Czujniki jakości powietrza. Czy warto im ufać?

Podsumowanie wyników badań pomiarów porównawczych

W ostatnich dwóch latach niezwykle wzrosła popularność czujników niskokosztowych służących do pomiaru zanieczyszczeń powietrza. Na rynku pojawiają się urządzenia, które nie zostały jednak zbiorczo zweryfikowane pod względem jakości sporządzanych pomiarów. W celu sprawdzenia przydatności niskokosztowych czujników jakości powietrza zawiązano porozumienie pomiędzy: władzami Województwa Małopolskiego, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, Akademią Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie, Gminą Rabka-Zdrój, Gminą Dobczyce oraz Stowarzyszeniem Krakowski Alarm Smogowy. Jego przedmiotem było przeprowadzenie  pomiarów porównawczych urządzeń  metodą referencyjną.

Pomiary porównawcze przeprowadzono w dwóch edycjach. Pierwsza edycja odbyła się w okresie 15.02.2017 – 20.06.2017 w Rabce-Zdroju, a druga w Dobczycach okresie 01.12.2017 – 15.03.2018.

Uczestnicy badania

By wyniki badania były miarodajne, w miejscu dokonywania pomiarów Krajowe Laboratorium Referencyjne i Wzorcujące Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zainstalowało profesjonalne urządzenia pomiarowe oraz poborniki pyłu, w celu określenia za pomocą metody referencyjnej stężeń pyłu PM10 i PM 2.5. Wyniki poszczególnych urządzeń odnoszone były więc do wyników, które są najbardziej miarodajne zgodnie z obowiązującym stanem wiedzy i dostępną technologią.

W pierwszej edycji pomiarów wzięło udział 5 podmiotów:

1. Elkomp Jacek Kędzioła,
2. Envimet Services Sp. z o.o.,
3. Politechnika Warszawska (Artur Badyda, Bogdan Dziadek, Mariusz Rogulski),
4. Solutions for Technology Sp. z o.o.,
5. Tetabit Sp. z o.o.

W drugiej edycji pomiarów wzięło udział 7 podmiotów:

1. Airly Sp. z o.o.,
2. OMC Envag Sp. z o.o.,
3. Far Data Sp. z o.o. Spółka Komandytowa,
4. Politechnika Warszawska (Artur Badyda, Bogdan Dziadek, Mariusz Rogulski),
5. Tetabit Sp. z o.o.,
6. Zakład Elektroniki Vidiaq,
7. Xorbit.

Każdy z uczestników dostarczył na miejsce przeprowadzenia pomiarów po dwa egzemplarze urządzeń pomiarowych. Ich obowiązkiem było wysyłanie godzinowych i dobowych  wartości stężenia pyłu zawieszonego PM10, a w drugiej turze także PM2.5.

Wyniki pomiarów zostały przeanalizowane zgodnie z metodyką stosowaną podczas wykazywania równoważności z urządzeniami referencyjnymi.

Wyniki badań

Czujniki jakości powietrza oceniano pod względem następujących kryteriów:

1. Kompletność przesyłanych danych.
2. Zgodność wyników pomiędzy dwoma testowanymi urządzeniami tego samego typu.
3. Zgodność wyników pomiędzy badanym urządzeniem a wartościami wskazanymi przez urządzenie referencyjne (profesjonalne urządzenie pomiarowe Krajowego Laboratorium Referencyjnego i Wzorcującego Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Kompletność przekazywanych danych wahała się od 50 do 100%. Podkreślić jednak należy, że na kompletność danych składał się nie tylko fakt, czy dane urządzenie dokonywało pomiaru konkretnego zanieczyszczenia, ale również fakt, czy uczestnik badania odpowiedzialny za regularne przesyłanie danych, faktycznie dostarczył je na czas na serwer. Jeżeli nie przesłano wymaganych informacji w wyznaczonym przez regulamin terminie, pomiar nie był brany pod uwagę, co miało wpływ na końcowy efekt badań.

W większości przebadanych urządzeń zanotowano rozbieżności w wynikach pomiarów dla dwóch takich samych urządzeń (tego samego rodzaju pochodzących od danego producenta). Dla stężenia pyłu PM10 wyniosła ona od 2 μg /m³ do 20 μg /m³, a w przypadku wysokich stężeń (powyżej 30 μg /m³) nawet do 40 μg /m³. Otrzymane wyniki prowadzą do wniosku, że nawet stosując urządzenia pomiarowe (czujniki) jednakowego typu otrzymane wartości stężeń pyłu zawieszonego mogą się od siebie różnić.

Większość testowanych urządzeń podczas pomiarów wskazywała wartości odbiegające od metody referencyjnej. Dopiero zastosowanie kalibracji pozwoliło uzyskać znacznie lepszą zgodność. Prowadzi to do wniosku, że urządzenia do pomiaru pyłu powinny być kalibrowane do wskazań oficjalnych stacji pomiarowych WIOŚ w warunkach zapewniających szeroki zakres stężeń (przynajmniej w zakresie 0 – 100 μg/m3).

Jednym z wniosków badania jest, że żadne z urządzeń nie spełniło wszystkich kryteriów, które dawałyby możliwość wykorzystania ich do oceny jakości powietrza w rozumienia prawa krajowego i Unii Europejskiej. Oznacza to, że nie mogą one zastąpić oficjalnych stacji pomiarowych WIOŚ. Aczkolwiek część urządzeń można wykorzystywać do celów edukacyjnych lub informacyjnych. Dzięki niskokosztowym czujnikom możemy dowiedzieć się czy zanieczyszczenie powietrza jest w danym miejscu i czasie wysokie, średnie czy niskie. Bardziej precyzyjne dane liczbowe nie są jednak do końca spójne z danymi prezentowanymi przez WIOŚ.

Na co zwracać uwagę przy zakupie?

Przeprowadzone pomiary i współpraca z ekspertami w zakresie pomiarów jakości powietrza, umożliwiły sformułowanie podstawowych wskazówek dla osób i podmiotów, które będą decydowały o zakupie niskokosztowych sensorów pyłu:

• Przy wyborze czujnika do pomiaru stężenia pyłu zawieszonego zaleca się dopytać producenta o zgodność wyniku pomiaru między urządzeniami producenta. Wartość taka powinna się znaleźć w specyfikacji handlowej i być podstawą do reklamacji. Wartość tego parametru można łatwo sprawdzić umieszczając dwa czujniki producenta w bezpośrednim sąsiedztwie. Brak zgodności między urządzeniami producenta (np. dla wartości średniej dobowej) powinien być uzgodniony w momencie zakupu jako podstawa do reklamacji.
• Wskazane jest dopytać producenta o niepewność pomiaru średniej dobowej. Brak takiej informacji w specyfikacji produktu powinien być niepokojący, ponieważ sugeruje, że producent nie zna tego parametru. W trakcie procedury zakupu powinien zostać również ustalony sposób weryfikacji tego parametru z rzeczywistością, pozwalający na reklamację urządzenia. Najprostszym sposobem na weryfikację danych z zakupionego urządzenia jest umieszczenie urządzenia w bezpośrednim sąsiedztwie urządzenia referencyjnego (np. oficjalnej stacji monitoringowej WIOŚ). Procedura reklamacji powinna jednak zostać omówiona z producentem już w fazie zakupu.
• W momencie planowania zakupu wskazane jest dopytanie producenta o procedurę kalibracyjną, jakiej są poddawane sprzedawane czujniki oraz starać się o jakąkolwiek dokumentację potwierdzającą proces kalibracji. Urządzenia do pomiaru pyłu powinny być kalibrowane w warunkach zapewniających szeroki zakres stężeń (przynajmniej w zakresie stężeń 0-100 μg/m³). Wskazane jest kalibrowanie każdego czujnika oddzielenie względem urządzenia referencyjnego przynajmniej raz w roku. Częstsze przeprowadzanie kalibracji wpłynie korzystnie na jakość pomiarów. W momencie uzgadniania zakupu wskazane jest omówienie z producentem możliwości dokonania takiej kalibracji po roku użytkowania w cenie zakupu. Należy jednak zwrócić uwagę, że taka kalibracja powinna być wykonana dla odpowiedniego (szerokiego) zakresu stężeń.
• Przy wyborze urządzenia pomiarowego należy upewnić się, czy producent przewidział w konstrukcji urządzenia element kondycjonujący próbkę powietrza przed pomiarem, w celu podgrzania jej powyżej punktu rosy. Funkcjonalność ta jest szczególnie ważna w okresie jesienno-zimowo-wiosennym. Powietrze przed badaniem powinno być pozbawione wilgoci (analizator nie odróżnia czy w powietrzu jest kropelka wody czy cząstka pyłu zawieszonego, dlatego bez kondycjonowania próbki, przy dużej wilgotności, analizator może istotnie zawyżać wynik).
• W celu reprezentatywnego określenia stężenia pyłu zawieszonego wskazane jest odpowiednie zamontowanie czujnika. Przepływu powietrza wokół czujnika nie powinny ograniczać żadne przeszkody (w promieniu co najmniej 270° lub 180° w przypadku pomiarów zlokalizowanych przy linii zabudowy). Czujnik na ogół powinien być położony w odległości kilku metrów od budynków, balkonów, drzew i innych przeszkód. W przypadku pomiaru jakości powietrza na linii zabudowy czujnik powinien być zamontowany co najmniej 0,5 m od najbliższego budynku.  Zasadą ogólną jest, że czujnik znajduje się od 1,5 m (strefa oddychania) do 4 m powyżej poziomu gruntu. W niektórych wypadkach konieczne może okazać się umieszczenie go wyżej niż 4 m, zwłaszcza gdy czujnik ma być reprezentatywny dla większego obszaru. Aby uniknąć bezpośredniego zasysania substancji przed ich dostatecznym zmieszaniem z powietrzem, nie umieszcza się czujników w bezpośrednim sąsiedztwie źródeł emisji zanieczyszczenia.
• W odniesieniu do pomiaru oddziaływania transportu czujniki niskokosztowe powinny być oddalone o co najmniej 25 m od granicy głównych skrzyżowań (na których krzyżują się drogi o największym natężeniu ruchu i które przerywają przepływ ruchu drogowego oraz powodują emisje inne niż pozostała część drogi). Jednocześnie punkt ten nie powinien być oddalony więcej niż 10 m od krawężnika. Lokalizacja zbyt blisko skrzyżowania mogłaby dać obraz niereprezentatywny dla danej drogi, zatrzymywanie i ruszanie z miejsca podwyższa emisję ale nie odpowiada wartości typowej dla całej drogi.
• Jeśli czujnik w czasie pomiaru dokonuje zmiany stężenia zanieczyszczenia, to należy unikać ponownego zasysania przez czujnik powietrza raz zmierzonego.
• Wyniki otrzymane za pomocą czujników nie pozwalają na ich używanie w ramach oficjalnych procedur ogłaszania poziomów informowania lub poziomów alarmowych pyłu PM10. Biorąc pod uwagę powyższe, pomimo obecności czujników niskokosztowych w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca zamieszkania, należy zwracać uwagę na wyniki prezentowane przez oficjalne stacje Państwowego Monitoringu Środowiska oraz komunikaty Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego dotyczące jakości powietrza. Część czujników pomimo istotnych niepewności można wykorzystywać do celów edukacyjnych lub informacyjnych.

Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu to doskonały czas, by zastanowić się nad formami przemieszczania się, z których korzystamy na co dzień. Czy wybieramy to, co nam służy? To, co najbardziej ekonomiczne i ekologiczne? W Limanowej odbyła się na ten temat debata oxfordzka.

Warsztaty poprowadzone przez ekodoradcę z Miasta Limanowa w ramach europejskiego MOBILITY WEEK  nie były zwykłymi zajęciami. Pięcioklasiści z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 1 w Limanowej walczyli na argumenty podczas debaty oxfordzkiej. Teza była prosta: TRANSPORT EKOLOGICZNY JEST POTRZEBNY. Sztuką okazał się odpowiedni dobór argumentów. Naprzeciwko siebie stanęły dwie grupy: pierwsza musiała udowodnić, że teza jest prawdziwa, natomiast druga musiała znaleźć mocne argumenty na to, że jest wręcz przeciwnie. Dyskusja była bardzo dynamiczna, ale to twierdzenia strony proekologicznej zyskały poklask zarówno Jury jak i uczestników debaty. W efekcie oponenci, którzy twierdzili, że transport ekologiczny jest zbędny – zmienili zdanie. Jazda rowerem do szkoły i pracy to przecież nie tylko dbałość o zdrowie, kondycję i ekologie, ale to również spore oszczędności.

W dalszej części zajęć każdy mógł puścić wodze wyobraźni i wykazać się kreatywnością. Według uczniów, pojazdy przyszłości to nie tylko te zasilane energią słoneczną. Wizjonerskie projekty uwzględniały pozyskiwanie paliwa nawet z odpadów! To znak, że myśl technologiczna młodego pokolenia podąża za obronioną podczas debaty tezą.

Europejski Tydzień Mobilności czyli European Mobility Week

European Mobility Week ma na celu propagowanie zrównoważonego transportu i odbywa się co roku w dniach 16-22 września. Kampania, zainicjowana w 2002 roku przez Komisję Europejską, promuje ekologiczne formy mobilności, takie jak transport zbiorowy, ruch pieszy i rowerowy oraz transport multimodalny. Wszystko po to, by poprawić sytuację transportową, bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego oraz jakość powietrza w miastach i gminach. Kulminacyjnym punktem jest organizowany 22 września „Dzień bez samochodu”.

[easy_image_gallery gallery=”430″]

W dniu 19 września 2018 r. w sali budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Liszkach odbyło się spotkanie informacyjne dotyczące wymiany starych kotłów węglowych na nowoczesne źródła ciepła. Spotkanie przeznaczone było dla osób które zakwalifikowały się do wymiany pieców.

Podczas prezentacji Ekodoradca przedstawił szczegółowe wymogi jakie muszą spełnić mieszkańcy aby otrzymać dotację i prawidło ją rozliczyć. Zostały również omówione zapisy umowy oraz regulaminu przyznania dotacji. Podczas spotkania był obecny przedstawiciel firmy, która odpowiada za wykonanie audytu energetycznego budynków na terenie Gminy. Mieszkańcy skorzystali dzięki temu z możliwości  odebrania ocen energetycznych i omówienia ich bezpośrednio z audytorem. W spotkaniu uczestniczyło ok. 40 osób.

Jaki piec wybrać?

Kotły na paliwa stałe wprowadzane do obrotu i do użytkowania w całej Unii Europejskiej będą musiały spełniać wymogi sezonowej efektywności energetycznej i emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń określone w przepisach rozporządzenia Komisji UE .Wymagane wartości dla paliwa zalecanego lub innego dopuszczonego do stosowania to:

sezonowa efektywność energetyczna:
nie może być mniejsza niż 75% dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej do 20 kW,
nie może być mniejsza niż 77% dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej przekraczającej 20 kW;

emisje cząstek stałych (PM):
nie mogą przekraczać 40 mg/m³ w przypadku kotłów z automatycznym podawaniem paliwa,
nie mogą przekraczać 60 mg/m³ w przypadku kotłów z ręcznym podawaniem paliwa;

emisje organicznych związków gazowych (OGC):
nie mogą przekraczać 20 mg/m³ w przypadku kotłów z automatycznym podawaniem paliwa,
nie mogą przekraczać 30 mg/m³ w przypadku kotłów z ręcznym podawaniem paliwa;

emisje tlenku węgla (CO):
nie mogą przekraczać 500 mg/m³ w przypadku kotłów z automatycznym podawaniem paliwa,
nie mogą przekraczać 700 mg/m³ w przypadku kotłów z ręcznym podawaniem paliwa;

emisje tlenków azotu (NOx):
nie mogą przekraczać 200 mg/m³ w przypadku kotłów na biomasę,
nie mogą przekraczać 350 mg/m³ w przypadku kotłów na paliwa kopalne.

Miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe (np. kominki, piece, kuchenki) wprowadzane do obrotu i do użytkowania w całej Unii Europejskiej będą musiały spełniać następujące wymogi sezonowej efektywności energetycznej i emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń określone w przepisach rozporządzenia Komisji UE:

sezonowa efektywność energetyczna:
nie może być niższa niż 79% dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
nie może być niższa niż 65% dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet i dla kuchenek,
nie może być niższa niż 30% dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;

emisje cząstek stałych (PM):
nie mogą przekraczać 20 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
nie mogą przekraczać 40 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet i dla kuchenek,
nie mogą przekraczać 50 mg/m³ dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;

emisje organicznych związków gazowych (OGC):
nie mogą przekraczać 60 mgC/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
nie mogą przekraczać 120 mgC/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet, dla kuchenek i dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;

emisje tlenku węgla (CO):
nie mogą przekraczać 300 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących pelet,
nie mogą przekraczać 1500 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących inne paliwo niż pelet i dla kuchenek,
nie mogą przekraczać 2000 mg/m³ dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania;

emisje tlenków azotu (NOx):
nie mogą przekraczać 200 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania i kuchenek wykorzystujących biomasę,
nie mogą przekraczać 300 mg/m³ dla ogrzewaczy z zamkniętą komorą spalania i kuchenek wykorzystujących węgiel i dla ogrzewaczy z otwartą komorą spalania.

Spotkanie odbyło się w ramach realizowanego przez Gminę Liszki projektu LIFE pn.: „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.

[easy_image_gallery gallery=”661″]

W nadchodzącym sezonie smogowym dzieci z 1 691 żłobków, przedszkoli i klubów dziecięcych z Małopolski będą mogły oddychać powietrzem wolnym od zanieczyszczeń. To dzięki akcji edukacyjnej Marszałka Województwa Małopolskiego i oczyszczaczom powietrza.

Akcja edukacyjna w całej Małopolsce

3 września to nie tylko pierwszy dzień szkoły, to również początek ogólnowojewódzkiej akcji edukacyjnej w zakresie ochrony powietrza. Akcji tym ciekawszej, że prócz zwiększenia świadomości społecznej, podniesiona zostanie również jakość powietrza, którym oddychają najmłodsi Małopolanie. 1/3 doby dzieci spędzają w szkołach, przedszkolach i żłobkach, dlatego miejsca te powinny przede wszystkim zapewniać bezpieczeństwo i zdrowy rozwój najmłodszych. Do tej pory dużym problemem było wysokie zanieczyszczenie powietrza, szczególnie w sezonie zimowym (tzw. „smogowym”). W ramach realizowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego projektu LIFE zdecydowano się na wprowadzenie tymczasowego rozwiązania tego problemu. Oczyszczacze powietrza dla każdej zgłoszonej placówki, to nie tylko lepsze powietrze dla naszych dzieci, to również zwrócenie uwagi dorosłym, by zaczęli przykładać większą wagę do stosowanego w ich domach źródła ogrzewania.

Czym skorupka za młodu nasiąknie…

Dzieci bardzo szybko chłoną wiedzę i nabierają pozytywnych, proekologicznych postaw. Od początku realizacji projektu Ekodoradcy przeprowadzili ponad 800 lekcji w szkołach i przedszkolach, gdzie zaangażowano ok. 38 000 dzieci. Okazało się, że szybciej niż dorośli są one w stanie zrozumieć, że zanieczyszczone powietrze to nie tylko złe samopoczucie, to również problemy z zapamiętywaniem, depresją, astmą, alergią, sercem, a nawet chorobami nowotworowymi.

Ekodoradcy nie są jednak w stanie dotrzeć do każdej placówki edukacyjnej, a swoje działania skupiają na 55 gminach, które włączyły się w realizację projektu LIFE. Dlatego akcja edukacyjna Marszałka Województwa Małopolskiego swoim zasięgiem objęła całą Małopolskę. Zainteresowanie nią wykazało 170 gmin, a więc prawie wszystkie z województwa małopolskiego. Dzięki temu, dzieci również w innych częściach naszego regionu będą mogły dowiedzieć się o szkodliwości smogu. Miejmy nadzieje, że lekcja im się spodoba, a zdobyta wiedzę przekażą swoim rodzicom i dziadkom.

Dlaczego oczyszczacze?

Problemu jakości powietrza nie da rozwiązać się w ciągu jednego roku. To mozolna praca wielu ludzi, w tym samorządu województwa małopolskiego, której celem jest m.in. zmiana świadomości społecznej, a co za tym idzie – postaw. Między innymi dzięki działaniom Ekodoradców, wiele już uległo zmianie. Pokazują to najnowsze badania przeprowadzone wśród Małopolan. Dla 44% z nas zanieczyszczenie powietrza stanowi poważny osobisty problem, podczas, gdy 2 lata temu uważało tak tylko 28% respondentów. Dzieci są w grupie osób najbardziej narażonych na zanieczyszczone powietrze, dlatego w ramach projektu LIFE pn. „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” współfinansowanego przez Unię Europejska, zdecydowano się na zakup tego typu urządzeń.

Jaki oczyszczacz?

By urządzenia były jak najlepszej jakości i wykorzystywały najnowsze i skuteczne w walce ze smogiem technologie, procedurę zakupu rozpoczęto od przeprowadzenia dialogu technicznego z 13 firmami, które zechciały uczestniczyć w konsultacjach. Celem dialogu było m.in. zapoznanie się z najlepszymi, najkorzystniejszymi, a także najnowszymi lub innowacyjnymi rozwiązaniami organizacyjnymi, funkcjonalnymi i technologicznymi istniejących na rynku oczyszczaczy powietrza. W dniu 20 marca br. został ogłoszony przetarg nieograniczony pn.: Dostawa oczyszczaczy powietrza do przedszkoli, żłobków i klubów dziecięcych na terenie województwa małopolskiego, w którym wpłynęło 11 ofert. Zakup dotyczy 1800 sztuk za kwotę 1 058 400,00 zł.

W dniu 3 września br. miała miejsce inauguracja akcji w Przedszkolu Samorządowym w Borku Szlacheckim (gmina Skawina), w którym uczestniczył Jacek Krupa, Marszałek Województwa Małopolskiego. Przeprowadzono warsztaty edukacyjne, podczas których dzieci poznały przyczyny powstawania smogu, a nawet same go wyprodukowały! Spotkanie obfitowało w mnóstwo ciekawych zabaw dydaktycznych i przyniosło ich uczestnikom wiele radości.

[easy_image_gallery gallery=”364″]

W dniu 16.08.2018r., w godzinach od 08:00 do 15:00 Ekodoradca zorganizował spotkanie dla uczestników programu 4.4.1. RPO ZIT Redukcja niskiej emisji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. W trakcie spotkania wyświetlono prezentację, podczas której omówiono szczegółowo zasady udziału w Programie, którego celem jest poprawa jakości powietrza poprzez wymianę niskosprawnych kotłów na paliwa stałe na nowoczesne urządzenia grzewcze – kotły kondensacyjne gazowe. W spotkaniu udział wzięło 50 osób, w trakcie którego zostały omówione i przekazane m.in. zapisy z wykonanych ocen energetycznych. Mieszkańcy mieli okazję indywidualnie porozmawiać z audytorem i odebrać audyt energetyczny budynku.

Spotkanie odbyło się w ramach realizowanego przez Gminę Liszki projektu LIFE pn.: „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.

[easy_image_gallery gallery=”189″]

W trakcie Dożynek w Gminie Liszki, które odbyły się w  Ściejowicach 15 sierpnia 2018 r., Ekodoradca zorganizował punkt informacyjny na temat programu dofinansowań do wymiany systemu ogrzewania, gdzie zainteresowane osoby mogły uzyskać kompleksową wiedzę co zrobić by ogrzewać swe domy w sposób przyjazny środowisku. Ekodoradca nie tylko udzielał porad i informacji w zakresie wymiany kotłów, ale również dystrybuował wśród uczestników imprezy materiały informacyjno-edukacyjne: broszury oraz ulotki. Dla najmłodszych przewidziano interesujące gry i zabawy o tematyce proekologicznej oraz drobne upominki stanowiące pamiątkę wydarzenia. Ze względu na sprzyjającą pogodę frekwencja uczestników była bardzo wysoka, a stanowisko ekodoradcy licznie odwiedzili gminni mieszkańcy.

[easy_image_gallery gallery=”505″]

Walka o czyste powietrze to jedno z najważniejszych zadań samorządu województwa małopolskiego. Na terenie Małopolski dzięki projektowi LIFE działa 60 wykwalifikowanych specjalistów tzw. ekodoradców, zajmujących się ochroną powietrza. Na pytanie dlaczego warto zatrudnić ekodoradcę odpowiedzą burmistrzowie gmin Skawina i Świątniki Górne.

Czy warto zatrudniać ekodoradcę?

Dr Witold Słomka – Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne: Zdecydowanie tak!  Moim zdaniem ekodoradca, czyli pracownik zajmujący się tematyką głównie ochrony powietrza, powinien być zatrudniony także w innych gminach w Polsce. Szczególnie cieszy mnie, jako włodarza gminy fakt, iż dzięki pracy ekodoradcy temat ochrony powietrza zyskał nowe, większe niż dawniej znaczenie.  Osoby wykształcone w tym kierunku, a wszyscy ekodoradcy ukończyli specjalistyczne studia podyplomowe, mogą na co dzień wykorzystywać swoją wiedzę po to, by intensyfikować działania zmierzające do poprawy jakości powietrza na naszym terenie.

Paweł Kolasa – Burmistrz Miasta i Gminy Skawina: Ekodoradca zwiększa świadomość mieszkańców. Pomaga im dobrać nowe źródło ciepła, tłumaczy procedury administracyjne związane z wymianą kotła. Spotyka się z mieszkańcami  na zebraniach wiejskich, osiedlowych, wywiadówkach w szkołach i zebraniach OSP.  Edukuje też dzieci ze szkół i przedszkoli na terenie gminy.

Dlaczego obecność specjalisty ds. jakości powietrza w gminie jest niezbędna do poprawy jakości powietrza w Polsce?

Paweł Kolasa – Burmistrz Miasta i Gminy Skawina: Ekodoradca bierze udział w pozyskiwaniu i rozliczaniu środków na wymianę kotłów, edukację ekologiczną i poszerzenie monitoringu środowiska. Urząd chce jak najlepiej pomóc swoim mieszkańcom, dlatego ekodoradca udziela pomocy nie tylko w urzędzie, ale również w terenie, co mieszkańcy bardzo doceniają.

Dr Witold Słomka – Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne: Traktując temat ochrony powietrza jako jeden z kluczowych, nie można pozwolić na to, by zajmowały się nimi osoby z doskoku, w przerwie między innymi ważnymi zadaniami. Dlatego też bardzo pozytywnie oceniam rozwiązanie, które wprowadziliśmy dzięki uczestnictwu w projekcie LIFE. Nie bez znaczenia jest fakt, iż ekodoradcy współdziałają na co dzień ze sobą. Wymieniają się doświadczeniami, dobrymi praktykami. Tworzą swoisty zespół ambasadorów dobrego powietrza i uczulają na ten temat nas wszystkich: wójtów, burmistrzów i mieszkańców. To musi przynieść dobre efekty i na pewno je przyniesie.

W wielu gminach w Polsce problem jakości powietrza staje się coraz bardziej istotny dla społeczeństwa. W jaki sposób gminy sobie z nim lepiej radzić?

Dr Witold Słomka – Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne: W mojej ocenie duża rola tutaj leży po stronie ustawodawcy. Kluczowym problemem jest dopuszczenie do obrotu paliw złej jakości. Bez rozwiązań systemowych, które wykluczą z rynku wszelkie podróbki i „pseudo” paliwa, walka z zanieczyszczeniem powietrza będzie bardzo trudna. Ideałem byłoby, aby każdy mieszkaniec mógł korzystać z ogrzewania gazowego. Niestety nie każdy może sobie dzisiaj na to pozwolić w kontekście braku termomodernizacji domów.  Gminy powinny podejmować działania inwestycyjne, angażować się w pozyskiwanie środków na działania związane z ochroną powietrza. Wymiany kotłów, termomodernizacje budynków, promowanie transportu zbiorowego, w tym transportu szynowego to zadania, na które trzeba zdobywać środki finansowe.

W dniu 13 lipca w Parku Rodzinnym Uzbornia odbyła się pierwsza odsłona tegorocznej Bocheńskiej Sceny Letniej. Tematem przewodnim wydarzenia był pech i związane z nim przesądy.

Przed inauguracją Bocheńskiej Sceny Letniej odbył się ekologicznie rozgrzewający piknik z firmą TAURON. Od godz. 14:00 na placu przy Amfiteatrze wszyscy chętni „więksi i mniejsi” mieszkańcy Bochni i okolic mogli uczestniczyć w zabawach i konkursach z nagrodami. Była wata cukrowa bez ograniczeń dla każdego, fotobudka, w której można było zrobić sobie zdjęcie w koszulce z własnoręcznie przygotowanym „nadrukiem”. Podczas gdy najmłodsi świetnie się bawili z animatorami, ich opiekunowie korzystali z porad ekspertów firmy TAURON oraz Ekodoradcy Urzędu Miasta Bochnia.

Na stoisku Ekodoradcy można było zapoznać się z najważniejszymi zapisami Uchwały antysmogowej dla Małopolski, dowiedzieć się więcej na temat dostępnych dotacji do wymiany starych kotłów węglowych czy montażu instalacji do produkcji energii ze źródeł odnawialnych.

Dzieci i młodzież grając w grę planszową mogły lepiej poznać odnawialne źródła energii i usłyszeć o wielu ciekawostkach z nimi związanych. Najmłodsi poprzez książeczkę przygotowaną przez Zabierzowski Alarm Smogowy, mogli poznać czym jest smog, skąd się bierze i jak wpływa na nasze zdrowie. Każdy uczestnik wydarzenia otrzymał przypinkę „Strażnik czystego powietrza”, aby przypominała że jakość powietrza, którym oddychamy zależy przede wszystkim od nas.

Punktem kulminacyjnym piątkowego wieczoru był występ iluzjonisty Piotra Szumnego, który na deskach amfiteatru zaprezentował liczne sztuczki wprawiające publiczność w zachwyt, zdumienie, a niejednokrotnie mrożące krew w żyłach.

[easy_image_gallery gallery=”597″]

Przedstawiamy Państwu podsumowanie wyników badania przeprowadzonego na reprezentatywnej grupie 1000 mieszkańców Małopolski w zakresie ich wiedzy na temat kwestii związanych ze złą jakością powietrza. Badania wykonano techniką wywiadu telefonicznego CATI przeprowadzonego przez przeszkolonych ankieterów z pracowni CATI zlokalizowanej w siedzibie Instytutu CEM w Krakowie.

W 2016 r. przeprowadzone zostały w ramach projektu LIFE pierwsze badania opinii publicznej na temat postrzegania problemu jakości powietrza przez mieszkańców Małopolski. Od tego czasu w sferze działań mających na celu ograniczenie zanieczyszczenia powietrza poczynione zostały znaczne postępy. Obok  niesłabnącej, a wręcz  narastającej obecności tematyki zanieczyszczenia powietrza w mediach publicznych, do najistotniejszych zaliczyć należy przyjęcie w 2017 r. przez Sejmik Województwa Małopolskiego tzw. uchwały antysmogowej, która obejmuje swoimi zapisami obszar całego województwa. Celem badań zrealizowanych w 2018 r. była między innymi ocena skali zmian jakie zaszły od 2016 r. w społecznej percepcji problematyki zanieczyszczenia powietrza i odpowiedź na pytanie czy aktywność lokalnych władz, mediów oraz organizacji pozarządowych przekłada się na rosnącą świadomość w analizowanym obszarze.

Świadomość problemu

W ciągu dwóch ostatnich lat świadomość istnienia problemu smogu w mniejszych miastach Małopolski wzrosła z 36 do 60 proc. Dostrzegają go też niemal wszyscy krakowianie i coraz więcej mieszkańców wsi. Niemal wszyscy popierają zdecydowane działania antysmogowe podejmowane przez władze samorządowe.

Ponad połowa Małopolan mówi, że jakość powietrza w ich miejscowości jest zła lub bardzo zła. Jest ich więc o ponad 10 proc. więcej niż dwa lata temu. Najwyższa świadomość jest w Krakowie, gdzie niemal 90 proc. pytanych widzi problem. W innych miastach województwa odsetek niezadowolonych z jakości powietrza kształtuje się na poziomie 60%.

Wśród Krakowian aż 90% badanych przekonanych jest, że zamieszkują najbardziej zanieczyszczony region w Polsce.

Świadomość istnienia problemu najbardziej wzrosła w mniejszych miastach (z 36 do 60 proc.) i na wsiach, gdzie wciąż jest jednak bardzo niska (z 16 do 29 proc.).

44% badanych mieszkańców województwa małopolskiego przyznaje, że zanieczyszczenie powietrza stanowi dla nich lub ich rodzin bardzo poważny osobisty problem.

Uchwały antysmogowe i działania samorządów

70 proc. ankietowanych deklaruje, że słyszało o małopolskiej uchwale antysmogowej, ale jedynie co piąty wie, co się w niej znajduje. 88 proc. ankietowanych po zapoznaniu się z jej zapisami, deklarowało, że je popiera.

90 proc. popiera działania na rzecz czystego powietrza takie jak obowiązek wymiany starych kotłów i pieców na węgiel (przy zapewnieniu dopłat), zakaz sprzedaży najgorszej jakości węgla o wysokiej zawartości zanieczyszczeń i podwyższenie wysokości kar pieniężnych za spalanie śmieci.

72% wszystkich badanych wskazało na spalanie węgla i drewna w domowych piecach i kotłach jako główną przyczynę zanieczyszczenia powietrza (58% w 2016 r.)

81% krakowian popiera zakaz wjazdu starych samochodów wyposażonych w silniki diesla do centrów miast. A 47% deklaruje poparcie dla wprowadzenia opłat za poruszanie się po nich samochodem.

Potrzeba zatrudniania Ekodoradców

Badania przeprowadzone przez CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej, na zlecenie Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy, w ramach realizacji projektu „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” dofinansowanego w ramach Programu LIFE Unii Europejskiej, LIFE-IP MALOPOLSKA / LIFE14/IPE/PL021.

Drzwi, które się nie zamykają, czyli dlaczego w każdej polskiej gminie powinien być Ekodoradca? Czy to się opłaca, czy warto? Na te pytania odpowiadają przedstawiciele małopolskich gmin, w których realizowany jest projekt LIFE – Małopolska w zdrowej atmosferze.

W trosce o jakość powietrza na terenie województwa małopolskiego Urząd Marszałkowski podejmuje starania, które mają na celu przyspieszenie wdrażania działań zaplanowanych w ramach Programu ochrony powietrza. Jednym z nich jest koordynacja Projektu LIFE, dzięki któremu 55 małopolskich gmin zdecydowało się na zatrudnienie 60 ekodoradców – specjalistów z zakresu ochrony powietrza. Zapytaliśmy włodarzy gmin jak oceniają pracę ekodoradców oraz czy widzą efekty podejmowanych przez nich działań.

Jaki stosunek do Ekodoradcy mają mieszkańcy gminy?

Rafał Kukla, Burmistrz Gorlic:

Bardzo pozytywny! Słyszę wiele korzystnych opinii na jego temat. Mieszkańcy są zadowoleni, ponieważ mają się do kogo zwrócić w sprawie uzyskania dotacji na wymianę źródła ciepła czy montaż odnawialnych źródeł energii. Ekodoradca rzetelnie informuje o dostępnych programach dotacyjnych, doradza w wyborze odpowiedniego urządzenia grzewczego, informuje o nowoczesnych technologiach dostępnych na rynku. A to bezpośrednio przekłada się na korzyści finansowe

Tomasz Żak, Burmistrz Andrychowa:

Drzwi do ekodoradcy pracującego w urzędzie miejskim w Andrychowie bardzo często się nie zamykają. Mieszkańcy zgłaszają się osobiście lub telefonicznie z pytaniami dotyczącymi możliwości uzyskania dofinansowania do wymian kotłów. Ponadto częstym pytaniem jest, które kotły spełniają wymogi obowiązującej uchwały antysmogowej i co można aktualnie spalać w kotłach domowych. W okresie grzewczym, kiedy czujniki jakości powietrza wskazują duże przekroczenia, zdarza się, że ekodoradca musi wyjaśniać mieszkańcom czym jest to spowodowane i co gmina robi w kierunku poprawy stanu powietrza. Mieszkańcy wyrażają także chęć wykonania zdjęć ich budynków kamerą termowizyjną.

W wielu gminach w Polsce problem jakości powietrza staje się coraz bardziej istotny dla społeczeństwa. W jaki sposób gminy mogą radzić sobie z problemem zanieczyszczenia powietrza? Jakie działania powinni podejmować w tym celu włodarze? 

Albert Bartosz, Wójt Gminy Oświęcim:

Działaniem, które powinno zostać postawione na pierwszym miejscu, jest dążenie do zmiany świadomości. Zwiększenie wiedzy o zagrożeniach związanych ze smogiem i przyczynach jego powstawania jest niezbędnym warunkiem do skutecznej likwidacji problemu. Największym wyzwaniem jest zmiana mentalności społeczeństwa, zaczynając od najbardziej szkodliwej w kontekście niskiej emisji praktyki spalania odpadów. Najważniejsza jest tu edukacja. Zapewnienie mieszkańcom możliwości fachowego doradztwa ze strony wyspecjalizowanego pracownika urzędu także powinno być ważnym elementem działań samorządu.

To niepopularne, że urzędnik włącza się w edukację szkolną i obywatelską docierając do: szkół, przedszkoli, a nawet uniwersytetów trzeciego wieku. Jaki jest odbiór społeczny tego typu działań? Jak  ekodoradca sprawdza się w tej roli?

Tomasz Żak, Burmistrz Andrychowa:

Spotkania z Ekodoradcą cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Informacja o pierwszych warsztatach dla dzieci bardzo szybko rozniosła się po szkołach zlokalizowanych na terenie gminy . Nasz ekodoradca spotyka się nie tylko z uczniami, ale też z seniorami należącymi do Stowarzyszenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Andrychowie oraz paniami z koła gospodyń wiejskich. Mieszkańcy bardzo chętnie biorą udział w spotkaniach edukacyjnych. Uważam, że wyjście urzędnika „w teren”  jest pozytywnie odbierane przez mieszkańców.

Dariusz Marczewski, Burmistrz Miechowa:

Edukacja ekologiczna szczególnie wśród dzieci jest ważnym elementem. Tak naprawdę dzieci i młodzież są najważniejszym odbiorcami tego typu działań.  Przychodząc do domu, po odbytych zajęciach z naszym ekodoradcą, często uświadamiają swoich rodziców, dziadków oraz starsze rodzeństwo o potrzebie ochrony powietrza. Również konkursy, jakie organizujemy w ramach projektu LIFE cieszą się dużą popularnością. Zwycięzców tych konkursów zapraszamy na ekopiknik. Jest to wydarzenie, które odbywa się podczas największej imprezy plenerowej organizowanej corocznie w naszym mieście. Myślę, że nasi mieszkańcy pozytywnie odbierają pracę Ekodoradcy.

Czy praca Ekodoradcy przekłada się na konkretne projekty inwestycyjne w gminie?

Rafał Kukla, Burmistrz Gorlic:

Dzięki zaangażowaniu ekodoradcy zainstalowaliśmy kompleksowy monitoring jakości powietrza. Okazało się, że inwestycja ma bardzo dobry wydźwięk edukacyjny. Ludzie zaczynają interesować się tym, co się dzieje w powietrzu, jaki rozkład na terenie Gorlic mają zanieczyszczenia oraz jak można się przed tym chronić a także – jak zapobiegać zwiększaniu zanieczyszczenia powietrza. To wszystko łączy się w całość: edukacja, informowanie i działanie. W minionym roku zadbaliśmy o to, aby w ramach programu PONE w kilkunastu lokalach komunalnych zlikwidowano stare piece kaflowe. W kilkudziesięciu gospodarstwach przy pomocy dofinansowania wymieniono stare piece węglowe na nowoczesne gazowe kotły kondensacyjne. Systematycznie będziemy modernizować źródła ogrzewania, co na pewno przełoży się na poprawę jakości powietrza w Gorlicach.

Czy i dlaczego według obecność specjalisty ds. jakości powietrza w gminie jest niezbędna do poprawy jakości powietrza w Polsce?

Albert Bartosz, Wójt Gminy Oświęcim:

Jest zdecydowanie konieczna. Ekodoradcy są pracownikami kompleksowo wyszkolonymi i przygotowanymi do pełnienia swojej funkcji. Taką możliwość zapewniły fundusze zewnętrzne, co stanowi olbrzymią pomoc i szansę dla samorządu. Każda gmina powinna zacząć działania w zakresie ochrony powietrza przede wszystkim od podnoszenia świadomości ekologicznej mieszkańców. Prowadzone działania edukacyjne są warunkiem efektywnej realizacji innych programów, głównie w zakresie zachęt finansowych do wymiany kotłów. Dbałość o stan powietrza, jest naszym bezwzględnym obowiązkiem nie tylko wobec nas samych, ale przede wszystkim wobec naszych dzieci.

Podsumowując, praca ekodoradców daje wymierne korzyści i jest dużą pomocą dla burmistrzów i wójtów w zakresie działań dotyczących ochrony powietrza. Ich działania cieszą się popularnością i budzą uznanie wśród mieszkańców. Wychodzenie z inicjatywami poza urząd oraz merytoryczne porady przekladają się na rosnące zaufanie społeczne. Włodarze gmin partnerskich zgodnie twierdzą, że w każdej polskiej gminie potrzebne jest wsparcie Ekodoradcy.

[easy_image_gallery gallery=”633″]

W dniu 19 czerwca 2018 roku przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Urzędu Miasta Krakowa oraz Krakowskiego Alarmu Smogowego uczestniczyli w spotkaniu nt. stref ograniczonej emisji komunikacyjnej, które odbyło się w siedzibie Ministerstwa Środowiska Republiki Czeskiej w Pradze.

Wyjazd odbył się w ramach prowadzonej wymiany doświadczeń między partnerami projektu zintegrowanego LIFE pn.: „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Był doskonałą okazją, by poznać procedurę, zgodnie z którą Czesi wprowadzają w swoim kraju tzw. LEZ-y (ang.: Low Emission Zones), czyli strefy ograniczonej emisji komunikacyjnej. Są to strefy, ktore wprowadzone w miastach, ograniczają znacznie ruch samochodowy w ich obrębie.  Strona polska miała okazję bliżej poznać studia wykonalności LEZ w Pradze, Ostrawie oraz Brnie, zapoznać się zarówno z plusami, jak i ewentualnymi minusami takiego rozwiązania.

Nasi południowo-zachodni sąsiedzi borykają się z zanieczyszczeniami powietrza pochodzącymi głównie z emisji komunikacyjnej. Stąd duży nacisk na ograniczanie ruchu samochodowego w miastach. Wprowadzenie tego rodzaju stref należy do kompetencji samorządów lokalnych. Niezbędna jest jednak ścisla współpraca na szczeblu centaralnym. Konieczność przygotowania odpowiedniej infrastruktury, która odpowie na potrzeby komunikacyjne mieszkańców po wprowadzeniu stref ograniczonej emisji komunikacyjnej, to zadanie dla władz na poziomie krajowym.

W ramach spotkania przedstawiono również działania i osiągnięcia projektu zintegrowanego LIFE, który realizowany jest m.in. w Małopolsce, Czechach i Słowacji.

[easy_image_gallery gallery=”737″]

W dniu 30 maja 2018 r. w kompleksie sportowym przy szkole podstawowej w Chełmcu odbył się „Piknik ekologiczny i gminny dzień dziecka w zdrowej atmosferze”. Podczas wydarzenia najmłodsi mogli w przyjazny sposób rozwinąć swoją wiedzę w zakresie ochrony powietrza, jednocześnie dobrze się bawiąc.

Baron Smog

Program wydarzenia był bardzo szeroki. Cała impreza rozpoczęła się od rywalizacji sportowej. Dzieci i młodzież przystąpiły do gry w siatkówkę, piłkę nożną, wystartowały w biegu na 60 m oraz wzięły udział w konkurencjach zręcznościowych. Najmłodszym uczestnikom wydarzenia szczególnie przypadł do gustu edukacyjny spektakl teatralny przygotowany przez Krakowskie Biuro Promocji Kultury pt. „Baron Smog”. Przedszkolaki chętnie segregowały z  „Tosią” odpady i czynnie włączyły się w przeganianie złego „Barona Smoga”.

Dla każdego coś dobrego

Zarówno dorosłym jak i dzieciom dużo frajdy sprawiło układanie puzzli gigantów. Wszystkie obrazy na kostkach nawiązywały do tematu ochrony powietrza. Podczas wydarzenia odbyły się także liczne atrakcje i konkursy dotyczące czystego powietrza przygotowane przez dziecięcych animatorów. Za udział w konkursach uczestnicy otrzymali czapki, koszulki i gadżety z hasłami zachęcającymi do troski o czyste powietrze. Największe zainteresowanie wzbudziło malowanie twarzy i balonowe smogosmoki. Zabawy z chustą animacyjną, ekokalambury, pokaz baniek mydlanych, zabawy plenerowe, malowanie eko-toreb i wiele innych atrakcji sprawiły, że zarówno młodzież preferująca aktywność fizyczną jak i osoby uzdolnione manualnie, tego dnia znalazły coś dla siebie.

Na zakończenie wydarzenia, Bernard Stawiarski – Wójt Gminy Chełmiec – wręczył dyplomy i nagrody laureatom konkursu filmowego pn. „Gmina Chełmiec w zdrowej atmosferze” oraz puchary i medale zwycięzcom rywalizacji sportowej.

[easy_image_gallery gallery=”134″]

Green Week czyli Zielony Tydzień

W dniach 21-24 maja, Kamila Pakuła – Ekodoradca w Gorlicach – przeprowadziła łącznie 8 zajęć edukacyjnych w tematyce ochrony powietrza w:

• Miejskim Zespole Szkół nr 1,
• Miejskim Zespole Szkół nr 3,
• Miejskim Zespole Szkół nr 4,
• Miejskim Zespole Szkół nr 5,
• Miejskim Zespole Szkół nr 6.

W zajęciach wzięlo udział łącznie ponad 200 osób! Uczniowie poznali problem zanieczyszczeń powietrza oraz smogu, a także sposoby walki z tymi groźnymi zjawiskami.

Edukacja i informacja także dla rodziców

Na koniec każdych zajęć przekazano uczniom ulotki informacyjne przygotowane przez Krakowski Alarm Smogowy oraz Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego dotyczące szkodliwości zanieczyszczeń powietrza i obowiązującej uchwały antysmogowej. Materiały przygotowano specjalnie dla dzieci i młodzieży w różnym wieku, dzięki czemu ich przekaz jest dostosowany do możliwości poznawczych uczniów.

Ekobajki i tablice smogowe w każdej szkole i przedszkolu

Na podsumowanie wizyty Ekodoradczyni przekazała dyrekcji szkół tzw.  Ekobajkę „Przygoda z wróżką Florą”.  Bajka wydana w formie kolorowej i atrakcyjnej w odbiorze książeczki jest przestrogą m.in. przed spalaniem odpadów oraz pełni rolę edukacyjną.
Dyrekcji wręczono także tablicę antysmogową, dzięki której, każdego dnia, uczniowie będą informowani o stanie jakości powietrza w ich otoczeniu. Tablice antysmogowe przedstawiają za pomocą kolorowych „buziek” w prosty i przystępny sposób jakość powietrza. Kolor „buźki” odpowiada wskaźnikowi CAQI z czujników Airly rozlokowanych na terenie miasta.

[easy_image_gallery gallery=”946″]

Akcja #MałopolskaOddycha!, nowi Ambasadorzy Czystego Powietrza w Małopolsce oraz wyścig samochodów elektrycznych z Krakowa do stolicy Tatr – to tylko niektóre atrakcje w ramach Forum Ekozakopane. W pierwszym tygodniu czerwca południe Polski stało się kolebką eko-inicjatyw.

W niedzielę 3 czerwca do Andrzeja Bargiela dołączyli kolejni ambasadorzy czystego powietrza w Małopolsce. Na płycie Rynku Głównego w Krakowie złożyli swoje podpisy na pamiątkowej tablicy i wyruszyli w wyścigu pojazdów elektrycznych do Zakopanego. W gronie nowych ambasadorów powitaliśmy:

1. Ewę Wachowicz
   
2. Natalię Tomasiak,
3. Arkadiusza Skrzypaszka,
4. Kacpra Tekieli,
5. Małgorzatę Lebdę,
6. Janusza Majera,
7. Marynę Gąsiennicę-Daniel,
8. Tomasza Czopika,
9. Jakuba Herziga,
10. Annę Sandowicz,
11. Magdalenę Schejbal.

Urodziłam się we Wrocławiu, od 10 lat mieszkam w Warszawie, jednak to właśnie w Krakowie mieszka większość mojej rodziny. Trochę pomieszkuję natomiast na Podhalu, gdzie urodziła się moja córka – powiedziała Magdalena Schejbal, podkreślając swoje związki z Małopolską. – Wszystkie te miejsca łączy jednak to, że borykają się z problemem smogu. A dla mnie jako matki to tym bardziej ważne, aby zaszczepić w młodym pokoleniu świadomość ekologii i walki o czyste powietrze– podkreśliła Schejbal.

Czy samochody elektryczne to samochody przyszłości? Można było się o tym przekonać w ubiegły weekend. Na trasie Kraków – Zakopane przejechały w wyścigu pojazdy elektryczne. Tym razem najważniejsza była ekologia i zużycie jak najmniejszej ilości energii.

Elektryczne samochody, skutery, rowery, trójkołowce – to pojazdy przyszłości. Jestem przekonany, że są one także przyszłością Małopolski i niedługo będą coraz częściej pojawiać się na naszych ulicach, chociażby obok już tak powszechnych w wielu miastach ekologicznych autobusów – mówił przed wyruszeniem w trasę rajdu marszałek Jacek Krupa, dodając, że zwycięzcą rajdu samochodów elektrycznych okaże się nie ten, kto najszybciej, ale kto najbardziej „eko” dojedzie z Krakowa do stolicy Tatr.

Na mecie rajdu nie zabrakło też atrakcji dla najmłodszych – w Zakopanem odbył się bieg pn.: „Biegiem po czyste powietrze” dla dzieci oraz inne zawody sportowe, w ktorych mogli wziąć udział również dorośli. W ich trakcie można było dowiedzieć się więcej na temat tego, dlaczego warto troszczyć się o środowisko i jakie są sposoby na walkę ze smogiem.

Ekozakopane

Wydarzenia odbywające się 3 czerwca w Krakowie i Zakopanem to inauguracja Międzynarodowego Forum Energetyka i Środowisko EKOZAKOPANE, którego współorganizatorem jest Województwo Małopolskie. Podczas forum, które będzie odbywać się do 6 czerwca, aż 6 tys. osób z całego świata będzie dyskutować na tematy związane z czystym środowiskiem.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej www.ekozakopane.pl.

[easy_image_gallery gallery=”170″]

29 maja br. wystartował pierwszy, inauguracyjny biuletyn projektu LIFE IP MALOPOLSKA. Będzie on dystrybuowany raz w miesiącu do odbiorcy polskojęzycznego oraz raz na kwartał dla odbiorcy anglojęzycznego.

Newsletter zawiera najświeższe informacje o tym, co dzieje się nie tylko w projekcie LIFE, ale przede wszystkim w Małopolsce w zakresie dbania o jakość powietrza.  Pierwszy numer ma na celu zapoznanie wszystkich polskich gmin z działaniami województwa małopolskiego w zakresie dbania o jakość powietrza oraz zachęcenie ich do podjęcia szerszych działań w tym zakresie. Z biuletynu można dowiedzieć się jak pracę ekodoradców oceniają ich przełożeni oraz jakie efekty osiągnięto po 1,5 roku działalności.

Poniżej znajduje się biuletyn informacyjny, do lektury którego serdecznie zapraszamy!

[easy_image_gallery gallery=”977″]

Spalanie odpadów dozwolone?
Tak, ale tylko w wyspecjalizowanych technologicznie zakładach! Jednym z nich jest nowoczesna Ekospalarnia w Krakowie.

28 maja br. Ekodoradcy realizujący projekt LIFE IP MALOPOLSKA mieli okazję odwiedzić jedno z takich miejsc. Ekospalarnia Krakowskiego Holdingu Komunalnego to miejsce, gdzie trafiają tony odpadów wytworzonych przez mieszkańców Krakowa. To nowoczesny obiekt, który nie tylko doskonale wpisuje się w wizualną przestrzeń miasta, wytwarza energię elektryczną, ale przede wszystkim pozbywa się śmieci w sposób ekologiczny, bezpieczny i ekonomiczny.

Ścieżka edukacyjna Ekospalarni rozpoczyna się od  właściwego przygotowania grupy zwiedzających. Każda osoba zostaje wyposażona w kask ochronny oraz kamizelkę. Następnie pracownik Ekospalarni wprowadza grupę w meandry działania obiektu. Najpierw widzimy jak samochody z odpadami przyjezdzają do spalarni, gdzie są ważone, po czym pozbywają się ładunku wrzucając je do olbrzymiego silosu. Przy wyjeździe każdy pojazd znów jest ważony oraz dezynfekowany, by móc bezpiecznie wyjechać w miasto.

Krakowska Ekospalarnia przyjmuje ok. 130 samochodów dziennie. Przekłada się to na ok 300 kg śmieci rocznie na jednego mieszkańca Krakowa! To niemalże kilogram odpadów dziennie wytwarzanych przez jedną osobę!

Wizyta w spalarni została połaczona  z warsztatami dla Ekodoradców w zakresie rozliczania poddziałania 4.4.1, 4.4.2 i 4.4.3 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego. Ekodoradcy zatrudnieni w Mieście Krakowie opowiedzieli o swojej pracy, która ze względu na specyfikę stolicy regionu różni się częściowo od pracy pozostałych ekodoradców zatrudnionych w małopolskich gminach.

[easy_image_gallery gallery=”193″]

W ciągu ostatniego miesiąca, ekodoradca, Żelisława Noworyta, przeprowadziła zajęcia dotyczące powietrza i jego ochrony we wszystkich przedszkolach na terenie Gminy Oświęcim oraz w Przedszkolu Nr 7 w Oświęcimiu. Dzieci aktywnie uczestniczyły w zajęciach, sprawdzając czy powietrze się przemieszcza, segregując śmieci czy przesuwając piłeczkę za pomocą powietrza.  Jednocześnie zachwycały swoją wiedzą i odpowiedziami na pytania: do czego służy powietrze? co sprawia, że powietrze czasem jest brudne?

Wszystkie przedszkolaki doskonale wiedzą, że poprzez oddychanie, powietrze jest nam niezbędne do życia. Podczas zajęć dzieci poznały również inne funkcje powietrza, nawet takie, które dorosłym mogą wydawać się banalne – jak na przykład nadmuchanie urodzinowych baloników.

Dzieci wykazały się dużą wiedzą na temat przyczyn zanieczyszczenia powietrza. Dym i kominy były najczęstszą odpowiedzią, zaraz potem padały słowa o samochodach, motorach i innych pojazdach. Ekodoradczyni wyjaśniła, że powietrze najbardziej brudzi dym z domowych kominów. Jednocześnie wytłumaczyła, że istnieją różne sposoby ogrzewania domów, takie które powodują, że do powietrza dostaje się dużo szkodliwych pyłów i takie, które dla powietrza i dla nas są o wiele lepsze.

Nie wolno palić śmieci!

Poruszony został też bardzo ważny temat, jakim jest szkodliwość spalania śmieci. Dzieci dowiedziały się że włożony do pieca lub ogniska śmieć wcale nie znika, ale zmienia się w szkodliwe substancje, które krążą w powietrzu. Uczestnicy zajęć zgodnie potwierdzili, że nie chcą oddychać śmieciami. Dlatego gdy ktoś zamierza palić śmieci, należy przestrzec go, że takie działanie szkodzi wszystkim i jest zakazane. Na pytanie – co powinniśmy robić ze śmieciami,  mali mieszkańcy naszej Gminy doskonale wiedzieli, że segregować! Dodatkowo, od razu udowodnili, że wiedzą do jakiego koloru worka należy wyrzucać poszczególne odpady.

Samochodem czy rowerem?

Kolejnym punktem zajęć była rozmowa na temat sposobów przemieszczania się. Dzieci wymieniały różne sposoby – samochód, rower, własne nogi, ale również hulajnogi czy motorówki. Ekodoradczyni wyjaśniła, który ze wskazanych środków transportu wybrać, żeby najbardziej zadbać o czyste powietrze.

Już na sam koniec, dzieci wykazały się wiedzą dotyczącą ochrony przed smogiem. Dzięki tablicom z kolorowymi „buźkami” umieszczonym w każdej placówce, przychodząc do przedszkola można dowiedzieć się jaki w danym dniu jest stan powietrza. Przedszkolaki wiedzą, że gdy buźka jest smutna, nie można wychodzić na plac zabaw czy spacer.

Edukacja najmłodszych

Smog szkodzi każdemu, ale najbardziej narażone grupy to osoby starsze i właśnie najmłodsi. Dlatego ważne jest, aby już w przedszkolu dzieci dowiedziały się, jak i dlaczego należy chronić się przed zanieczyszczonym powietrzem. Wiedza, jak o dbać powietrze, utrwalana już od najmłodszych lat, pomoże w przyszłości dokonywać właściwych wyborów.

Dodatkowe relacje

z zajęć można znaleźć na stronach internetowych przedszkoli:

Przedszkole Samorządowe w Brzezince

Przedszkole Samorządowe w Porębie Wielkiej

Przedszkole Samorządowe w Rajsku

Przedszkole Samorządowe we Włosienicy

Niepubliczne Przedszkole „Smyk” w Babicach

[easy_image_gallery gallery=”623″]

Zajęcia 25 maja 2018 r. w szkole ZSP nr 4 były wielkim przedsmakiem do atrakcji przewidzianych w ramach obchodów Green Week w Limanowej.

Uczniowie klas III podczas prezentacji tak bardzo zaangażowali się w doświadczenia z powietrzem, że trzeba było zmienić lokalizacje warsztatów na plenerowe – powietrze tego dnia było „krystalicznie czyste”!

Zabawa połączona z nauką  trwała by pewnie dłużej, ale godzina lekcyjna to dla tych dzieciaków za mało! Były liczne doświadczenia z zakresu właściwości fizycznych powietrza, była prezentacja i praca z kartą prac. Ekodoradca został radośnie pożegnany i przekonany, że nauczył i przekazał nowe ważne informacje. W tej szkole zawita jeszcze nie raz, bo dzieciaki na Ekodoradcę czekają chłonne wiedzy.

[easy_image_gallery gallery=”303″]

21-25 maja obchodzimy GREEN WEEK (Zielony Tydzień) i z tej okazji w Publicznej Szkole Podstawowej nr 5 w Bochni odbyły się zajęcia poświęcone ochronie powietrza.

Zajęcia poprowadziła Ekodoradczyni Urzędu Miasta Bochnia. Uczestniczyło w nich 31 uczniów klas V. Na początku Ekodoradczyni opowiedziała o projektu LIFE oraz o swoich doświadczeniach w jego realizacji. Następnie wyświetlony został film edukacyjny „Smog i jego konsekwencje” przygotowany przez Krakowski Alarm Smogowy. W dalszej części zajęć odbyła się dyskusja na temat zanieczyszczeń powietrza i ich wpływu na nasze zdrowie. Uczniowie otrzymali karty pracy „smog laboratorium” i kolejno bez problemu rozwiązali umieszczone w nich zadania na temat źródeł i skutków zanieczyszczenia powietrza.

Zajęcia pokazały, że dla młodych osób życie w czystym środowisku jest zdecydowanie ważne, a ich świadomość ekologiczna pozwoli na osiągnięcie celu projektu LIFE tj. poprawy jakości powietrza, którym oddychamy.

Na pamiątkę zajęć każdy uczeń otrzymał przypinkę z hasłem „Strażnik czystego powietrza”.

Zrealizowano w ramach projektu „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” / LIFE-IP MALOPOLSKA / LIFE14 IPE PL 021 dofinansowanego ze środków programu LIFE Unii Europejskiej.

[easy_image_gallery gallery=”558″]

Zajęcia w szkołach, Eko-pikniki, warsztaty plenerowe, projekcje filmów, doświadczenia z powietrzem, zabawy, konkursy i wiele, wiele innych. Tak w Małopolsce obchodzono #EUGreenWeek2018!

Co to jest #EUGreenWeek 2018?

Green Week (ang.), czyli Zielony Tydzień, to coroczne wydarzenie organizowane przez Komisję Europejską poświęcone w całości kwestiom związanym z ochroną środowiska. To wyjątkowa okazja dla przedstawicieli administracji publicznej, organizacji pozarządowych, środowisk akademickich i mediów do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie ochrony środowiska. Tegoroczna edycja Green Week skupiła się wokół tematyki zielonych miast.

Wyjątkowo aktywni ekodoradcy

Ekodoradcy zatrudnieni w ramach projektu LIFE IP MAŁOPOLSKA zdecydowali się przeprowadzić zajęcia w szkołach, gdzie opowiedzieli nie tylko o sprawach związanych z jakością powietrza, ale również o swojej codziennej pracy i o tym, dlaczego zostali „specjalistami od czystego powietrza”. W wydarzeniach organizowanych przez ekodoradców wzięło udział ponad cztery tysiące młodych ludzi z całej Małopolski.

„Ratuj siebie, dbaj o ziemię!”, czyli antysmogowa kampania informacyjna gimnazjalistów

Dużo działo się niemalże w każdej gminie realizującej projekt LIFE. W Świątnikach Górnych Ekodoradczyni przeprowadziła konkurs dla gimnazjalistów, którego efektem były hasła promujące czyste powietrze i postawy pro-ekologiczne. Dzięki kreatywności młodzieży, w najbliższym sezonie grzewczym, mieszkańcy Gminy Świątniki Górne będą mieli okazję być świadkami kampanii informacyjnej, której autorami są młode osoby pochodzące z ich własnej gminy.

W Limanowej odbył się kolorowy pochód ulicami miasta, w którym wzięło udział kilkadziesiąt dzieciaków szkoły podstawowej. Niebieskie balony, skandowane pro-ekologiczne hasła i mnóstwo dobrej energii!

W Tarnowie Ekodoradczyni nie tylko przeprowadziła lekcje w szkole podstawowej. We współpracy z Zespołem Parków Krajobrazowych udała się z dziećmi na spacer, podczas którego opowiadała o projekcie LIFE i działaniach podejmowanych dla czystego powietrza.

O tym, czym jest kamera termowizyjna i jak działa to skomplikowane urządzenie, opowiadał ekodoradca z Gminy Wieprz.

A jak było w Wadowicach? Dzieciaki odwiedziły stacje monitorującą jakość powietrza. Mogły z bliska poznać jej działanie, a na wszystkie pytania cierpliwie odpowiadał wadowicki ekodoradca.

Kolejny #EUGreenWeek już za rok!