Efektywność energetyczna w ciepłownictwie

2. Systemy ciepłownicze w Polsce

Nie masz dostępu do tej lekcji

Ukończ poprzednie lekcje aby przejść do tej lekcji.

W Polsce ciepło systemowe wykorzystywane jest do celów grzewczych w 40,4 % gospodarstw domowych tj. około 6 milionów gospodarstw. Opierając się na danych Głównego Urzędu Statystycznego, zużycie ciepła w Polsce w 2021 r. wynosiło 444,3 tys. TJ, z czego 36,9 % (163,9 tys. TJ) przypada właśnie na potrzeby gospodarstw domowych.

Polskie przedsiębiorstwa energetyczne wytwarzają ciepło w źródłach o różnej wielkości z przewagą ilościową źródeł małych, o mocy zainstalowanej cieplnej do 50 MW, którymi dysponowało 45% przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwa energetyczne prowadzące działalność w zakresie wytwarzania ciepła wyprodukowały w 2021 roku, łącznie z ciepłem odzyskanym w procesach technologicznych, 425,1 tys. TJ ciepła.

Rys. 3 Struktura przedsiębiorstw ciepłowniczych według mocy zainstalowanej [MW] w źródłach ciepła w 2021 roku

Zgodnie z raportem Urzędu Regulacji Energetyki, w 2021 roku udział ciepła produkowanego z kogeneracji wyniósł 63,2% produkcji ciepła ogółem. Produkcja ciepła zarówno w ciepłowniach, jak i elektrociepłowniach nadal opiera się jednak na spalaniu węgla kamiennego. Zgodnie z danymi jego zużycie w 2021 wyniosło ogółem 71,4% względem innych paliw służących do produkcji ciepła, w tym 67,8% w kogeneracji.

Rys. 4 Produkcja ciepła w Polsce w 2021r.

Przez ostatnie 25 lat sektor ciepłownictwa systemowego wykonał potężną pracę, starając się podążać za europejskimi trendami. Zmieniło się między innymi otoczenie rynkowe, bo obok ciepłownictwa systemowego, którego działalność jest regulowana przez Urząd Regulacji Energetyki, funkcjonuje także pozbawiony regulacji obszar ciepłownictwa, którego jedynym regulatorem jest wolny rynek.

Obecnie ciepło regulowane stanowi 42 % rynku, natomiast pozostałe 58 % to ciepło nieregulowane.

Rys. 5 Udział ciepła regulowanego i nieregulowanego na rynku

Koncesjonowaną działalność w zakresie produkcji i dystrybucji ciepła systemowego prowadzi obecnie około 400 przedsiębiorstw. Łączna moc zainstalowana[1] w Polsce wynosi 54 tys. MW, a moc zamówiona[2] – 33 tys. MW. Dla porównania, na koniec 2022 roku moc zainstalowana w systemie elektroenergetycznym wynosiła 60 tys. MW.


[1] Moc zainstalowana w systemie ciepłowniczym określa maksymalną ilość ciepła, jaką urządzenia wytwarzające ciepło są w stanie dostarczyć na potrzeby odbiorców ciepła.

[2] Moc zamówiona w systemie ciepłowniczym to ustalona przez odbiorcę największa moc cieplna niezbędna do min. pokrycia strat ciepła w celu utrzymania optymalnej temperatury w pomieszczeniu, utrzymania odpowiedniej temperatury ciepłej wody, pracy urządzeń i instalacji.