2.1 ESCO
FORMUŁA ESCO to forma umowy, zgodnie z którą firma zewnętrzna zobowiązuje się do wykonania usługi optymalizacji zużycia energii poprzez finansowanie i przeprowadzenie działań modernizacyjnych u Inwestora. Firma zewnętrzna zobowiązuje się do uzyskania określonych efektów energetycznych ustalonych w umowie po określonej cenie.
Przedsiębiorstwo oszczędzania energii typu ESCO (skrót od Energy Service Company) to firma, która oferuje usługi energetyczne oraz dostarcza inne środki mające na celu zwiększenie efektywności energetycznej dla użytkowników/odbiorców energii. Przy tym firma ta przyjmuje na siebie część ryzyka finansowego. Wynagrodzenie za świadczone usługi jest oparte (całkowicie lub częściowo) na osiągnięciu oszczędności energii.
Przedsiębiorstwo typu ESCO inwestuje swoje środki finansowe w przeprowadzenie przedsięwzięcia modernizacyjnego u klienta i odzyskuje poniesione koszty (razem z wynagrodzeniem) poprzez płatności rozłożone w czasie. Okres zwrotu inwestycji jest zależny od indywidualnych porozumień między stronami. Płatności dokonywane przez klienta pochodzą z wygenerowanych oszczędności w kosztach energii. Istnieje wiele różnych modeli usług świadczonych przez firmy typu ESCO, różniących się sposobem finansowania, podziałem ryzyka oraz podziałem zysków uzyskanych dzięki oszczędnościom.
Przedsiębiorstwo typu ESCO ma możliwość korzystania z różnorodnych źródeł finansowania, włączając w to finansowanie pozyskane przez klienta (na przykład w formie dotacji lub różnych rodzajów wsparcia publicznego).
Umowa o poprawę efektywności energetycznej: umowa pomiędzy beneficjentem a dostawcą (zwykle ESCO) środków poprawy efektywności energetycznej, zgodnie z którą za inwestycje w te środki płaci się zgodnie z określonym w umowie poziomem poprawy efektywności energetycznej.
Umowa finansowania przez stronę trzecią: umowa, w której – oprócz dostawcy energii i beneficjenta danego środka poprawy efektywności energetycznej – uczestniczy strona trzecia, która dostarcza kapitału niezbędnego dla podjęcia danego środka i pobiera od beneficjenta opłatę odpowiadającą części oszczędności energetycznych osiągniętych w wyniku zastosowania danego środka poprawy efektywności energetycznej. Wspomniana strona trzecia może, lecz nie musi być ESCO.
2.1.1 Korzyści wynikające z formuły ESCO
Finansowe
- Możliwość zrealizowania inwestycji modernizacyjnych w przypadku braku środków na ich realizację
- Uzyskanie oszczędności finansowych w wyniku zmniejszenia kosztów związanych z eksploatacją obiektu, bez angażowania własnych środków
- Po ukończeniu okresu spłaty przejęcie obiektu przez Klienta wraz z wszystkimi korzyściami ekonomicznymi wynikającymi z modernizacji
- W okresie spłaty zobowiązania utrzymanie opłat na niezmienionym poziomie oraz możliwość – w zależności od warunków realizacji inwestycji – częściowej partycypacji w osiągniętych korzyściach
- Ryzyko inwestycyjne po stronie podmiotu zewnętrznego
Organizacyjne
- Szybkie i skuteczne wdrożenie inwestycji przez specjalistyczne firmy z ugruntowaną wiedzą o rynku, technologiach i finansowaniu projektów
- Kompleksowa realizacja projektu obejmująca analizy techniczno-ekonomiczne przedsięwzięcia, koncepcję projektową, realizację oraz nadzór
- Możliwość realizacji inwestycji przy braku doświadczonego w tej dziedzinie personelu lub minimalizacja zaangażowania pracowników wewnętrznych
Energetyczne
- Uzyskanie długofalowych efektów energetycznych w postaci m.in. redukcji zużycia energii, wzrostu sprawności i zmniejszenia awaryjności urządzeń, ograniczenia emisji zanieczyszczeń
2.2 Kontrakty EPC
Umowa gwarantowanych oszczędności energii (Energy Performance Contracting) to rodzaj umowy, w której wynagrodzenie firmy ESCO opiera się na osiągniętych oszczędnościach i udzielonych właścicielowi obiektu gwarancjach w tym zakresie. Przez czas trwania umowy koszty spłaty inwestycji na rzecz firmy ESCO obejmują osiągnięte oszczędności. Odpowiedzialność za prawidłowe funkcjonowanie zmodernizowanego obiektu w czasie trwania umowy ponosi firma ESCO.
Usługi oferowane przez firmy ESCO różnią się od siebie sposobem finansowania oraz podziałem ryzyka pomiędzy ESCO a Klienta i zysków pochodzących z wdrożonej inwestycji. Wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje umów EPC:
- Umowy, w których firma ESCO oferuje finansowanie, dając jednocześnie Klientowi gwarancję oszczędności (ponosi więc niemal całkowite ryzyko inwestycji)
- Umowy, w których Klient odpowiada za finansowanie, a firma ESCO daje gwarancję oszczędności energii (ryzyko jest podzielone między strony umowy)
- Umowy przewidujące całkowitą cesję na firmę ESCO wartości oszczędności z tytułu zmniejszonych kosztów energii, aż do całkowitej spłaty inwestycji
- Umowy o zarządzanie zużyciem energii, na podstawie których firma ESCO otrzymuje zapłatę za świadczenie usługi energetycznej.
2.3 PPP
Partnerstwo Publiczno – Prywatne (PPP) – to sposób realizacji zadań publicznych, oparta na długoterminowej umowie, która ustala podział zadań i ryzyka między podmiotem publicznym a partnerem prywatnym.
Celem PPP jest świadczenie określonej usługi publicznej przez partnera prywatnego w oparciu o infrastrukturę publiczną, za wynagrodzeniem.
Projekt PPP obejmuje budowę lub modernizację infrastruktury publicznej, wraz z odpowiedzialnością za jej utrzymanie i/lub zarządzanie.
Implementacja inwestycji w modelu PPP przynosi wiele korzyści dla instytucji publicznych, przede wszystkim umożliwia optymalne wykorzystanie środków budżetowych poprzez zaangażowanie kapitału prywatnego do realizacji projektów publicznych, a także pozwala skorzystać z wiedzy i doświadczenia sektora prywatnego.
Sukces w realizacji projektu PPP to nie tylko starannie przygotowana dokumentacja i efektywna procedura wyboru partnera prywatnego, ale przede wszystkim harmonijna i efektywna współpraca między instytucją publiczną a partnerem prywatnym na przestrzeni całego okresu trwania umowy PPP.
