Rozpoczęły się prace nad aktualizacją Programu ochrony powietrza

Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego jest strategią, która ma wskazać sposób osiągnięcia stanu zgodności z normami jakości powietrza w Małopolsce. Przyjęty w 2013 r. przez Sejmik Województwa Małopolskiego Program wskazywał, kto jest odpowiedzialny za przekroczenia norm oraz co należy zrobić, aby mieszkańcy Małopolski oddychali zdrowym powietrzem. Główną przyczyną przedostawania się do powietrza znacznej ilości zanieczyszczeń okazały się niskosprawne, przestarzałe urządzenia na paliwa stałe użytkowane w sektorze komunalno-bytowym, ale również duże natężenie transportu wpływające na wysokie poziomy dwutlenku azotu w Krakowie.

Od tego momentu minęły trzy lata, a efekty wdrożonych działań to 22 tysiące wymienionych starych źródeł spalania węgla i inwestycje warte 585 mln zł. Przyniosło to efekt redukcji ponad 350 ton pyłów i 180 kg szkodliwego benzo(a)pirenu. Obecnie opracowywana aktualizacja Programu ochrony powietrza wynikająca z przepisów prawnych ma zweryfikować, na ile cele i działania postawione w poprzednim Programie mają szanse na realizację oraz co można dodatkowo wykonać, aby osiągnąć znaczącą poprawę powietrza. W oparciu o nową diagnozę przyczyn złej jakości powietrza wyznaczona zostanie nowa strategia działania, dzięki której Małopolska będzie funkcjonować w zdrowej atmosferze.

Oczekujemy, że Program będzie współtworzony z mieszkańcami, samorządami i instytucjami mającymi wpływ na kreowanie świadomości ekologicznej. Zachęcamy wszystkich do czynnego udziału w tworzeniu strategii poprawy jakości powietrza w Małopolsce poprzez udział w konsultacjach społecznych oraz przesyłanie swoich propozycji i uwag. Do 29 lipca br. każdy mieszkaniec, organizacja lub instytucja może zgłosić uwagi i wnioski, które będą przeanalizowane w ramach przygotowywanego dokumentu. Zgłoszenia można kierować elektronicznie na adres e-mail: [email protected] lub pisemnie na adres: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Departament Środowiska, ul. Racławicka 56, 30-017 Kraków.

We wrześniu w Krakowie, Tarnowie, Nowym Sączu, Chrzanowie oraz w Nowym Targu odbędzie się seria spotkań konsultacyjnych, podczas których zaprezentowane zostaną analizy w zakresie proponowanych działań ograniczających emisję zanieczyszczeń w ramach nowego Programu. Opracowany projekt Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego w listopadzie 2016 poddany zostanie właściwym konsultacjom społecznym i opiniowaniu przez gminy i powiaty. Również w tym czasie każdy mieszkaniec będzie mógł przedstawić swoje stanowisko, zgłosić uwagi i wnioski do przygotowanego projektu dokumentu.

Na stronie internetowej www.powietrze.malopolska.pl/aktualizacja-pop dostępne będą informacje o bieżącym postępie prac, planowanych spotkaniach konsultacyjnych oraz materiały źródłowe, które są wykorzystywane przy pracach nad aktualizacją Programu.

Zachęcamy do aktywnej współpracy przy aktualizacji strategii poprawy jakości powietrza w Małopolsce.

Komisja Europejska przekazała 22 czerwca Pełnomocnikowi RP przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę przeciwko Polsce w zakresie naruszenia wymagań dyrektywy 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (dyrektywa CAFE – Clean Air for Europe). Polska ma czas do 1 września na przygotowanie odpowiedzi na zarzuty Komisji Europejskiej.

W skardze Komisja wnosi o stwierdzenie, że Polska uchybiła zobowiązaniom powyższej dyrektywy poprzez:

• przekroczenia od 2007 do 2013 roku dobowych wartości dopuszczalnych dla pyłu PM10 w 35 strefach jakości powietrza (w tym w 9 strefach sytuacja przez te lata nie uległa poprawie),
• brak przyjęcia odpowiednich działań w programach ochrony powietrza zmierzających do jak najkrótszego okresu występowania przekroczeń wartości dopuszczalnych PM10 w powietrzu,
• niewłaściwą transpozycję dyrektywy CAFE do polskiego porządku prawnego.

Obowiązek nieprzekraczania rocznych i dziennych wartości dopuszczalnych dla pyłu zawieszonego PM10 wszedł w życie już 1 stycznia 2005 Komisja zaznaczyła, iż zgodnie ze sprawozdaniami przekazywanymi do Komisji Europejskiej sytuacja przekroczeń dziennych wartości dopuszczalnych PM10 w Polsce nie uległa polepszeniu po 2013 roku, w związku z powyższym zdecydowano się na wszczęcie postępowania w sprawie naruszeń dyrektywy CAFE.

Komisja Europejska powołuje się m. in. na wyznaczone w Programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego uchwalenie zakazu spalania węgla i innych paliw stałych w celu ogrzewania mieszkań i domów w Krakowie. Uchwała ta została podjęta w 2013 roku, jednakże uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sierpniu 2014 z powodu braku odpowiedniego umocowania ustawowego. Dopiero nowelizacja ustawy Prawo ochrony środowiska (tzw. ustawa antysmogowa), przyjęta ostatecznie w październiku 2015, umożliwiła samorządom wojewódzkim w całej Polsce wprowadzać zakazy palenia węglem w gminach i ogrzewanie jedynie węglem wysokiej jakości lub nowoczesnymi piecami. Sejmik Województwa Małopolskiego przyjął 15 stycznia 2016 uchwałę zakazującą stosowania paliw stałych w Krakowie od 1 września 2019. Komisja podkreśla, że jest to jak dotychczas jedyne województwo, które skorzystało z tej możliwości.

W Oświęcimiu odbyła się debata z udziałem Marszałka Województwa Małopolskiego o wykorzystaniu środków unijnych z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 na wymianę starych kotłów na paliwa stałe.

Tylko do 25 lipca 2016 gminy mogą składać do Urzędu Marszałkowskiego karty projektów na likwidację niskiej emisji w ramach poddziałania 4.4.2 i 4.4.3. Złożenie karty w terminie jest niezbędne aby gmina mogła uczestniczyć we właściwym naborze projektów zaplanowanym w IV kwartale 2016.

Nabór kart projektów dla poddziałania 4.4.2

Nabór kart projektów dla poddziałania 4.4.3

Do 25 lipca 2016 trwa nabór kart projektów subregionalnych na poddziałanie 4.4.2 i 4.4.3 Obniżenie poziomu niskiej emisji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego 2014-2020.

O środki mogą aplikować jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne samorządów posiadające osobowość prawną oraz podmioty odpowiedzialne za rozwój sieci ciepłowniczych.

W ramach poddziałania 4.4.2 dofinansowanie jest przeznaczone na wymianę źródeł ciepła w indywidualnych gospodarstwach domowych na źródła na biomasę i paliwa gazowe, pompy ciepła oraz rozwój sieci ciepłowniczych natomiast w ramach poddziałania 4.4.3 na wymianę źródeł ciepła w indywidualnych gospodarstwach domowych na nowoczesne kotły węglowe.

Przewidywany maksymalny poziom dofinansowania na nowe urządzenie grzewcze wynosi 350 zł/kW mocy urządzenia, ale nie więcej niż 8 000 zł.

Zgłoszenie karty projektu jest niezbędne, aby wziąć udział w późniejszej właściwej procedurze konkursowej.

Regulamin naboru i wzór karty projektu dostępny jest na stronach internetowych Województwa Małopolskiego:

Nabór kart projektów dla poddziałania 4.4.2

Nabór kart projektów dla poddziałania 4.4.3

W obecności władz województwa małopolskiego, przedstawicieli Komisji Europejskiej, zaproszonych gości i partnerów, w Muzeum Lotnictwa Polskiego odbyła się uroczysta inauguracja realizacji projektu zintegrowanego LIFE na rzecz poprawy jakości powietrza w Małopolsce. Dzięki determinacji ponad 50 gmin z Małopolski oraz wsparciu finansowemu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, możliwe było uruchomienie projektu, którego celem jest przyspieszenie wdrożenia Programu ochrony powietrza. Do projektu przystępuje także województwo śląskie, dzięki czemu możliwe będzie podejmowanie wspólnych ponadregionalnych działań i inicjatyw.

Christian Strasser z Wydziału ds. programu LIFE przedstawił oczekiwania Komisji Europejskiej wobec projektów zintegrowanych LIFE, które są nowym instrumentem unijnym wdrażania strategii poprawy jakości środowiska. Guido de Wilt z Wydziału ds. Jakości Powietrza Komisji Europejskiej zaprezentował natomiast priorytety unijnej polityki poprawy jakości powietrza, która służy ochronie zdrowia mieszkańców.

Partnerzy z Czech, Słowacji i Belgii podzielili się własnymi doświadczeniami w zakresie metod oceny jakości powietrza oraz działań w celu ograniczenia emisji zanieczyszczeń. Doradcy energetyczni Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedstawili założenia projektu wsparcia doradczego dla gmin, natomiast Krajowa Agencja Poszanowania Energii zaplanowane działania w ramach Centrum Kompetencji dla Eko-doradców w gminach. Prezes Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy przedstawił zaplanowane w ramach projektu wsparcie prowadzenia kampanii podnoszących świadomość mieszkańców a ze strony Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przedstawiony został nadzór nad realizacją Programu ochrony powietrza w Małopolsce. Doświadczenia w zakresie prowadzonych działań na rzecz poprawy jakości powietrza oraz ich powiązanie z projektem LIFE zaprezentowali przedstawiciele Krakowa, Miechowa i Wadowic.

Prezentacje:

Polityka ochrony powietrza w Unii Europejskiej – Wilhelmus de Wilt, Wydział ds. Powietrza, Dyrektoriat ds. Środowiska, Komisja Europejska (jęz. angielski)

Doświadczenia Republiki Czeskiej w zakresie wdrażania działań na rzecz poprawy stanu powietrza – Vendula Breburdová, Ministerstwo Środowiska Republiki Czeskiej (jęz. angielski)

Założenia projektu zintegrowanego LIFE IP Małopolska – Wojciech Kozak, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Priorytetowe działania rzecz poprawy jakości powietrza na Słowacji i planowane działania w ramach projektu – Jana Krajčovičová, Słowacki Instytut Hydrometeorologiczny w Bratysławie (jęz. angielski)

Rola i zadania instytutu VITO w projekcie – Clemens Mensink, Lisa Blyth, VITO NV z Belgii (jęz. angielski)

Projekt wsparcia doradczego w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE realizowany przez WFOŚiGW w Krakowie – Małgorzata Mrugała, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie

Nadzór nad realizacją Programu ochrony powietrza – Ryszard Listwan, Zastępca Małopolskiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie

Priorytety miasta Krakowa w zakresie poprawy jakości powietrza i zadania w projekcie – Witold Śmiałek, Doradca Prezydenta Miasta Krakowa ds. jakości powietrza

Doświadczenia gminy Miechów w zakresie poprawy jakości powietrza i rola w projekcie – Dariusz Marczewski, Burmistrz Miechowa

Doświadczenia gminy Wadowice w zakresie poprawy jakości powietrza i rola w projekcie – Paweł Jodłowski, Gmina Wadowice

Rola i zadania Krajowej Agencji Poszanowania Energii w projekcie – Karolina Loth-Babut, Dyrektor zarządzający KAPE S.A.

W środę 22 czerwca 2016 odbędzie się konferencja inaugurująca projekt zintegrowany LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Spotkanie będzie miało miejsce w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie przy al. Jana Pawła II 39.

Ilość miejsc ograniczona. Zainteresowanych udziałem w konferencji prosimy o kontakt z Panią Małgorzatą Musielok, e-mail: [email protected]. Konferencja będzie prowadzona w języku polskim i angielskim. Zapewnione zostanie tłumaczenie symultaniczne.

Program konferencji

10:00 Rejestracja uczestników.

10:30 Powitanie uczestników – Jacek Krupa, Marszałek Województwa Małopolskiego.

10:45 Słowo wstępne – Urszula Nowogórska, Przewodnicząca Sejmiku Województwa Małopolskiego.

Sesja I

11:00 Oczekiwania Komisji Europejskiej wobec projektów zintegrowanych LIFE – Christian Strasser, Wydział ds. LIFE, Dyrektoriat ds. Środowiska, Komisja Europejska.

11:20 Polityka ochrony powietrza w Unii Europejskiej – Wilhelmus de Wilt, Wydział ds. Powietrza, Dyrektoriat ds. Środowiska, Komisja Europejska.

11:40 Doświadczenia Republiki Czeskiej w zakresie wdrażania działań na rzecz poprawy stanu powietrza – Vendula Breburdová, Ministerstwo Środowiska Republiki Czeskiej.

12:00 Przerwa kawowa.

Sesja II

12:20 Założenia projektu zintegrowanego LIFE IP Małopolska – Wojciech Kozak, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego.

12:40 Priorytetowe działania rzecz poprawy jakości powietrza na Słowacji i planowane działania w ramach projektu – Jana Krajčovičová, Słowacki Instytut Hydrometeorologiczny w Bratysławie.

13:00 Rola i zadania instytutu VITO w projekcie – Clemens Mensink, Lisa Blyth, VITO NV z Belgii.

13:20 Projekt wsparcia doradczego w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE realizowany przez WFOŚiGW w Krakowie – Małgorzata Mrugała, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

13:40 Nadzór nad realizacją Programu ochrony powietrza – Ryszard Listwan, Zastępca Małopolskiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie.

14:00 Lunch.

Sesja III

14:30 Priorytety miasta Krakowa w zakresie poprawy jakości powietrza i zadania w projekcie – Witold Śmiałek, Doradca Prezydenta Miasta Krakowa ds. jakości powietrza.

14:50 Doświadczenia gminy Miechów w zakresie poprawy jakości powietrza i rola w projekcie – Dariusz Marczewski, Burmistrz Miechowa.

15:10 Doświadczenia gminy Wadowice w zakresie poprawy jakości powietrza i rola w projekcie – Paweł Jodłowski, Gmina Wadowice.

15:30 Rola i zadania Krakowskiego Alarmu Smogowego w projekcie – Andrzej Guła, Krakowski Alarm Smogowy.

15:50 Rola i zadania Krajowej Agencji Poszanowania Energii w projekcie – Karolina Loth-Babut, Dyrektor zarządzający KAPE S.A.

16:10 Zakończenie konferencji.

Przyjęte zostały kryteria wyboru projektów na wymianę źródeł ciepła w indywidualnych gospodarstwach domowych w ramach działania 4.4 „Redukcja emisji zanieczyszczeń do powietrza” Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020.

Najważniejsze warunki wstępne przy ocenie składanych projektów to:

• Zobowiązanie odbiorców końcowych do poddania się ocenie energetycznej budynku wykonanej przed realizacją projektu i wykonania modernizacji energetycznej budynku w zakresie wynikającym z ww. oceny. W przypadku, gdy budynek posiada maksymalną wartość wskaźnika EPH+W (nieodnawialna energia pierwotna na potrzeby ogrzewania, wentylacji oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej) nie większą niż 150 kWh/(m² x rok) dla domów jednorodzinnych lub 135 kWh/(m² x rok) dla domów wielorodzinnych modernizacja energetyczna budynku nie będzie wymagana. W przypadku zabytkowych budynków mieszkalnych możliwe będzie odstąpienie od oceny w oparciu o wskaźnik EPH+W i określenie minimalnego zakresu prac termomodernizacyjnych koniecznych do wykonania.
• Uwzględnienie projektu w Planie gospodarki niskoemisyjnej dla danego obszaru, który został zaopiniowany i uzyskał potwierdzenie z WFOŚiGW w Krakowie lub NFOŚiGW o poprawności opracowania dokumentu.
• Osiągnięcie redukcji emisji CO₂ o co najmniej 30% w odniesieniu do istniejących instalacji.
• Zastosowanie właściwego rodzaju systemów grzewczych opartych o kotły lub ogrzewacze pomieszczeń spalające biomasę, węgiel lub paliwa gazowe lub wykorzystujących odnawialne źródła energii lub polegających na podłączeniu do sieci ciepłowniczej. Wspierane urządzenia do ogrzewania muszą charakteryzować się minimalnym poziomem efektywności energetycznej i normami emisji zanieczyszczeń, które zostały określone w przepisach wykonawczych do dyrektywy 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającej ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (tzw. dyrektywy Ecodesign). Wymóg ten dotyczy wszystkich paliw dopuszczonych do stosowania w instrukcji użytkowania urządzenia. Dodatkowo kotły spalające biomasę lub węgiel muszą być wyposażone w automatyczny podajnik paliwa (nie dotyczy kotłów zgazowujących) i nie mogą posiadać rusztu awaryjnego ani elementów umożliwiających jego zamontowanie.
• Zapewnienie systemu kontroli eksploatacji urządzeń grzewczych w zakresie wykonania obowiązku likwidacji starego kotła, użytkowania wyłącznie dofinansowanego systemu ogrzewania jako podstawowego źródła ciepła w budynku, braku nieuprawnionych modyfikacji kotła umożliwiających spalanie odpadów (np. dorobiony dodatkowy ruszt), przestrzegania parametrów paliwa dopuszczonego przez producenta urządzenia w instrukcji użytkowania urządzenia, w tym wyrażenia zgody przez odbiorcę końcowego na pobranie i zbadanie parametrów próbki paliwa oraz zapewnienia prawidłowych warunków składowania opału w celu jego ochrony przed zawilgoceniem.
• Zapewnienie zgodności projektu z planami rozwoju sieci ciepłowniczej – jeżeli na obszarze objętym projektem podłączenie do sieci ciepłowniczej jest planowane do końca września 2019, projekt musi obejmować likwidację starego źródła ciepła i podłączenie do sieci ciepłowniczej.

Dodatkowe punkty przyznawane będą projektom, które przewidują podłączenie do lokalnej sieci ciepłowniczej, działania podnoszące świadomość ekologiczną społeczeństwa, przygotowanie programu osłonowego dla osób, które ponoszą zwiększone koszty grzewcze lokalu związane z trwałą zmianą systemu ogrzewania oraz gdy projekt jest realizowany na terenie gmin zaklasyfikowanych do obszarów, na których konieczne jest podjęcie działań naprawczych polegających na likwidacji starych niskosprawnych urządzeń grzewczych i wyszczególnionych w obowiązującym Programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Promowane będą również projekty, których rezultatem będzie wyższa redukcja emisji CO₂ oraz pyłu PM10 i PM2,5 (powyżej 40%).

Małopolska przeznaczyła na projekty w zakresie Regionalnej polityki energetycznej łącznie 420 mln euro, w tym 100 mln euro na działania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń do powietrza. Planowany termin rozpoczęcia naboru wniosków o dofinansowanie dla subregionów w ramach poddziałania 4.4.2 Obniżenie poziomu niskiej emisji i 4.4.3 Obniżenie poziomu niskiej emisji (paliwa stałe) – SPR to IV kwartał 2016.

Uchwała Zarządu Województwa Małopolskiego w sprawie przyjęcia propozycji kryteriów wyboru projektów w ramach 4. Osi priorytetowej RPOWM 2014-2020 pn. Regionalna polityka energetyczna

Harmonogram naborów wniosków o dofinansowanie w trybie konkursowym dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 – 2020

W środę 25 maja br. odbyło się spotkanie organizacyjne dla gmin, które zgłosiły chęć realizowania projektue zintegrowanego LIFE w zakresie wdrażania Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze, współfinansowanego ze środków Komisji Europejskiej oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

Spotkanie zainaugurował Wojciech Kozak, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego, dziękując gminom za aktywną postawę i chęć uczestnictwa w projekcie. Gośćmi oraz prelegentami spotkania byli również doradcy energetyczni Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie realizujący  na terenie województwa małopolskiego projekt ogólnopolskiego systemu wsparcia doradczego w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE. W trakcie kilkugodzinnego spotkania współbeneficjenci projektu otrzymali najważniejsze informacje,  niezbędne do uruchomienia procedury zatrudnienia Eko-doradców w gminach.

Projekt zintegrowany LIFE Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze

Ogólnopolski system wsparcia doradczego dla sektora publicznego, mieszkalnictwa oraz przedsiębiorców w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE

Aspekty techniczne zatrudniania Eko-doradców

Na przełomie maja i czerwca w krakowskiej elektrociepłowni EDF Polska S.A. rozpoczną się testy rozruchowe nowych źródeł szczytowych – 8 kotłów opalanych olejem lekkim o mocy 35 MWt każdy. Testy te mają potwierdzić prawidłowość wykonania nowej instalacji przez wykonawców i przygotować je do pracy w okresie zimowym. Pierwszy etap testów potrwa do połowy lipca natomiast kolejny etap zostanie przeprowadzony na początku sezonu grzewczego.

Nowa kotłownia szczytowa to jeden z elementów nowych instalacji proekologicznych, w skład których wchodzą również instalacja odsiarczania oraz instalacja odazotowania spalin na blokach 3 i 4. Nowa kotłownia zastąpi stare kotły wodne opalane węglem. Cały program dostosowania instalacji krakowskiej elektrociepłowni do nowych wymagań środowiskowych rozpoczął się w 2013 roku i będzie kosztował około 650 mln zł. Kolejnym etapem tego przedsięwzięcia jest aktualnie realizowana instalacja odazotowania spalin na blokach 1 i 2, która zakończy się w 2017 r.

Na zaproszenie węgierskiego Ministerstwa Rolnictwa, przedstawiciele Województwa Małopolskiego uczestniczyli 19 maja 2016 w konferencji zorganizowanej w Budapeszcie na temat projektów zintegrowanych LIFE. Celem spotkania było przedstawienie doświadczeń Małopolski oraz niemieckiego regionu Hesja w skutecznym ubieganiu się o środki z programu LIFE.

W konferencji uczestniczyli przedstawiciele węgierskiego Ministerstwa Rolnictwa na czele z Podsekretarzem Stanu ds. Środowiska, dr Andrásem Ráczem, ale również Ministerstwa Rozwoju, agencji rządowych oraz regionów i organizacji, które są potencjalnymi beneficjentami projektów zintegrowanych LIFE w zakresie ochrony powietrza i gospodarki wodnej. Ze strony Województwa Małopolskiego doświadczenia w przygotowaniu wniosku do programu LIFE zaprezentował Tomasz Pietrusiak, Zastępca Dyrektora Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego.

Uczestnicy spotkania wyrazili chęć współpracy i wymiany doświadczeń przy opracowywaniu i wdrażaniu programów ochrony powietrza oraz przygotowywania projektów do programu LIFE.

Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie zwiększyła poziom dotacji do wymiany starych kotłów węglowych w ramach programu PONE do wysokości 50% kosztów.

Nowe zasady programu PONE przewidują maksymalne dofinansowanie do inwestycji w zależności od rodzaju zastosowanego nowego ogrzewania:

• do 8 tys. zł (750-830 zł/kW) przy podłączeniu do sieci ciepłowniczej lub geotermii,
• do 7,5 tys. zł (1100-1300 zł/kW) do kotła gazowego,
• do 4,7 tys. zł (760-840 zł/kW) do kotła olejowego,
• do 4,5 tys. zł (620-650 zł/kW) do nowoczesnych kotłów na węgiel,
• do 4,5 tys. zł (1050-1150 zł/kW) do nowoczesnych kotłów na biomasę,
• do 3,4 tys. zł (530-580 zł/kW) do ogrzewania elektrycznego.

Gminy mogą składać wnioski do WFOŚiGW do 23 maja 2016 r. a alokacja środków na 2016 rok wynosi 10 mln zł.

Więcej informacji na stronie WFOŚiGW w Krakowie.

Kolejny rok z rzędu Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego dokonał  podsumowania realizacji Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego.

Analizie poddane zostały działania przeprowadzone w 2015 r., które bezpośrednio lub pośrednio wpłynęły na poprawę jakości powietrza na terenie województwa małopolskiego. W 2015 roku na terenie Małopolski przeprowadzono ponad 10 tys. inwestycji z zakresu ograniczania emisji powierzchniowej. Inwestycje obejmowały likwidację kotłów na paliwo stałe (4446), termomodernizację (667), zastosowanie odnawialnego źródła energii (5260) czy modernizację sieci ciepłowniczej (30).  Działania w zakresie ograniczenia emisji powierzchniowej podejmowane przez gminy i powiaty pozwoliły na redukcję emisji pyłu PM10 oraz PM2,5 na poziomie 150 Mg oraz benzo(a)pirenu o ok. 65 kg. Stopień realizacji Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego do 2023 roku wynosi obecnie 7,8 %.

System sprawozdawczy w zakresie monitorowania postępów realizacji celów Programu ochrony powietrza obejmuje wszystkie gminy i powiaty województwa małopolskiego. Marszałek Województwa Małopolskiego na podstawie otrzymanych sprawozdań przekazuje do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska informację dotyczącą realizacji Programu ochrony powietrza w celu wykonywania ustawowych uprawnień do kontroli realizacji zadań określonych w Programie.

Ze szczegółowymi informacjami dotyczącymi realizacji Programu ochrony powietrza województwie małopolskim w latach 2013-2015 roku można zapoznać się w zakładce Efekty realizacji Programu.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie zmienił zasady Programu dofinansowania zadań w ramach „Programu Ograniczenia Niskiej Emisji na terenie województwa małopolskiego”. Decyzja ta spowodowała konieczność zaktualizowania wszystkich wniosków  złożonych, a nie rozpatrzonych.

Obecnie dotacja ze środków Wojewódzkiego Funduszu na zadania realizowane w ramach programu może wynosić do 30% kosztów kwalifikowanych. Wkład własny gminy musi wynosić minimum 10% kosztów kwalifikowanych. Na pozostałą część kosztów kwalifikowanych może być udzielona pożyczka.

Z programu PONE od 2012 r. do 2015 r. skorzystało 9 gmin, natomiast w I kwartale 2016 r. wnioski złożyło już 11 gmin.

Aktualny regulamin dofinansowania zadań z programu PONE dostępny jest pod adresem: https://www.wfos.krakow.pl.

Aż 59 gmin z Małopolski oraz jeden związek gmin zadeklarowały udział w roli partnerów projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.

Ze względu na wycofanie się Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dotowania realizacji projektu LIFE w Małopolsce, partnerzy stanęli przed koniecznością zwiększenia własnego udziału finansowego w budżecie projektu. W tej sytuacji 10 gmin i Przedsiębiorstwo Oszczędzania Energii ESCO Sp. z o.o. z Krakowa zmuszone były zrezygnować z udziału w jego realizacji.

Jednocześnie jednak aż 31 nowych gmin zadeklarowało chęć dołączenia do projektu i udziału w głównych działaniach mających na celu poprawę jakości powietrza w Małopolsce.

Realizacja projektu zintegrowanego LIFE będzie uzależniona od wyniku negocjacji z Komisją Europejską, która musi wyrazić zgodę na zmianę partnerów projektu.

Partnerzy projektu LIFE IP MAŁOPOLSKA:

W trakcie posiedzenia komisji sejmowej ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w dniu 9 marca 2016 r. odbyła się dyskusja nad realizacją i finansowaniem projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.

Wicemarszałek Małopolski Wojciech Kozak podkreślił konieczność podejmowania pilnych i konkretnych działań w walce o czyste powietrze, zwłaszcza w Małopolsce, gdzie jakość powietrza znacznie odbiega od dopuszczalnych norm. Podkreślił, że ocena projektu LIFE Małopolska jako najlepszego ze wszystkich 39 zgłoszonych do Komisji Europejskiej jest sukcesem województwa, a jego realizacja jest konieczna dla osiągnięcia założeń Programu ochrony powietrza. O ratowanie projektu apelowali również Witold Śmiałek – Doradca Prezydenta Krakowa ds. jakości powietrza i parlamentarzyści z województwa małopolskiego i innych regionów.

Aprobatę dla projektu wyraził także Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Mariusz Gajda, który uznał inicjatywę województwa małopolskiego jako pożyteczną. Podkreślił jednak, że NFOŚiGW nie jest w stanie udzielić finansowego wsparcia da projektu w postaci dotacji, a jedyną formą pomocy może być niskooprocentowana pożyczka.

Transmisja posiedzenia komisji na stronie Sejmu RP

Według nieoficjalnych informacji w piątek 19 lutego, rada nadzorcza Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odmówiła współfinansowania projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”, realizowanego przez Województwo Małopolskie wraz z 44 partnerami. Dotacja Funduszu do projektu miała wynieść ponad 20 mln zł.

Województwo Małopolskie będzie walczyć o realizację projektu LIFE mimo braku dofinansowania z NFOŚiGW. Część brakujących kosztów pokryją partnerzy, którzy zadeklarowali swój udział w LIFE i zwiększenie udziału finansowego. Obecnie 28 partnerów (w tym 22 gminy) potwierdziło udział w projekcie a 17 partnerów (w tym 16 gmin) wycofało się. W tej sytuacji Marszałek województwa, ze względu na duże zainteresowanie dołączeniem do LIFE ze strony innych gmin, zwrócił się z propozycją przystąpienia do projektu na nowych warunkach do wszystkich pozostałych gmin w Małopolsce.

Dla nowego instrumentu Komisji Europejskiej – projektów zintegrowanych LIFE NFOŚiGW w 2014 r. przygotował program priorytetowy, w ramach którego zakładał współfinansowanie potencjalnych polskich projektów w formie dotacji do 30%. Te obowiązujące zasady były podstawą do skonstruowania budżetu projektu LIFE w Małopolsce. NFOŚiGW po szczegółowej ocenie i analizie małopolskiego projektu zadeklarował współfinansowanie w wysokości 20 mln zł już w kwietniu 2015 r. Pozytywną decyzję o dofinansowaniu podjął również zarząd NFOŚiGW w grudniu 2015 r, jednak wymagała ona potwierdzenia ze strony rady nadzorczej.

Współfinansowanie ze strony NFOŚiGW zapewniało pełny budżet projektu i było niezbędnym elementem wniosku złożonego przez Województwo Małopolskie do Komisji Europejskiej. Małopolski projekt LIFE został oceniony jako najlepszy spośród 39 zgłoszonych z całej Unii Europejskiej i jako jeden z 6 został wybrany do dofinansowania przez Komisję Europejską. Okazuje się jednak, że obecnie nie zyskał zrozumienia w krajowej instytucji, której celem jest finansowanie działań w zakresie ochrony środowiska.

Od 30 maja do 5 czerwca 2016 r. odbędzie się kolejna edycja Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju. Celem inicjatywy jest promowanie koncepcji zrównoważonego rozwoju we wszystkich jego aspektach – gospodarczym, społecznym i środowiskowym.

Aby wziąć udział w projekcie należy zorganizować w dniach od 30 maja do 5 czerwca br. działanie (konferencję, wystawę, projekt filmowy, działanie społeczne, inicjatywę biznesową, projekt edukacyjny itp.), które swoim zasięgiem obejmuje co najmniej jeden z aspektów zrównoważonego rozwoju oraz zarejestrować pomysł na europejskiej platformie www.esdw.eu.

Władze gmin uczestniczących w roli partnerów projektu zintegrowanego LIFE spotkały się z Marszałkiem Województwa Małopolskiego Jackiem Krupą, aby omówić bieżącą sytuację z finansowaniem projektu. Uzgodniono, że w ciągu dwóch tygodni podjęte zostaną decyzje co do kontynuacji realizacji projektu.

Projekt zintegrowany LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” został we wrześniu 2015 r. wybrany przez Komisję Europejską jako najlepszy projekt w Europie i uzyskał dofinansowanie ze środków programu LIFE w wysokości 10 mln Euro. Jego celem jest wsparcie gmin w Małopolsce w realizacji zadań z zakresu ochrony powietrza. Realizacja projektu jest jednak opóźniona i niepewna ze względu na oczekiwanie na decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o współfinansowaniu projektu.

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego uruchomił nową stronę internetową prezentującą informacje dotyczące prognozy jakości powietrza w województwie małopolskim. Zastąpi ona dotychczas funkcjonującą stronę na Wrotach Małopolski.

Serwis cieszy się bardzo dużą popularnością wśród mieszkańców regionu, gdyż dzięki publikacji prognoz osoby szczególnie wrażliwe np. dzieci, osoby starsze, z chorobami dróg oddechowych mogą uniknąć nadmiernego narażenia na negatywne oddziaływanie zanieczyszczeń. W ciągu 5 lat funkcjonowania, serwis odwiedziło ok. 30 tys. użytkowników i zanotowano ok. 240 tys. odsłon. W tym czasie do otrzymywania newslettera z ostrzeżeniami o złej jakości powietrza zapisało się łącznie ponad 7 tys. adresów e-mail.

Nowa wersja strony zyskała nową szatę graficzną oraz funkcjonalność. Każdy zainteresowany może zapoznać się z aktualnym stanem zanieczyszczenia powietrza oraz 3 dniową prognozą w całym regionie lub części Małopolski. Na stronie publikowane są również informację o wprowadzonym stopniu zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza (powietrze.malopolska.pl/komunikaty).

W ramach serwisu istnieje możliwość otrzymywania na e-maila newslettera z informacją o mierzonym i prognozowanym poziomie zanieczyszczenia powietrza w trzech opcjach: codziennego, ostrzegawczego i alarmowego oraz wyborem obszaru województwa, którego mają dotyczyć informacje.

Serwis prognoz jakości powietrza w Małopolsce działa od 1 listopada 2010 r. Modelowanie jakości powietrza prowadzone jest przez Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej.

Nowa strona dostępna jest pod adresem: powietrze.malopolska.pl/prognozy.

Projekt został dofinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

W trakcie oficjalnego spotkania w Brukseli, 26 stycznia przedstawione zostało 6 pierwszych projektów zintegrowanych LIFE w Europie. Komisja Europejska wybrała do dofinansowania trzy projekty służące ochronie przyrody na obszarach NATURA 2000 z Włoch, Belgii i Finlandii, dwa projekty służące wdrażaniu planów gospodarowania wodami w dorzeczach w Wielkiej Brytanii i w Niemczech oraz jeden projekt służący poprawie jakości powietrza, którego koordynatorem jest Województwo Małopolskie. W spotkaniu inauguracyjnym prowadzonym przez Dyrektora Generalnego Dyrektoriatu ds. Środowiska Unii Europejskiej Daniela Calleja Crespo, wziął udział Marszałek Województwa Małopolskiego Jacek Krupa.

Projekty zintegrowane LIFE to nowy instrument Unii Europejskiej służący wdrażaniu istotnych strategii poprawy jakości środowiska, które angażują najważniejsze instytucje i partnerów w celu osiągnięcia założonego celu.

Projekt LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” angażuje 45 partnerów, w tym 38 gmin z Małopolski, Krakowa Agencja Poszanowania Energii (KAPE), Przedsiębiorstwo Oszczędzania Energii (ESCO), Stowarzyszenie Krakowski Alarm Smogowy, Instytut VITO z Belgii, Czeskie Ministerstwo Środowiska, Słowacki Instytut Hydrometeorologiczny. Koszt projektu wynosi 71 mln zł.

Projekt LIFE – Małopolska w zdrowej atmosferze zakłada:

• Sieć Eko-doradców w 37 gminach w Małopolsce, którzy będą wspierać wdrażanie Programu ochrony powietrza, będą pozyskiwać środki zewnętrzne na działania ograniczające emisję zanieczyszczeń oraz mobilizować mieszkańców w zakresie włączenia się w te działania,
• Doradztwo dla mieszkańców Małopolski w zakresie najbardziej efektywnych sposobów ograniczenia emisji i źródeł finansowania, w tym zapobieganie ubóstwu energetycznemu poprzez działania służące oszczędności kosztów energii.
• Centrum Kompetencji na poziomie regionalnym obejmujące szkolenia i bazę wiedzy dla wszystkich samorządów lokalnych (182 gminy), aby wspomóc gminy w realizacji prowadzonych działań,
• Wzmocnienie doradztwa i obsługi administracyjnej dla mieszkańców Krakowa
  w zakresie likwidacji starych pieców i kotłów na paliwa stałe, w tym udzielanie pomocy osobom zainteresowanym ubieganiem się o dofinansowanie przedsięwzięć oszczędzających energię,
• Kampanie informacyjno-edukacyjne na poziomie regionalnym i lokalnym,
• Narzędzie do wysokorozdzielczego modelowania rozkładu zanieczyszczeń w Krakowie oraz analizę modelowych wariantów wdrożenia działań ograniczających emisje zanieczyszczeń do powietrza na przykładzie Krakowa i Rabki-Zdroju – do wykorzystania przez inne gminy,
• Międzyregionalną bazę źródeł emisji dla Małopolski, Czech i Słowacji wraz z modelowaniem jakości powietrza.

Komunikat prasowy Komisji Europejskiej