Ogrzewanie budynków

Kotły ekoprojekt

Wymagania ekoprojektu dla urządzeń grzewczych na paliwa stałe

Publikacja: Piotr Łyczko,

Emisja zanieczyszczeń i efektywność energetyczna według wymagań ekoprojektu

Kotły na paliwa stałe

Kotły na paliwa stałe wprowadzane do obrotu i do użytkowania w całej Unii Europejskiej będą musiały spełniać wymogi sezonowej efektywności energetycznej i emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń określone w przepisach rozporządzenia Komisji UE [1]Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe.. Wymagane wartości dla paliwa zalecanego lub innego dopuszczonego do stosowania to:

  • sezonowa efektywność energetyczna:
    • nie może być mniejsza niż 75% dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej do 20 kW,
    • nie może być mniejsza niż 77% dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej przekraczającej 20 kW;
  • emisje cząstek stałych (PM):
    • nie mogą przekraczać 40 mg/m³ w przypadku kotłów z automatycznym podawaniem paliwa,
    • nie mogą przekraczać 60 mg/m³ w przypadku kotłów z ręcznym podawaniem paliwa;
  • emisje organicznych związków gazowych (OGC):
    • nie mogą przekraczać 20 mg/m³ w przypadku kotłów z automatycznym podawaniem paliwa,
    • nie mogą przekraczać 30 mg/m³ w przypadku kotłów z ręcznym podawaniem paliwa;
  • emisje tlenku węgla (CO):
    • nie mogą przekraczać 500 mg/m³ w przypadku kotłów z automatycznym podawaniem paliwa,
    • nie mogą przekraczać 700 mg/m³ w przypadku kotłów z ręcznym podawaniem paliwa;
  • emisje tlenków azotu (NOx):
    • nie mogą przekraczać 200 mg/m³ w przypadku kotłów na biomasę,
    • nie mogą przekraczać 350 mg/m³ w przypadku kotłów na paliwa kopalne.

Ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe

Miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe (np. kominki, piece, kuchenki) wprowadzane do obrotu i do użytkowania w całej Unii Europejskiej będą musiały spełniać następujące wymogi sezonowej efektywności energetycznej i emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń określone w przepisach rozporządzenia Komisji UE [2]Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe:

  • sezonowa efektywność energetyczna:
    • nie może być niższa niż 79% dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
    • nie może być niższa niż 65% dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet i dla kuchenek,
    • nie może być niższa niż 30% dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;
  • emisje cząstek stałych (PM):
    • nie mogą przekraczać 20 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
    • nie mogą przekraczać 40 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet i dla kuchenek,
    • nie mogą przekraczać 50 mg/m³ dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;
  • emisje organicznych związków gazowych (OGC):
    • nie mogą przekraczać 60 mgC/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
    • nie mogą przekraczać 120 mgC/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet, dla kuchenek i dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;
  • emisje tlenku węgla (CO):
    • nie mogą przekraczać 300 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
    • nie mogą przekraczać 1500 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet i dla kuchenek,
    • nie mogą przekraczać 2000 mg/m³ dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;
  • emisje tlenków azotu (NOx):
    • nie mogą przekraczać 200 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania i kuchenek wykorzystujących biomasę,
    • nie mogą przekraczać 300 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania i kuchenek wykorzystujących węgiel i dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania.

Podsumowanie wymagań dla kotłów i ogrzewaczy

Sezonowa emisja
i efektywność
wg ekoprojektu
Pył (PM)Tlenek węgla
(CO)
Organiczne związki
gazowe (OGC)
Tlenki azotu
(NOx)
Sezonowa
efektywność
energetyczna
Kocioł automatyczny
na węgiel o mocy do 20kW
40 mg/m³500 mg/m³20 mg/m³350 mg/m³75%
Kocioł automatyczny
na węgiel o mocy powyżej 20kW
40 mg/m³500 mg/m³20 mg/m³350 mg/m³77%
Kocioł automatyczny
na biomasę o mocy do 20kW
40 mg/m³500 mg/m³20 mg/m³200 mg/m³75%
Kocioł automatyczny
na biomasę o mocy powyżej 20kW
40 mg/m³500 mg/m³20 mg/m³200 mg/m³77%
Ogrzewacz (kominek, piec, koza)
z zamkniętą komorą spalania
wykorzystujący pelet
20 mg/m³300 mg/m³60 mg/m³200 mg/m³79%
Ogrzewacz (kominek, piec, koza)
z zamkniętą komorą spalania
lub kuchenka wykorzystujące
biomasę inną niż pelet
40 mg/m³1500 mg/m³120 mg/m³200 mg/m³65%
Ogrzewacz (kominek, piec, koza)
z zamkniętą komorą spalania
lub kuchenka wykorzystujące węgiel
40 mg/m³1500 mg/m³120 mg/m³300 mg/m³65%
Ogrzewacz (kominek, piec, koza)
z otwartą komorą spalania
50 mg/m³2000 mg/m³120 mg/m³300 mg/m³30%

Wymagania ekoprojektu a klasa 5 według normy PN-EN 303-5:2012

W obu przypadkach dopuszczalna emisja pyłu z kotła została określona na poziomie 40 mg/m³. Natomiast tylko kotły zgodne z ekoprojektem gwarantują dotrzymanie norm emisji w trakcie pracy przy niższym obciążeniu kotła. To ważne, gdyż kocioł rzadko pracuje na pełnej mocy. Przy niższym obciążeniu warunki spalania są gorsze, co powoduje wyższą emisję pyłu i tlenku węgla. Wymagania ekoprojektu wprowadzają w stosunku do wymagań normy PN-EN 303-5:2012 [3]PN-EN 303-5:2012. Kotły grzewcze — Część 5: Kotły grzewcze na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy nominalnej do 500 kW — Terminologia, wymagania, badania i oznakowanie konieczność weryfikacji sezonowej efektywności i emisji zanieczyszczeń, która uwzględnia pracę kotłów przy mniejszej mocy niż nominalna. Do wyznaczenia sezonowej emisji brana jest pod uwagę przede wszystkim emisja uzyskana przy 30% znamionowej mocy cieplnej (waga 0,85). Emisja uzyskana przy znamionowej mocy cieplnej ma znacznie mniejsze znaczenie (waga 0,15). Ekoprojekt określa również maksymalną emisją tlenków azotu. Wymagania ekoprojektu będą obowiązkowe dla wszystkich kotłów wprowadzanych do obrotu i do użytkowania w Unii Europejskiej.

Porównanie wymagań klasy 5 oraz ekoprojektu dla kotłów na paliwa stałe z automatycznym podawaniem paliwa
Wymagania dla kotłów na paliwa stałe z automatycznym podawaniem paliwaKlasa 5 według normy PN-EN 303-5:2012Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 z 28 kwietnia 2015 r.
Sposób weryfikacji wymagań w zakresie efektywności i emisjiWymagania muszą być spełnione dla pracy kotła przy nominalnej mocy cieplnej, a w przypadku emisji CO i OGC także przy 30% nominalnej mocy cieplnejWymagania muszą być spełnione dla średniej ważonej wartości uzyskanych dla znamionowej mocy cieplnej (z wagą 0,15) i przy 30% znamionowej mocy cieplnej (z wagą 0,85).
Średnia ważona ustalana jest więc według wzoru Es = 0,85*Esp + 0,15*Esn, gdzie Esn to wartości uzyskane dla znamionowej mocy cieplnej a Esp to wartości uzyskane dla 30% znamionowej mocy cieplnej.
Efektywność energetycznaSprawność kotła:
od 87% do 89% (ustalana wg wzoru η = 87 + log Q, gdzie Q to moc cieplna kotła w kW)
Sezonowa efektywność energetyczna kotła:
75% dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej do 20 kW
77% dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej powyżej 20 kW
Emisja tlenku węgla (CO)Maksymalna emisja przy nominalnym obciążeniu kotła i przy 30% obciążenia nominalnego:
500 mg/m³
Emisja dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń:
500 mg/m³
Emisja organicznych związków gazowych (OGC)Maksymalna emisja przy nominalnym obciążeniu kotła i przy 30% obciążenia nominalnego:
20 mg/m³
Emisja dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń:
20 mg/m³
Emisja pyłu (PM)Maksymalna emisja przy nominalnym obciążeniu kotła:
40 mg/m³
Emisja dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń:
40 mg/m³
Emisja tlenków azotu (NOx) wyrażonych jako ekwiwalent dwutlenku azotu (NO₂)nie dotyczyEmisja dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń:
200 mg/m³ dla kotłów na biomasę
350 mg/m³ dla kotłów na paliwa kopalne

Etykiety efektywności energetycznej

Od 1 kwietnia 2017 roku dostawcy kotłów na paliwa stałe są zobligowani, by zadbać o ich oznaczenie etykietą efektywności energetycznej [4]Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/1187 z dnia 27 kwietnia 2015 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE w odniesieniu do etykiet efektywności energetycznej dla kotłów na paliwo stałe i zestawów zawierających kocioł na paliwo stałe, ogrzewacze dodatkowe, regulatory temperatury i urządzenia słoneczne.. Etykiety obowiązują również dla zestawów zawierających kocioł na paliwo stałe, ogrzewacze dodatkowe, regulatory temperatury i urządzenia słoneczne. Klasy energetyczne są przypisywane na podstawie współczynnika efektywności energetycznej (EEI) kotła lub zestawu. Najgorsza to klasa G (EEI poniżej 30) a najlepsza to klasa A+++ (EEI co najmniej 150). Współczynniki efektywności energetycznej wyznaczane są w oparciu o sprawność użytkową kotła przy zastosowaniu współczynników korygujących określonych w rozporządzeniu Komisji UE.

 

Wymagania programów dofinansowania

W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 wspierana jest wymiana starych palenisk na paliwa stałe na nowoczesne niskoemisyjne kotły na biomasę (poddziałanie 4.4.1 i 4.4.2) i na węgiel (poddziałanie 4.4.3) [5]Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. Natomiast ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie dofinansowanie do wymiany starych palenisk na paliwa stałe realizowane jest w ramach programu PONE [6]Program ograniczenia niskiej emisji WFOŚiGW w Krakowie. W ramach obu programów instalowane kotły na paliwa stałe muszą osiągnąć poziom efektywności energetycznej i normy emisji zgodne z ekoprojektem. Oznacza to, że nie jest wystarczające spełnienie przez kocioł wymagań klasy 5, ale konieczne jest potwierdzenie spełnienia wymagań ekoprojektu.

 

Wymagania uchwały antysmogowej dla Małopolski

Uchwała antysmogowa dla Małopolski [7]Uchwała Nr XXXII/452/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 23 stycznia 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa małopolskiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw wprowadziła wymagania ekoprojektu dla wszystkich urządzeń grzewczych na paliwa stałe. Od 1 lipca 2017 roku wszystkie nowo eksploatowane kotły, kominki i piece na węgiel i drewno muszą spełniać wymagania ekoprojektu. Instalacje, które były eksploatowane przez 1 lipca 2017 roku, muszą być wymienione do końca 2022 roku. W przypadku istniejących kotłów klasy 3 lub 4, obowiązek wymiany został przedłużony do końca 2026 roku. Istniejące kotły klasy 5 mogą być eksploatowane do końca swojej żywotności.

Natomiast zgodnie z uchwałą antysmogową dla Krakowa [8]Uchwała Nr XVIII/243/16 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2016 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze Gminy Miejskiej Kraków ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw od 1 września 2019 roku zakazane będzie stosowanie paliw stałych (węgla, drewna i innych) w kotłach i ogrzewaczach pomieszczeń. Zakaz dotyczy także urządzeń grzewczych spełniających wymagania ekoprojektu.

Przypisy   [ + ]

Data modyfikacji: 01.04.2018