietrza,
  • 42 zgłoszenia dzikich wysypisk,
  • 37 zgłoszeń wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 13 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 65 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 50 zapytań telefonicznych.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), przedstawia do szerokich konsultacji społecznych projekt nowej odsłony programu priorytetowego Czyste Powietrze. Uwagi można zgłaszać od 9 do 27 grudnia 2024 r. Reforma programu jest konieczna, by wyeliminować nadużycia i nadal działać na rzecz czystego powietrza oraz niższych rachunków za ogrzewanie.

Niezmiennie celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Zmienią się zasady przyznawania dotacji, tak by najwyższa pomoc efektywnie trafiała do najuboższych gospodarstw domowych.  

Narodowy Fundusz będzie uruchamiał trzy komponenty programu:

  • 12 grudnia br. komponent dla powodzian,
  • 31 marca 2025 dla tych, którzy nie zdążyli złożyć wniosków (rozwiązanie pomostowe dla osób, które rozpoczęły realizację inwestycji a pierwsze faktury wystawione zostały od 28 maja br.)
  • 31 marca 2025 – możliwość składania nowych wniosków 

Kluczowe reformy programu obejmują:

  • nowy, czytelny układ programu – podział przedsięwzięć w zależności od zapotrzebowania budynku na energię użytkową
  • ujednolicone poziomy dofinansowania w poszczególnych grupach dochodowych dla łatwiejszych rozliczeń projektów,
  • wzrost wymagań odnośnie do klasy efektywności energetycznej dotowanych urządzeń,
  • odejście od audytów energetycznych na rzecz świadectw charakterystyki energetycznej i oceny energetycznej z wizytą eksperta w każdym domu,
  • obowiązek wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie wykonawcy,
  • limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów,
  • dotacje dla rzeczywiście najuboższych – wymóg posiadania co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku nieruchomości (wyjątek np. spadek),  której zapotrzebowanie na energię użytkową, w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania wynosi powyżej 150 kWh/m2/rok.  
  • uzyskanie określonego standardu energetycznego – przedsięwzięcie musi prowadzić do zapotrzebowania na energię użytkową nie większego niż 120 kWh/m2.

Ponadto zaktualizowaliśmy progi dochodowe w poszczególnych grupach dofinansowania oraz limit dotacji.

NFOŚiGW pracuje obecnie nad:

  • założeniami listy rzetelnych i uczciwych wykonawców,
  • usprawnieniem i przyspieszeniem procedury rozpatrywania wniosków przez uproszczenie zasad dofinansowania i standaryzację typów przedsięwzięć,
  • ogólnopolskim systemem operatorów.

Jak wziąć udział w konsultacjach?

Uwagi/ sugestie* należy przesyłać na formularzu na adres: [email protected] (w tytule wiadomości należy napisać: Konsultacje społeczne „Czyste Powietrze”).

Wiadomości wysłane poza formularzem, o którym mowa powyżej, nie będą brane pod uwagę jako zgłoszenia w ramach konsultacji.

Wszystkie potrzebne dokumenty (w tym formularz) znajdują się na stronie konsultacji.

Termin konsultacji: 9-27.12.2024 r.

*wysłanie formularza jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na publikację uwag/sugestii (w przypadku uwag/sugestii osób fizycznych dane osobowe zostaną zanonimizowane).

Więcej informacji:

Reforma programu Czyste Powietrze – odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Centrum kompetencji koordynuje działania służące wzmocnieniu wdrażania Programu ochrony powietrza. Zapewnia ciągłe wsparcie i szkolenia dla ekodoradców we wszystkich istotnych dziedzinach. W ramach centrum opracowywane są również narzędzia wspierające pracę ekodoradców.

Najważniejsze wydarzenia:

  • 10 października Centrum Kompetencji, realizujące zadania w ramach projektu LIFE-IP MAŁOPOLSKA, gościło monitora projektu Stanisława Tworka. Podczas październikowego spotkania dokonano ewaluacji projektu LIFE-IP MAŁOPOLSKA, omówiono postępy prac oraz plan działań projektu na najbliższe miesiące. Mimo, iż projekt zmierza ku końcowi, to wypracowany model wsparcia będzie kontynuowany przez Województwo Małopolskie. Centrum Kompetencji przystępuje do opracowania, a następnie wdrażania tzw. After LIFE Plan, dzięki któremu działania służące poprawie jakości powietrza w regionie będą kontynuowane.
  • 15 października zespół projektu LIFE Małopolska w zdrowej atmosferze uczestniczył w konferencji pn. „Edukacja klimatyczna poza schematami” w Krakowie. Wydarzenie skierowane było do nauczycieli oraz edukatorów ekologicznych i klimatycznych, a jego celem było pokazanie nowatorskich metod nauczania o zmianach klimatycznych.
  • W dniach 16-18 października odbyła się konferencja „Central European Air Quality LIFE IP Project Networking Workshop”. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele 4 projektów LIFE z Węgier, Słowacji i Polski. Każdy z zaproszonych projektów zaprezentował działania i wyniki osiągnięte w wyniku realizacji projektów LIFE. Wydarzenie było okazją do zawiązania kontaktów, budowania partnerstw oraz wzajemnego inspirowania się w zakresie poprawy jakości powietrza.
  • 16 października odbyło się spotkanie online grupy roboczej ds. ochrony powietrza w ramach projektu „Partnerstwo: Środowisko dla rozwoju” działającej przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska, w ramach projektu „Partnerstwo: Środowisko dla rozwoju”. Tematem spotkania było informowanie o jakości powietrza w Polsce.
  • 16 października w Warszawie odbyła się uroczysta konferencja pod hasłem „Transformacja energetyczna – wyzwania, możliwości i perspektywy”. Konferencja „Transformacja energetyczna – wyzwania, możliwości i perspektywy” stanowiła platformę do wielowątkowej dyskusji nad kondycją polskiej energetyki, możliwości i szans, które się pojawiają wraz z uruchomieniem kolejnych programów i środków pomocowych na transformację.
  • 19 października na rynku w Oświęcimiu odbył się piknik „Małopolska Zachodnia – Kopalnia możliwości”. Na stoiskach informacyjnych czekali specjaliści z Urzędu Marszałkowskiego, dzieląc się praktycznymi informacjami o dotacjach na wymianę pieców, montaż odnawialnych źródeł energii oraz odpowiadając na pytania związane z aplikowaniem o wsparcie. Dzięki ich wskazówkom uczestnicy dowiedzieli się, jak skutecznie przejść przez proces składania i rozliczania wniosków – kluczowych etapów, które mogą otworzyć drzwi do realizacji ekologicznych projektów w ich domach.
  • 23 października odbyło się III spotkanie Krajowego Programu Współpracy Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus (CAMS NCP). Głównym tematem dyskusji była kwestia wpływu zanieczyszczenia powietrza na zdrowie. Uczestnicy poruszali także zagadnienia związane z nowoczesnymi technikami pomiarowymi i obliczeniowymi, które mają kluczowe znaczenie w ocenie jakości powietrza. W wydarzeniu udział wzięła przedstawicielka Centrum Kompetencji.
  • W dniach 28-29 przedstawiciele projektu LIFE uczestniczyli w II Kongresie Energetyki Rozproszonej, który organizowany był w Krakowie przez AGH. Konferencja odbyła się pod hasłem „Lokalna energetyka dla przyszłości”. Zakres tematyczny kongresu obejmował kluczowe problemy i wyzwania dla przyszłości polskiej transformacji energetycznej.

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

W październiku przyjęto 566 zgłoszeń poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 440 zgłoszeń dotyczących zanieczyszczeń powietrza,
  • 70 zgłoszeń dzikich wysypisk,
  • 40 zgłoszenia wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 16 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 50 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 40 zapytań telefonicznych.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. (KAPE) świętuje 30-lecie swojej działalności, odgrywając kluczową rolę w promowaniu efektywności energetycznej w Polsce. Z tej okazji 16 października 2024 r. w Warszawie odbyła się uroczysta konferencja pod hasłem „Transformacja energetyczna – wyzwania, możliwości i perspektywy”, będąca okazją do refleksji nad przyszłością polskiej energetyki oraz wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie wdrażania zmian.

Dyskusje o przyszłości energetyki!

Do udziału w wydarzeniu zaproszono wybitnych ekspertów, liderów branży energetycznej, przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, sektora prywatnego oraz organizacji pozarządowych, a także przyjaciół, współpracowników i konkurentów KAPE, którzy wspólnie dyskutowali nad przyszłością transformacji energetycznej w Polsce i Europie.

Konferencja „Transformacja energetyczna – wyzwania, możliwości i perspektywy” stanowiła platformę do wielowątkowej dyskusji nad kondycją polskiej energetyki, możliwości i szans, które się pojawiają wraz z uruchomieniem kolejnych programów i środków pomocowych na transformację. Program konferencji obejmował pięć paneli dyskusyjnych, które umożliwiły wymianę doświadczeń, poglądów oraz dobrych praktyk z różnych sektorów gospodarki. Dyskusje skupiły się na takich tematach jak:
✔️Poprawa efektywności energetycznej w przemyśle i budownictwie
✔️Wyzwania sektora budynkowego w kontekście Zielonego Ładu
✔️Transformacja energetyczna ciepłownictwa
✔️Finansowanie transformacji energetycznej
✔️Wizja transformacji energetycznej w kontekście realizacji celów 2050

Zwieńczeniem konferencji była uroczysta Gala, podczas której wręczono nagrody dla podmiotów, które w sposób szczególny przyczyniły się do poprawy efektywności energetycznej oraz realizacji projektów transformacyjnych.

Współpraca KAPE z Małopolską

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. aktywnie współpracowała z Małopolską przy realizacji Projektu LIFE „Małopolska w zdrowej atmosferze”, co zaowocowało wieloma cennymi inicjatywami. W ramach współpracy powstały kluczowe dokumenty i narzędzia, takie jak „Raport z analizy możliwości rozwoju gmin uzdrowiskowych pod względem ograniczenia niskiej emisji i rozwoju sieci ciepłowniczych” oraz „Wytyczne do analizy ubóstwa energetycznego”. Opracowano platformę e-learningowa dla Ekodoradców. Wspólnie zorganizowano także wizytę studyjną do Danii, która pozwoliła partnerom projektu na zapoznanie się z najlepszymi europejskimi praktykami w zakresie walki z niską emisją. Współpraca ta była nie tylko okazją do wymiany wiedzy i umiejętności, ale także umożliwiła wzajemne inspirowanie się do podejmowania kolejnych wspólnych inicjatyw na rzecz poprawy jakości życia mieszkańców. Liczymy na kontynuację tej owocnej współpracy i rozwijanie kolejnych projektów w przyszłości.

Perspektywy na przyszłość

30-lecie KAPE to nie tylko moment podsumowania dotychczasowych osiągnięć, ale także czas na spojrzenie w przyszłość i wyznaczanie nowych kierunków działania. Transformacja energetyczna jest nieodłącznym elementem rozwoju Polski i całej Europy, a podejmowane działania są kluczowe dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Czy chcesz przyczynić się do tego, by europejskie miasta stały się czystsze i zdrowsze? Teraz jest na to doskonała okazja. W ramach programu „Horyzont Europa” ogłoszono nabór wniosków na projekty, których celem jest eliminacja zanieczyszczeń w miastach. To szansa, by wspólnie z innymi miastami w Europie pracować nad nowymi rozwiązaniami, które poprawią jakość życia mieszkańców.

Nowoczesne metody monitorowania zanieczyszczeń

Głównym celem inicjatywy jest opracowanie innowacyjnych metod monitorowania zanieczyszczeń powietrza, wody, gleby oraz hałasu. Wprowadzenie takich rozwiązań umożliwi skuteczniejsze i bardziej świadome działania na rzecz redukcji zanieczyszczeń, co z kolei przyczyni się do poprawy jakości życia obywateli. Dzięki nowym technologiom miasta będą mogły precyzyjnie określić, gdzie występują największe problemy, i skupić się na działaniach tam, gdzie będą one najbardziej efektywne.

Wymagania dla projektów

Projekty, które ubiegają się o finansowanie w ramach tej inicjatywy, muszą obejmować co najmniej dwa miasta. Idealnym scenariuszem jest udział przynajmniej jednego miasta wybranego do misji UE dotyczącej neutralnych dla klimatu i inteligentnych miast lub miasta będącego sygnatariuszem unijnego porozumienia w sprawie zielonego miasta. Dzięki temu możliwe będzie zaangażowanie lokalnych władz, instytucji badawczych i społeczności w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.

Budżet i termin składania wniosków

  • Termin składania wniosków upływa 11 lutego 2025 roku o godzinie 17:00
  • Całkowity budżet wynosi 20 milionów euro.
  • Link do składania wniosków tutaj

Dlaczego warto?

Projekt „Horyzont Europa” stanowi wyjątkową okazję, by aktywnie uczestniczyć w transformacji miast europejskich na bardziej ekologiczne i przyjazne do życia. Inwestowanie w nowoczesne technologie monitorowania zanieczyszczeń może przynieść długofalowe korzyści, takie jak poprawa zdrowia mieszkańców, zmniejszenie obciążenia środowiska i lepsza jakość życia w miastach.

Serdecznie zapraszamy do udziału w III spotkaniu Krajowego Programu Współpracy Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus (CAMS NCP), które odbędzie się w formule hybrydowej już 23 października 2024 roku o godzinie 10:30, w siedzibie IOŚ-PIB, przy ul. Słowiczej 32 w Warszawie.

Dlaczego warto wziąć udział?

Tematem przewodnim spotkania jest wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie i temu zagadnieniu poświęcona będzie główna sesja, w trakcie której wyniki badań zaprezentuje liczne grono ekspertów. Druga sesja będzie dotyczyć nowoczesnych technik pomiarowych i obliczeniowych w jakości powietrza.

Małopolska od lat współpracuje z Instytutem Ochrony Środowiska uczestnicząc w licznych spotkaniach oraz prezentując dane o prognozach jakości powietrza na stronie https://powietrze.malopolska.pl/jakosc-powietrza/

W listopadzie planowany jest panel dyskusyjny, podczas którego województwo małopolskie przedstawi swoje doświadczenia i najlepsze praktyki.

Planowane sesje tematyczne:

  • CAMS NCP – wnioski z dotychczasowych działań i plany na przyszłość
  • Wpływ jakości powietrza na zdrowie
  • Nowoczesne techniki pomiarowe i obliczeniowe w jakości powietrza – szanse i wyzwania

Zgłoszenia:

Prosimy o zarejestrowanie się do 21 października za pomocą formularza dostępnego na stronie spotkania.

W dniach 10-13 września członkowie Grupy ds. Ochrony Powietrza wzięli udział w wizycie studyjnej w Danii, zorganizowanej w ramach projektu „Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju”. Celem tego wyjazdu było nawiązanie współpracy oraz wymiana wiedzy i doświadczeń z duńskimi instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę środowiska, szczególnie w zakresie ochrony powietrza i ograniczania niskiej emisji. Wizyta umożliwiła również uczestnikom rozwój kompetencji i poszerzenie wiedzy na temat wdrażania innowacyjnych rozwiązań ekologicznych.

Transformacja energetyczna i innowacyjne budownictwo

11 września delegacja odwiedziła Duńską Agencję Energii, gdzie uczestnicy zapoznali się procesem transformacji energetycznej w Danii oraz obecnie funkcjonującymi mechanizmami wspierającymi rozwój systemu ciepłownictwa. W trakcie dyskusji omówiono duńskie działania na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń pochodzących z transportu, w tym wprowadzanie stref czystego transportu w miastach i zwiększenie dostępności niskoemisyjnych środków komunikacji.

Drugim punktem była wizyta w organizacji Living Places, która pozwoliła uczestnikom na zapoznanie się z innowacyjnymi projektami budownictwa niskoemisyjnego. W ramach wizyty zostały przeprowadzone warsztaty, dotyczące wizji i kierunków transformacji budownictwa w kierunku bardziej zdrowych i niskoemisyjnych budynków.

Adaptacja Kopenhagi do zmian klimatycznych

Kolejny dzień, 12 września, delegacja spędziła w Urzędzie Miasta Kopenhagi. Tam uczestnicy zapoznali się z planem adaptacji miasta do zmian klimatycznych, który zakłada m.in. produkcję energii z odpadów, rozwój farm wiatrowych oraz zwiększenie użycia paneli fotowoltaicznych. Szczególnie interesującym elementem był plan wymiany transportu publicznego na pojazdy elektryczne oraz promowanie transportu rowerowego, który jest niezwykle popularny w Kopenhadze.

Delegacja odwiedziła również organizację State of Green, gdzie Gry Klitmose Holm omówiła działania na rzecz promowania technologii ekologicznych oraz efektywności energetycznej. Warsztaty, które nastąpiły po prezentacji, skupiły się na współpracy sektora prywatnego i administracji w zakresie zielonej transformacji.

Dzień zakończyła wizyta na farmie wiatrowej Middlegrunden, która stała się doskonałym przykładem duńskich działań w zakresie energetyki odnawialnej.

Innowacyjne technologie w DOLL Living Lab

Ostatniego dnia wizyty, grupa odwiedziła DOLL Living Lab – park technologiczny, który testuje innowacyjne rozwiązania w obszarze ochrony środowiska i efektywności energetycznej. Delegacja miała okazję poznać technologie związane z zarządzaniem ruchem w miastach, mające na celu ograniczenie korków oraz poprawę warunków dla rowerzystów. Zaprezentowano także nowoczesne technologie ograniczania zanieczyszczenia światłem, co ma znaczenie dla ochrony miejskich ekosystemów.

Wnioski z wizyty

Wizyta studyjna w Danii była cennym doświadczeniem dla uczestników, którzy mieli okazję poznać nowoczesne rozwiązania stosowane w tym kraju w zakresie ochrony powietrza. Współpraca z duńskimi ekspertami i obserwacja skutecznych rozwiązań, które funkcjonują na innych rynkach Unii Europejskiej, stanowi ważny krok w kierunku poprawy jakości powietrza w Polsce. Wiedza zdobyta podczas wizyty, zarówno legislacyjna, jak i technologiczna, przyczyni się do innowacyjnego podejścia w implementacji regulacji unijnych na gruncie krajowym.

Dalsza współpraca międzynarodowa oraz implementacja sprawdzonych rozwiązań z Danii może znacząco przyczynić się do sukcesu polskich działań na rzecz ochrony środowiska i klimatu, a także poprawy jakości życia mieszkańców poprzez skuteczniejsze działania w obszarze ochrony powietrza.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłasza nabór wniosków w ramach programu priorytetowego „Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej szkół„.

Jaki jest cel programu?

Program ma na celu modernizację budynków szkół i przedszkoli, aby stały się bardziej ekologiczne i oszczędne pod względem zużycia energii. Dzięki temu możliwe będzie ograniczenie emisji zanieczyszczeń i obniżenie kosztów związanych z ogrzewaniem placówek.

Jakie projekty mogą otrzymać wsparcie?

Program wspiera działania związane z:

  • Poprawą efektywności energetycznej budynków szkół i przedszkoli.
  • Wymianą lub modernizacją systemów ogrzewania.
  • Montażem odnawialnych źródeł energii.

Warto pamiętać, że modernizacja musi być oparta na audycie energetycznym, który pokaże, że po przeprowadzeniu prac budynek będzie zużywał co najmniej o 30% mniej energii pierwotnej i o 25% mniej energii końcowej niż wcześniej.

Terminy i sposób składania wniosków

Nabór rozpoczyna się 14 października 2024 r. i potrwa do 30 grudnia 2024 r.

Wnioski należy składać wyłącznie drogą elektroniczną, za pośrednictwem aplikacji, która jest dostępna na stronie: https://wod.cst2021.gov.pl.

Dodatkowe informacje

Więcej informacji dostępnych jest na Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Centrum kompetencji koordynuje działania służące wzmocnieniu wdrażania Programu ochrony powietrza. Zapewnia ciągłe wsparcie i szkolenia dla ekodoradców we wszystkich istotnych dziedzinach. W ramach centrum opracowywane są również narzędzia wspierające pracę ekodoradców.

Najważniejsze wydarzenia:

  • Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego zebrał informacje od małopolskich gmin w zakresie wymian kotłów w pierwszym półroczu 2024 roku. W Małopolsce wymieniono 5 172 pozaklasowe kotły. Najwięcej kotłów zlikwidowano w gminach: Nowy Targ – obszar wiejski (108 kotłów), Koniusza (105 kotłów), Łukowica (103 wnioski), Mszana Dolna – obszar wiejski (95 kotłów), Lisia Góra (89 kotłów), Nowy Wiśnicz (87 kotłów) i Krzeszowice (85 kotłów). Nie słabnie zainteresowanie Programem Czyste Powietrze – Małopolanie bardzo chętnie sięgają po środki z tego programu na wymiany kotłów i przeprowadzenie termomodernizacji swoich domów. Dane Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie wskazują, iż w okresie od stycznia do końca czerwca 2024 złożono 17 683 wniosków.
  • 4 września w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie odbyło się XI posiedzenie Komitetu Monitorującego program Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027. Jednym z tematów posiedzenia było omówienie Działania 2.5 Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla typu projektu C – Wsparcie transformacji energetycznej gmin województwa małopolskiego. Celem tego działania jest pomoc samorządom w transformacji energetycznej, a także wspieranie inicjatyw mających na celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza.
  • Ponad 300 samorządowców, przedstawicieli małopolskich gmin i powiatów wzięło udział w dwóch konferencjach poświęconych unijnemu wsparciu na realizację przedsięwzięć związanych z ochroną środowiska, które odbyły się 9 września w Krakowie i 11 września w Nowym Sączu. W czasie spotkania przedstawiono praktyczne aspekty realizacji projektów FEM dotyczących funkcjonowania ekodoradców w gminach oraz wsparcia straży gminnych i międzygminnych w zakresie kontroli przestrzegania przepisów środowiskowych.
  • 25 i 26 września 2024 roku odbyła się druga edycja międzynarodowej konferencji „Moving towards clean air for Europe – Second International Conference on Air Pollution” organizowanej przez HungAIRy LIFE. Wydarzenie zgromadziło specjalistów, decydentów i przedstawicieli projektów środowiskowych z wielu krajów europejskich (m.in. z Węgier, Bułgarii, Włoch i Słowacji), którzy wspólnie omawiali strategie, technologie i programy mające na celu poprawę jakości powietrza na naszym kontynencie. Wśród prezentowanych na konferencji projektów nie mogło zabraknąć projektu LIFE realizowanego w Małopolsce. Pan Tomasz Pietrusiak, Zastępca Dyrektora Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, zaprezentował efekty działań projektu LIFE IP „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.
  • W dniach 16 – 22 września 2024 roku obchodziliśmy kolejną edycję Europejskiego Tygodnia Mobilności. Pomysłodawcą kampanii jest Komisja Europejska. Kampania ma na celu zwiększenie świadomości na temat zrównoważonej mobilności, ochrony powietrza oraz kształtowaniu proekologicznych nawyków. Jak co roku, Małopolskie gminy licznie włączyły się w obchody Europejskiego Tygodnia Mobilności. W wielu gminach zorganizowano liczne konkursy i warsztaty.
  • 5 września pracownicy Centrum Kompetencji po raz kolejny wzięli udział w spotkaniu w ramach cyklu #AkademiaCzystegoPowietrza2024. Tematem webinaru były błędy popełniane podczas termomodernizacji budynku (studium przypadków) oraz rola audytu energetycznego w programie „Czyste Powietrze”.

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

We wrześniu przyjęto 204 zgłoszenia poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 123 zgłoszenia dotyczące zanieczyszczeń powietrza,
  • 53 zgłoszenia dzikich wysypisk,
  • 20 zgłoszeń wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 8 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 30 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 60 zapytań telefonicznych.

25 i 26 września 2024 roku odbyła się druga edycja międzynarodowej konferencji „Moving towards clean air for Europe – Second International Conference on Air Pollution” organizowanej przez HungAIRy LIFE.

O konferencji

Celem konferencji była wymiana doświadczeń i prezentacja najnowszych osiągnięć zmierzających do redukcji zanieczyszczeń powietrza w Europie. Podczas konferencji poruszono tematy związane z ochroną powietrza. Uczestnicy mieli okazję poznać aktualne przepisy unijne dotyczące jakości powietrza, modele do prognozowania zanieczyszczeń, a także innowacyjne podejścia do monitorowania i ograniczania emisji. W dyskusjach dominowały kwestie związane z wdrażaniem nowych dyrektyw, rolą samorządów w działaniach antysmogowych oraz potrzebą zaangażowania społeczności lokalnych w procesy poprawy środowiska.

Wydarzenie zgromadziło specjalistów, decydentów i przedstawicieli projektów środowiskowych z wielu krajów europejskich (m.in. z Węgier, Bułgarii, Włoch i Słowacji), którzy wspólnie omawiali strategie, technologie i programy mające na celu poprawę jakości powietrza na naszym kontynencie.

Swoje wystąpienia mieli eksperci reprezentujący instytucje rządowe, jednostki naukowe, organizacje pozarządowe oraz liderzy projektów realizowanych w ramach programu LIFE, który wspiera działania na rzecz ochrony środowiska.

LIFE IP Małopolska w zdrowej atmosferze jako wzór do naśladowania

Wśród prezentowanych na konferencji projektów nie mogło zabraknąć projektu LIFE realizowanego w Małopolsce. Pan Tomasz Pietrusiak, Zastępca Dyrektora Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, zaprezentował efekty działań projektu LIFE IP „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”, który wdrażany jest od 2015 roku w Małopolsce. Projekt ten jest jednym z najważniejszych przedsięwzięć w Polsce mających na celu poprawę jakości powietrza.

Projekt zintegrowany LIFE „Małopolska w zdrowej atmosferze” stał się wzorem dla innych regionów w Polsce a także innych krajów europejskich, które zmagają się z problemem smogu i zanieczyszczenia powietrza. Dzięki kompleksowym działaniom projektowym, obejmującym zarówno edukację, jak i konkretne działania techniczne, udało się osiągnąć znaczące redukcje emisji zanieczyszczeń, a także podnieść świadomość ekologiczną wśród mieszkańców. Pan Tomasz Pietrusiak podkreślił, że sukces projektu nie kończy się wraz z jego formalnym zakończeniem – wyniki i rozwiązania wypracowane w Małopolsce będą kontynuowane i rozwijane w kolejnych latach, co daje nadzieję na dalszą poprawę jakości powietrza w regionie.

I co dalej?!

Podczas wydarzenia podkreślono konieczność współpracy międzynarodowej, aby skutecznie przeciwdziałać zanieczyszczeniom powietrza, które nie znają granic. Konferencja pokazała również, że kluczowe w walce o czyste powietrze są nie tylko przepisy prawne i technologie, ale także edukacja i zaangażowanie lokalnych społeczności w działania proekologiczne.

Europejski Tydzień Zrównoważonego Rozwoju już trwa! Od 18 września do 8 października 2024 r. cała Europa podejmuje wspólne działania na rzecz ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznej odpowiedzialności. To wyjątkowa okazja, by angażować się w inicjatywy mające na celu poprawę jakości życia.

Czym jest Europejski Tydzień Zrównoważonego Rozwoju?

Europejski Tydzień Zrównoważonego Rozwoju to inicjatywa, która ma na celu promowanie działań, projektów i wydarzeń wspierających zrównoważony rozwój, zgodnie z założeniami Agendy 2030 Organizacji Narodów Zjednoczonych. Agenda 2030 obejmuje 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), które skupiają się na globalnych wyzwaniach, takich jak zmiany klimatyczne, ubóstwo, zdrowie, edukacja, równość płci oraz ochrona zasobów naturalnych.

Jak włączyć się w działania Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju?

Aby wziąć udział w Europejskim Tygodniu Zrównoważonego Rozwoju, należy zarejestrować swoje wydarzenie obejmujące co najmniej jeden z aspektów zrównoważonego rozwoju (gospodarczy, społeczny lub środowiskowy) na platformie www.esdw.eu, a następnie zrealizować je w terminie od 18 września do 8 października 2024 r.

Dlaczego to wydarzenie jest tak ważne?

Europejski Tydzień Zrównoważonego Rozwoju ma na celu nie tylko edukację i podnoszenie świadomości na temat globalnych wyzwań, ale również mobilizację ludzi do podjęcia działań. Każda inicjatywa, niezależnie od jej skali, przyczynia się do realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju i tworzenia bardziej sprawiedliwego i zrównoważonego świata.

W obliczu zmian klimatycznych, degradacji środowiska naturalnego oraz nierówności społecznych, działania na rzecz zrównoważonego rozwoju stają się priorytetem. To szansa na poprawę jakości życia zarówno obecnych, jak i przyszłych pokoleń.

Zachęcamy do włączenia się w obchody ETZR zarówno najmłodszych, młodzież, przedsiębiorców, jak i przedstawicieli instytucji publicznych!

W Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie odbyło się XI posiedzenie Komitetu Monitorującego program Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027. Uczestniczyli w nim Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Witold Kozłowski i Przewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego prof. Jan Tadeusz Duda.

Nieustannie rozmawiamy o przyszłości naszego regionu, dbając jednocześnie o nasze wartości, tradycję i tożsamość regionalną. Nasze posiedzenie jest każdorazowo miejscem wspólnego dążenia do korzystnych rozwiązań w sprawach istotnych dla regionu i jego mieszkańców, za co Państwu serdecznie dziękuję

– mówił wicemarszałek Witold Kozłowski.

Przedstawiciele Komisji Europejskiej Dorota Korczyńska i Matthieu Hornung zaprezentowali priorytetowe plany komisji na najbliższe lata, które dotyczyły między innymi zrównoważonego budownictwa, spraw społecznych, inwestycji w kształcenie mieszkańców naszego regionu i wszechstronne podnoszenie kwalifikacji.

Znaczenie transformacji energetycznej

Jednym z tematów posiedzenia było omówienie Działania 2.5 Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla typu projektu C – Wsparcie transformacji energetycznej gmin województwa małopolskiego. Celem tego działania jest pomoc samorządom w transformacji energetycznej, a także wspieranie inicjatyw mających na celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza.

Transformacja energetyczna gmin to jedno z priorytetowych zadań dla Małopolski. Zmierza nie tylko do poprawy jakości powietrza, ale również przyspieszenia rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz zmniejszenie zależności regionu od tradycyjnych źródeł energii.

Zadania komitetu

Komitet Monitorujący, w skład którego wchodzą przedstawiciele różnych sektorów, w tym organizacji pozarządowych, przedsiębiorców oraz przedstawicieli samorządów, ma za zadanie nie tylko opiniować, ale także doradzać w zakresie realizacji programu. Współpraca pomiędzy tymi grupami jest niezbędna, aby zapewnić, że środki europejskie będą wydawane w sposób efektywny i zgodny z potrzebami mieszkańców Małopolski. Działanie 2.5 zostało pozytywnie zaopiniowane przez Komitet Monitorujący i od stycznia 2025 roku będzie realizowany przez Departament Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

Błędy popełniane podczas termomodernizacji budynku (studium przypadków) oraz rola audytu energetycznego w programie „Czyste Powietrze” – to tematy najbliższego spotkania w ramach cyklu #AkademiaCzystegoPowietrza2024.

Kiedy?

Bezpłatny webinar odbędzie się w czwartek, 5 września o godz. 10:00.

Na zgłoszenia wszystkich zainteresowanych czekamy pod linkiem: https://forms.office.com/e/zr0QXKYYXh do 4 września do godz. 15:00.

Pierwsza część spotkania, obejmie takie zagadnienia, jak m.in. wprowadzenie do tematu termomodernizacji budynku, omówienie systemu ogrzewania i wentylacji, kwestie ciepłej wody użytkowej, przegród zewnętrznych, czy odnawialnych źródeł energii.

W drugiej części skupimy się na aspektach audytu energetycznego w odniesieniu m.in. do: Świadectwa Charakterystyki Energetycznej (różnice), jego roli w programie „Czyste Powietrze” (kiedy jest potrzebny i jakie musi spełniać wymagania) i częstych błędach przy wykonywaniu audytu oraz dokumentu podsumowującego audyt energetyczny. Nie zabraknie też przypomnienia o zmianach w dokumencie podsumowującym audyt energetyczny, które nastąpiły po 22.04.2024 r. oraz informacji, gdzie szukać rzetelnych osób, wykonujących audyt energetyczny zgodny z wytycznymi programu „Czyste Powietrze”.

***

Cykl „Akademia Czystego Powietrza” – baza praktycznej wiedzy o ogólnopolskim programie „Czyste Powietrze” – jest realizowany od 2020 r. przez NFOŚiGW, we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz Polskim Alarmem Smogowym.

Centrum kompetencji koordynuje działania służące wzmocnieniu wdrażania Programu ochrony powietrza. Zapewnia ciągłe wsparcie i szkolenia dla ekodoradców we wszystkich istotnych dziedzinach. W ramach centrum opracowywane są również narzędzia wspierające pracę ekodoradców.

Najważniejsze wydarzenia:

  • 31 lipca odbyło się spotkanie online, w którym wzięli udział przedstawiciele trzech projektów LIFE: Małopolska w zdrowej atmosferze, HungAiry z Węgier oraz Populair ze Słowacji. Celem spotkania było przygotowanie do październikowych warsztatów, które zostaną zorganizowane na Węgrzech. Podczas spotkania online uczestnicy przeprowadzili wstępne konsultacje dotyczące nadchodzących warsztatów. Skupili się na omówieniu kluczowych tematów październikowego wydarzenia. Wspólnie ustalili, że warsztaty będą dotyczyć zagadnień takich jak programy ochrony powietrza, nowe wymogi prawne, czy informowanie społeczeństwa o jakości powietrza.
  • W lipcu rozpoczął się cykl szkoleń dla pracowników starostw i gmin z obsługi kamer termowizyjnych. Pod okiem specjalisty uczestnicy szkoleń mogą poznać zasady funkcjonowania i obsługi kamery termowizyjnej. Jest to też okazja to samodzielnego przeprowadzenia badania termowizyjnego. Szkolenia są realizowane w ramach projektu LIFE EKOMAŁOPOLSKA dla Klimatu i Energii. Kamery termowizyjne w urzędach gmin i starostw powiatowych są wykorzystywane do analizy budynków użyteczności publicznej oraz budynków prywatnych, aby zdiagnozować ewentualne straty ciepła. To zaś może posłużyć podjęciu decyzji o uszczelnieniu budynku i termomodernizacji przy wsparciu finansowym z dostępnych dotacji.
  • 31 lipca upłynął termin składania sprawozdań półrocznych z realizacji Programu ochrony powietrza przez gminy Województwa Małopolskiego. Centrum Kompetencji dokonało analizy i podsumowania działań samorządów z zakresu tempa wymian źródeł ciepła.

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

W lipcu przyjęto 256 zgłoszeń poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 136 zgłoszeń dotyczących zanieczyszczeń powietrza,
  • 60 zgłoszeń dzikich wysypisk,
  • 32 zgłoszenia wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 28 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 25 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 35 zapytań telefonicznych.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wraz z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapraszają przedstawicieli gmin na jednodniowe warsztaty z kompetencji miękkich.

Kiedy?

Warsztaty odbędą się w dniach 9-13 września 2024 r. w siedzibie NFOŚiGW ul.  Konstruktorska 3A (budynek 3A), p. I, sala 105 G, w godzinach 9.00 – 15.00 (rejestracja od godziny 8.30).

Szkolenie jest jednodniowe, w każdym dniu planowane jest szkolenie dla przedstawicieli 20 gmin.

Liczba miejsc jest ograniczona.

Dla kogo?

Zaproszenie kierowane jest do pracowników gminy, zaangażowanych we współpracę z mieszkańcami w ramach programu „Czyste Powietrze”.

NFOŚiGW przygotował dla Państwa jednodniowe szkolenie wzmacniające kompetencje miękkie, którego zakres prezentujemy w załączniku.

Współpracując z mieszkańcami w ramach programu „Czyste Powietrze” ważne jest, aby poza wiedzą merytoryczną, mieć świadomość możliwych zachowań wnioskodawców i beneficjentów. Warto zadbać o to, by spotkania te były życzliwe i skuteczne. Podczas szkolenia poznacie najczęściej pojawiające się problemy i bolączki właścicieli budynków jednorodzinnych. Dowiecie się także jak właściwie reagować w sytuacjach trudnych. Ważne, aby takie sytuacje nie budowały barier, ale wręcz odwrotnie – aby były rozpoznane i otwierały ścieżkę na inne, adekwatne do potrzeb reakcje w celu osiągnięcia zadowolenia mieszkańców i czystszego powietrza w najbliższym otoczeniu.

Zasady udziału:

Prosimy o potwierdzenie obecności na warsztatach na adres: [email protected]  do dnia 29 sierpnia 2024 r.  Prosimy o wpisanie w mailu potwierdzającym udział – datę warsztatów, podanie imienia i nazwiska oraz funkcji pracownika, jaką pełni w ramach wdrażania programu „Czyste Powietrze” w gminie, jak również kontaktu mailowego i telefonicznego do wskazanego Pracownika gminy.

O zapisaniu na wolne miejsca w danym dniu szkolenia decyduje kolejność zgłoszeń. W przypadku braku miejsca w danym dniu szkolenia, NFOŚiGW będzie proponować, w miarę możliwości inny termin.

Organizator zapewnia całodzienne szkolenie wraz z wyżywieniem.

Serdecznie zapraszamy .

Centrum kompetencji koordynuje działania służące wzmocnieniu wdrażania Programu ochrony powietrza. Zapewnia ciągłe wsparcie i szkolenia dla ekodoradców we wszystkich istotnych dziedzinach. W ramach centrum opracowywane są również narzędzia wspierające pracę ekodoradców.

Najważniejsze wydarzenia:

  • 19 czerwca w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie odbyła się kolejna konferencja zorganizowana przez Departament Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Tematem przewodnim spotkania były nowoczesne systemy grzewcze. Wydarzenie obfitowało w ciekawe wykłady, analizy oraz debaty na temat przyszłości sektora energetycznego. Wśród zaproszonych gości znaleźli się eksperci z branży energetycznej, przedstawiciele samorządów oraz instytucji zainteresowanych nowoczesnymi rozwiązaniami w dziedzinie ogrzewania. Spotkanie było dla wszystkich świetną okazją do zgłębienia wiedzy m.in. o aktualnych wyzwaniach stojących przed rynkiem energii w Polsce.
  • W dniach 24-25 czerwca 2024 r. Katowice stały się centrum dyskusji na temat ochrony powietrza dzięki wizycie studyjnej w ramach projektu Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju. Spotkanie zgromadziło specjalistów ds. ochrony powietrza z całego kraju. Pierwszy dzień dyskusji skupiał się na przygotowaniu Programów Ochrony Powietrza (POP), realizacji zadań i sprawozdawczości z ich realizacji. Przedstawiono dobre praktyki i mechanizmy wsparcia gmin w realizacji zadań zawartych w POP. Małopolska podzieliła się doświadczeniami w zakresie realizacji projektu LIFE IP Malopolska oraz rozpoczynającego się projektu Wdrażanie Programu Ochrony Powietrza finansowanego z FEM 2021-2027. Drugi dzień wizyty obejmował wycieczkę do Uniwersyteckiego Laboratorium Kontroli Atmosfery (ULKA) w Sosnowcu. Naukowcy i studenci Uniwersytetu Śląskiego zaprezentowali swoje innowacyjne metody badania zanieczyszczeń atmosferycznych.
  • 12 czerwca odbyło się spotkanie poświęcone omówieniu koncepcji wspólnych straży gminnych, które mogą stanowić odpowiedź na wyzwania związane z finansowaniem i efektywnością działań antysmogowych. Adam Mandera, komendant Straży Gminnej, opowiedział o praktycznych aspektach organizowania, prowadzenia i finansowania straży międzygminnej.
  • 29 jednostek samorządu terytorialnego otrzyma wsparcie m.in. na doposażenie straży gminnych i międzygminnych w zakresie przeprowadzanych kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Kwota alokacji przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach tego konkursu wynosiła 24 mln zł wyłącznie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
  • Kolejne małopolskie gminy otrzymały dofinansowanie na działalność ekodoradców. Zarząd Województwa Małopolskiego 25 czerwca wybrał do dofinansowania 27 zadań zgłoszonych w naborze w ramach Działania 2.5 Wdrażanie Programu Ochrony Powietrza, typ projektu B Funkcjonowanie ekodoradców w gminach. Wartość przyznanego wsparcia to ponad 12 mln zł.
  • Przedstawiciele Centrum Kompetencji wzięli udział w kolejnych webinariach z cyklu „Spotkanie z ekspertem KAPE”.
    • 12.06 – „Włączenie paszportów renowacji budynków do systemów certyfikacji charakterystyki energetycznej”
    • 19.05 – „Neutralność klimatyczna w Jednostkach Samorządu Terytorialnego”

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

W czerwcu przyjęto 216 zgłoszeń poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 117 zgłoszeń dotyczących zanieczyszczeń powietrza,
  • 49 zgłoszeń dzikich wysypisk,
  • 24 zgłoszenia wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 16 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 25 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 35 zapytań telefonicznych.

W czerwcu zaczyna obowiązywać tzw. lista Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) dla beneficjentów programu „Czyste Powietrze”.

Już od 14 czerwca 2024 roku dotacja z programu „Czyste Powietrze” na pompę ciepła, kocioł zgazowujący drewno lub kocioł na pellet będzie udzielona tylko w sytuacji, gdy wybrane urządzenie wpisane jest na listę zielonych urządzeń i materiałów. Lista ZUM dostępna jest pod adresem: https://lista-zum.ios.edu.pl. Zachęcamy do zapoznania się z jej wskazaniami.

Zmiana ta ma być gwarancją wyboru urządzeń o potwierdzonej jakości, czyli takich, które spełniają deklarowane w karcie produktu i etykiecie energetycznej parametry. To w efekcie ma przełożyć się na efektywniejsze (tańsze) ogrzewanie polskich domów.

Ze szczegółowymi informacjami dotyczącymi zmian w programie „Czyste Powietrze” zapoznać się można na stronie programu .

Najważniejsze wydarzenia:

  • W dniach 14 i 16 maja 2024 r. miały miejsce Dni Informacyjne LIFE, zorganizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Podczas dwudniowego wydarzenia przedstawione zostały zarówno zasady naboru w 2024 roku, jak i dobre przykłady projektów realizowanych przez polskich beneficjentów. Równocześnie trwały spotkania i rozmowy przy stoiskach konsultacyjnych Krajowych Punktów Kontaktowych: LIFE, Horyzont Europa, Urbact. W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele Projektu LIFE Małopolska w zdrowej atmosferze.
  • 22 maja odbyło się II spotkanie grupy roboczej ds. ochrony powietrza „Partnerstwo: Środowisko dla rozwoju”. Spotkanie miało na celu wymianę doświadczeń, a także odpowiedź na pytania: Jakie usprawnienia są konieczne do wdrożenia, żeby baza była użyteczna dla gmin i regionów? Co można zrobić z danymi z CEEB? W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, samorządów i organizacji z całego kraju.
  • 24 maja odbyło się spotkanie Zespołu ds. ochrony środowiska Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej (ZWRP), w którym uczestniczyli przedstawiciele Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego (UMWM). Spotkanie było okazją do ciekawej wymiany poglądów i wypracowania wspólnego kierunku działań. Reprezentanci województw z całej Polski mieli możliwość przedyskutowania kluczowych kwestii związanych z ochroną środowiska oraz wyznaczenia nowych celów i strategii na przyszłość.
  • 29 maja Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego opublikował podsumowanie danych od wszystkich gmin i powiatów w zakresie wdrażania Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego (POP) w 2023 roku. Podsumowanie realizacji zadań wynikających z Programu zawiera szereg informacji dotyczących m.in.: likwidacji pozaklasowych urządzeń grzewczych, termomodernizacji budynków, inwestycji w OZE. Istotnym elementem podsumowania są także informacje o poniesionych wydatkach i uzyskanych efektach ekologicznych. Działania w zakresie ograniczenia niskiej emisji podejmowane przez gminy i powiaty pozwoliły w 2023 roku na redukcję emisji pyłu PM10 o 554 Mg, PM2,5 o 542 Mg. Emisja benzo(a)pirenu w ciągu ostatniego roku zmniejszyła się o 169 kg. Mieszkańcy Małopolski  chętnie korzystają z pomocy finansowej z programu Czyste Powietrze na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację budynków. Według danych WFOŚiGW w 2023 roku w Małopolsce złożono 23 027 wniosków. W 2023 roku na terenie województwa przeprowadzono 4 112 termomodernizacji budynków mieszkalnych oraz zrealizowano 11 942 inwestycje w odnawialne źródła energii. Przeprowadzono ponad 35,3 tys. kontroli, podczas których wykryto 448 przypadków nieprzestrzegania przepisów uchwały oraz 713 przypadków spalania odpadów. Nałożono 458 mandatów oraz skierowano 47 spraw do sądu.
  • Przedstawiciele Centrum Kompetencji wzięli udział w kolejnych webinariach z cyklu „Spotkanie z ekspertem KAPE”.
    • 8.05 – „Zielony ład – nowe wyzwania dla sektora nieruchomości”
    • 22.05 – „Raportowanie ESG – na czym polega, jak będą wyglądały polskie przepisy i jak się przygotować?” 

C2. Centrum Kompetencji

Aplikacja „Ekointerwencja”

W maju przyjęto 269 zgłoszeń poprzez aplikację dostępną także na stronie internetowej

Wyszczególniono:

  • 180 zgłoszeń dotyczących zanieczyszczeń powietrza,
  • 49 zgłoszeń dzikich wysypisk,
  • 24 zgłoszenia wylewania ścieków i zrzutów nieczystości,
  • 16 zgłoszeń zakwalifikowanych jako „inne” zgłoszenia,

Centrum Kompetencji udzieliło odpowiedzi na ponad 28 zapytań skierowanych do UMWM w formie wiadomości e-mail oraz 45 zapytań telefonicznych.

Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji pn. „Nowoczesne systemy ogrzewania”, która odbędzie się 19 czerwca 2024 r. o godzinie 10:00 w Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie przy ulicy Wita Stwosza 12.

Zmiany na rynku energetycznym wzbudzają wiele wątpliwości wśród mieszkańców całej Polski. Konferencja ta jest doskonałą okazją do zgłębienia wiedzy o aktualnych wyzwaniach stojących przed rynkiem energii w Polsce. Podczas konferencji będziemy starali się odpowiedzieć na nurtujące pytania, takie jak: jakie źródło ogrzewania wybrać w kontekście aktualnej sytuacji związanej z kryzysem energetycznym oraz zmian przepisów prawa Unii Europejskiej? Co dalej z gazem w perspektywie 10 lat?

Aby wziąć udział w konferencji, prosimy o rejestrację poprzez formularz przesłany w piśmie do gmin i powiatów do 14 czerwca br. Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego zachęcamy do szybkiego zgłaszania swojego udziału. Liczymy na Państwa obecność i aktywny udział w dyskusji na temat przyszłości rynku energii w Polsce.

W konferencji wezmą udział eksperci z branży energetycznej oraz przedstawiciele samorządów:

Anetta Kucharska – reprezentuje gminę Zabierzów, gdzie pełni rolę koordynatora ds. zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Jest zaangażowana w projekty związane z poprawą efektywności energetycznej oraz wdrażaniem odnawialnych źródeł energii na poziomie lokalnym. Jej praktyczne doświadczenie w zarządzaniu projektami ekologicznymi oraz współpracy z lokalnymi społecznościami będzie wartościowym wkładem w dyskusję o nowoczesnych systemach ogrzewania.

Jakub Wiech – jest uznanym ekspertem w dziedzinie energetyki, dziennikarzem i publicystą, pełniącym funkcję redaktora naczelnego portalu Energetyka24. Specjalizuje się w tematyce polityki energetycznej, bezpieczeństwa energetycznego oraz transformacji energetycznej. Jego doświadczenie i wiedza na temat rynku energii w Polsce i na świecie czynią go cennym głosem w debacie o przyszłości ogrzewania.

Janusz Starościk – jest prezesem zarządu Stowarzyszenia Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych (SPIUG) oraz współwłaścicielem firmy Komfort International. Posiada wieloletnie doświadczenie w branży grzewczej i energetycznej, w której działa na rzecz promocji nowoczesnych i efektywnych systemów ogrzewania. Współpracuje w tym zakresie z jednostkami administracyjnymi oraz stowarzyszeniami i organizacjami branżowymi w Polsce i za granicą. Jest autorem kilkudziesięciu artykułów i opracowań dotyczących tych zagadnień  w Polsce i za granicą.

Zapraszamy serdecznie do udziału i współtworzenia tej ważnej debaty na temat przyszłości ogrzewania i energetyki w Polsce. Do zobaczenia w Krakowie!