Aktualności

Fakty i mity Programu ochrony powietrza

Publikacja: Klaudia Kowalczyk

Główne cele i najważniejsze działania określone w Programie Ochrony Powietrza dla Województwa Małopolskiego – to główne zagadnienia przedstawione przez wicemarszałka Tomasza Urynowicza podczas konferencji prasowej we wtorek 1 września br.

Głównym celem Programu jest poprawa jakości powietrza w Województwie Małopolskim. Program – jak zaznaczył wicemarszałek Tomasz Urynowicz – służy także wdrożeniu rządowych instrumentów, takich jak program Czyste Powietrze, oraz pełnej realizacji uchwał antysmogowych dla Krakowa i Małopolski.

Program ochrony powietrza wymaga większego zaangażowania samorządów w pomoc mieszkańcom w skorzystaniu z dofinansowań do wymiany źródeł ogrzewania, termomodernizacji budynków i wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Gminy powinny być również przygotowane do pomocy osobom dotkniętym ubóstwem energetycznym przy wykorzystaniu programu Stop Smog. Małopolska zmierza do transformacji niskoemisyjnej, co wiąże się także z preferencjami dla wykorzystania odnawialnych źródeł energii

zaznaczył wicemarszałek Tomasz Urynowicz

O tym, że Małopolska wyznacza standard ogólnopolski w zakresie Programów Ochrony Powietrza mówiła dzień wcześniej wicepremier, minister rozwoju Jadwiga Emilewicz.

Nie tylko w Krakowie, ale w całej Małopolsce dyskusja o jakości powietrza nie jest już rozmową o tym „czy się nią zajmować”, ale „jak się nią zajmować”, jak efektywnie i w sposób możliwie akceptowalny społecznie przeprowadzić tę transformację

podkreśliła Jadwiga Emilewicz

Fakty i mity o nowym Programie Ochrony Powietrza dla Województwa Małopolskiego:

Najważniejsze działania określone w Programie ochrony Powietrza to:

  • Promowanie wykorzystania odnawialnych źródeł energii poprzez zapewnienie wyższego dofinansowania dla OZE, a także wykorzystania „zielonej energii” w budynkach użyteczności publicznej,
  • Przyspieszenie wdrażania uchwały antysmogowej dla Małopolski, tzn. wymiany przestarzałych pieców i kotłów,
  • Wsparcie realizacji Programu Priorytetowego Czyste Powietrze poprzez utworzenie Punktów Obsługi tego programu we wszystkich gminach Małopolski,
  • Wsparcie osób dotkniętych tzw. ubóstwem energetycznym w spełnieniu obowiązków wynikających z uchwały antysmogowej,
  • Przygotowanie spisu wszystkich źródeł ogrzewania w gminach, co pozwoli na efektywne wdrażanie strategii ochrony powietrza i wsparcie obszarów wymagających najbardziej intensywnych działań,
  • Zapewnienie wdrażania strategii ochrony powierza i klimatu na poziomie lokalnym i regionalnym poprzez utworzenie stanowiska ekodoradcy we wszystkich gminach Małopolski oraz stanowiska ekodoradcy ds. klimatu we wszystkich powiatach,
  • Akcje informacyjne o wymaganiach uchwały antysmogowej oraz dostępnych dofinansowaniach we wszystkich gminach przynajmniej raz w roku,
  • Kontrole spalania odpadów i przestrzegania uchwały antysmogowej w gminach – realizacja kontroli planowych oraz reakcje na zgłoszenia w ramach aplikacji Ekointerwencja,
  • Promowanie zrównoważonych form transportu: ruchu rowerowego i pieszego,
  • Wprowadzenie strefy czystego transportu w Krakowie po wejściu w życie przepisów krajowych, zgodnie ze szczegółowym planem wdrożenia opracowanym przez Prezydenta Miasta Krakowa,
  • Zwiększenie dostępu społeczeństwa do informacji o emisjach przemysłowych oraz awariach w przedsiębiorstwach oraz kontrole działalności gospodarczej pod kątem wpływu na jakość powietrza.

Plan działań krótkoterminowych

Działania krótkoterminowe wdrażane są w sytuacjach przekroczeń kolejnych stopni norm jakości powietrza: ryzyka przekroczenia poziomu alarmowego (3 stopień), informowania o zanieczyszczeniach (2 stopień) lub dopuszczalnego zanieczyszczeń w powietrzu (1 stopień). Działania te są adresowane do samorządów, przedsiębiorstw oraz mieszkańców:

  • 1 stopień – w przypadku, gdy średnia z ostatnich 12 godzin dla stężenia pyłu PM10 przekroczy 80 µg/m3,
  • 2 stopień – gdy istnieje ryzyko przekroczenia poziomu informowania (100 µg/m3 pyłu PM10),
  • 3 stopień – gdy istnieje ryzyko przekroczenia poziomu alarmowego (150 µg/m3 pyłu PM10).

Najważniejsze działania podczas znacznych przekroczeń norm jakości powietrza:

1 stopień:

  • Kontrole pieców i kotłów pod kątem spalania odpadów

2 stopień:

  • Kontrole pieców i kotłów pod kątem spalania odpadów
  • Brak aktywności dzieci i młodzieży na zewnątrz
  • Ograniczenie stosowania dmuchaw do liści
  • Zakaz używania kominków i miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na węgiel i drewno (popularne „kozy”) – gdy nie są one jedynym źródłem ogrzewania

3 stopień:

  • Kontrole pieców i kotłów pod kątem spalania odpadów
  • Ograniczenie aktywności dzieci i młodzieży na zewnątrz
  • Ograniczenie stosowania dmuchaw do liści
  • Zakaz używania kominków i miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na węgiel i drewno (popularne „kozy”) – gdy nie są one jedynym źródłem ogrzewania
  • Zakaz prac budowlanych związanych z emisją pyłu
  • Ograniczenie emisji z przemysłu (wprowadzenie działań ograniczających emisję, które zostały wyznaczone w pozwoleniu na emisję)

Co POP oznacza dla mieszkańca?

Wprowadzenie Programu ochrony powietrza pozwoli na poprawę jakości życia mieszkańców dzięki zmniejszeniu poziomu zanieczyszczeń w powietrzu. Program nałoży na nich obowiązki informowania gminy o posiadanym źródle ciepła i energii elektrycznej oraz konieczność dostosowania urządzeń grzewczych (zasilanych drewnem i węglem) do wymagań uchwały antysmogowej.

Zyskają oni jednak także wymierne korzyści:

  • Fachowe porady związane z wymianą pieca zapewnione przez ekodoradcę zatrudnionego w każdej gminie
  • Łatwiejszy dostęp do programów dotacyjnych – punkt obsługi klienta Programu Czyste Powietrza w każdej gminie
  • Bieżący dostęp do informacji o jakości powietrza – informacja dostępna na stronach internetowych gmin i miast
  • Powszechny dostęp do edukacji ekologicznej dzięki działaniom ekodoradców
  • Dostęp do informacji o zanieczyszczeniach z zakładów przemysłowych
  • Wsparcie osób dotkniętych ubóstwem energetycznym np. poprzez tworzenie programów dopłat do kosztów ogrzewania.

Galeria zdjęć: