Podstawy prawne i zagadnienia

3. Regulacje prawne w Unii Europejskiej

Nie masz dostępu do tej lekcji

Ukończ poprzednie lekcje aby przejść do tej lekcji.

W ostatnich latach można zauważyć, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie odgrywają wiodącą rolę w podejmowaniu znaczących działań mających na celu znaczące ograniczenie antropogenicznego wpływu na system klimatyczny na świecie. Do najważniejszych aktów prawnych Unii Europejskiej w zakresie efektywności energetycznej i ochrony środowiska należą:

3.1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dyrektywa EPBD).

Status: akt obowiązujący, zmieniony. Aktualny stan prawny przedstawia wersja skonsolidowana aktu z dnia 01/01/2021

AKT PIERWOTNY

Dyrektywa 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) jest częścią unijnych działań na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej w sektorze budownictwa i ma na celu poprawę wydajności energetycznej budynków w Unii Europejskiej. Oto główne aspekty i cele tej dyrektywy:

  • wprowadzenie minimalnych wymagań dotyczących efektywności energetycznej: państwa członkowskie muszą ustanowić i stosować minimalne wymagania w zakresie efektywności energetycznej dla nowych budynków, dużych remontów i instalacji technicznych;
  • wprowadzenie obowiązku certyfikacji energetycznej budynków: wprowadzenie obowiązku wystawiania certyfikatów energetycznych dla budynków lub jednostek mieszkalnych podczas sprzedaży lub wynajmu,  w celu informowania potencjalnych nabywców lub najemców o efektywności energetycznej nieruchomości;
  • wprowadzenie definicji budynków o niemal zerowym zużyciu energii (nZEB): dyrektywa wprowadza definicję i promuje koncepcję budynków o niemal zerowym zużyciu energii (nZEB) i nakłada obowiązek, aby w wyznaczonym czasie wszystkie nowe budynki były projektowane zgodnie z tymi zasadami;
  • wprowadzenie instrumentów finansowych: poprawa efektywności energetycznej budynków może wymagać znaczących inwestycji. Dlatego państwa członkowskie są zachęcane do wspierania finansowego działań związanych z efektywnością energetyczną, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym;
  • zwiększenie efektywności energetycznej w istniejących budynkach: dyrektywa EPBD zachęca państwa członkowskie do podejmowania działań na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej w istniejących budynkach. To obejmuje obowiązek przyjęcia planów działań mających na celu poprawę wydajności energetycznej w istniejących budynkach, zwłaszcza w sektorze publicznym;
  • poprawa informacji i świadomości: dyrektywa EPBD zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia działań w celu zwiększenia informacji i świadomości na temat wydajności energetycznej budynków. To ma pomóc właścicielom i użytkownikom w podejmowaniu bardziej efektywnych decyzji dotyczących zużycia energii w budynkach.

AKT PO NOWELIZACJI

Dyrektywa EPBD regularnie przechodzi zmiany, które mają na celu przyspieszenie procesu dekarbonizacji sektora budowlanego. Oto główne zmiany i cele, które zostały wprowadzone w ramach nowelizacji:

  1. rozwój budynków nZEB: do 2050 roku wszystkie budynki w Unii Europejskiej mają spełniać standard „budynku o niemal zerowym zużyciu energii” . Co więcej, każdy nowy budynek od 2021 roku musi już spełniać ten standard.
  2. rozwój budynków zeroemisyjnych: wprowadzono wymóg, aby wszystkie nowe i modernizowane budynki były zeroemisyjne po 2030 roku. Oznacza to, że budynki te nie będą emitować dwutlenku węgla do atmosfery.
  3. utworzenie Długoterminowych Strategii Renowacji: dyrektywa wprowadza długoterminowe strategie renowacji, które mają na celu zapewnienie wysokiej efektywności energetycznej i niskoemisyjności zasobów budowlanych (zarówno prywatnych, jak i publicznych) w każdym kraju członkowskim do 2050 roku.
  4. wspieranie modernizacji za pomocą inteligentnych technologii: nowelizacja dyrektywy EPBD kładzie nacisk na wykorzystanie nowoczesnych, inteligentnych technologii w procesie modernizacji budynków, co ma przyczynić się do zwiększenia ich efektywności energetycznej.

Istnieją dwa główne podejścia do osiągnięcia standardu zeroemisyjnego:

  • maksymalna efektywność energetyczna: pierwsza droga polega na osiągnięciu maksymalnej technicznie możliwej efektywności energetycznej budynku i wytworzeniu reszty potrzebnej energii z odnawialnych źródeł energii (OZE) w granicach bilansu energetycznego budynku;
  • efektywność ekonomiczna: druga droga polega na osiągnięciu ekonomicznie efektywnego standardu efektywności energetycznej i pokryciu zapotrzebowania na energię z zeroemisyjnych sieci ciepłowniczych lub elektroenergetycznych.

Projekt najnowszej nowelizacji dyrektywy EPBD aktualnie jest w fazie uzgodnień trójstronnych (między Parlamentem UE, Radą UE i Komisją Europejską), publikacja ostatecznego kształtu dyrektywy jest spodziewana w I połowie 2024 roku, a jej wejście w życie nastąpi w 2026 roku.

Zgodnie z nowymi wytycznymi, zostaną wprowadzone klasy energetyczne budynków, analogicznie jak to ma miejsce w przypadków sprzętów AGD i RTV. Budynki zostaną podzielone na klasy od najlepszej A+ do najgorszej G, w której ma się znaleźć 15% budynków z najgorszą charakterystyką energetyczną w kraju (tzw. „wampiry energetyczne”).

3.2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej (Dyrektywa EDD).

Status: akt obowiązujący, zmieniony. Aktualny stan prawny przedstawia wersja skonsolidowana aktu z dnia 04/05/2023

AKT PIERWOTNY

Dyrektywa ustanawia wspólne ramy działań na rzecz promowania efektywności energetycznej w UE dla osiągnięcia jej celu – wzrostu efektywności energetycznej. Ponadto, określa zasady opracowane w celu usunięcia barier na rynku energii oraz przezwyciężenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku. Przewidywała również ustanowienie krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej na rok 2020.

Dyrektywa wnosi następujące ustalenia:

  • wyzwania i korzyści efektywności energetycznej: Unia Europejska stoi przed wyzwaniami związanymi z uzależnieniem od importu energii, ograniczonymi zasobami energetycznymi oraz koniecznością ograniczenia zmian klimatu. Efektywność energetyczna jest kluczem do sprostania tym wyzwaniom, przyczyniając się do bezpieczeństwa dostaw energii, obniżenia emisji gazów cieplarnianych i stymulowania wzrostu gospodarczego;
  • rola budynków: budynki odpowiadają za 40% zużycia energii końcowej w Unii. W związku z tym konieczne jest zwiększenie tempa renowacji budynków w celu poprawy ich efektywności energetycznej;
  • cele efektywności energetycznej: w 2007 roku Rada Europejska ustaliła cel zwiększenia efektywności energetycznej o 20% do 2020 roku w porównaniu z prognozami. Jednak w 2011 roku stwierdzono, że cel ten nie jest realizowany;
  • plan na rzecz efektywności energetycznej z 2011 roku: Komisja Europejska przyjęła plan mający na celu poprawę efektywności energetycznej w całym łańcuchu energetycznym, od wytwarzania po konsumpcję;
  • rola sektora publicznego: sektor publiczny powinien odgrywać wiodącą rolę w promowaniu efektywności energetycznej, stając się przykładem dla innych sektorów;
  • zintegrowane podejście: aby w pełni wykorzystać potencjał oszczędności energetycznych, konieczne jest przyjęcie zintegrowanego podejścia, obejmującego zarówno sektor zaopatrzenia w energię, jak i sektory końcowego jej wykorzystywania;
  • długoterminowe cele: dyrektywa podkreśla konieczność ustanowienia długoterminowych strategii po 2020 roku, aby kontynuować prace nad poprawą efektywności energetycznej.

AKT PO NOWELIZACJI

Najnowsza nowelizacja Dyrektywy EED wprowadza szereg kluczowych zmian, które mają na celu kolejne zwiększenie efektywności energetycznej w Unii Europejskiej. Nowymi ustaleniami są:

  • nałożenie priorytetu dla efektywności energetycznej: centralnym punktem Dyrektywy jest podkreślenie, że efektywność energetyczna jest kluczowym elementem w dążeniu do zrównoważonego rozwoju i walki ze zmianami klimatu;
  • zaostrzenie celów: Dyrektywa zakłada zwiększenie efektywności energetycznej o 30% do roku 2030. Dodatkowo państwa członkowskie będą miały obowiązek osiągania rocznych oszczędności energii końcowej na poziomie 1,5% w latach 2024-2030. Jest to znaczący krok naprzód w porównaniu z wcześniejszymi celami;
  • cele dla sektora publicznego: Dyrektywa wprowadza cel zmniejszenia zużycia energii w budynkach sektora publicznego o 1,7%. Dodatkowo, przewiduje się cel renowacji budynków administracji publicznej na poziomie 3% rocznie;
  • obowiązek utworzenia planów w dziedzinie energii i klimatu: Państwa członkowskie będą miały obowiązek opracowywania zintegrowanych planów, które będą łączyć strategie w zakresie energii i ochrony klimatu;
  • wprowadzenie pakietu Fit for 55: w ramach tego pakietu proponuje się ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 55% do roku 2030 (w porównaniu do poziomów z 1990 roku). Dodatkowo, celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku;
  • audyt energetyczny i zaostrzenie wymogów: wymogi w zakresie kompetencji technicznych dla tych podmiotów zostały również zaostrzone, aby zapewnić skuteczność i jakość przeprowadzanych audytów.

3.3 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (EED).

Status: obowiązujące

Dyrektywa ta ma na celu usprawnienie realizowanej polityki poprawy jakości energetycznej budynków poprzez:

  • opracowanie długoterminowych strategii renowacji: zobowiązanie państw członkowskich do opracowania długoterminowych strategii renowacji budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, tak aby do 2050 r. stały się one budynkami wysoce energooszczędnymi i niskoemisyjnymi. W strategiach tych należy określić plan działania zawierający środki i wymierne wskaźniki postępu;
  • wprowadzenie długoterminowego celu EU na 2050 r. jakim jest zmniejszenie emisji CO2 w UE o 80-95% w porównaniu z 1990 r. Plan działania musi zawierać orientacyjne cele pośrednie na lata 2030, 2040 i 2050 oraz określać, w jaki sposób przyczyniają się one do osiągnięcia celów UE w zakresie efektywności energetycznej zgodnie z Dyrektywą 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej;
  • wezwanie do usunięcie barier na rynku energii, które ograniczają efektywność dostaw i wykorzystywania energii;
  • wezwania do ustalenia przejrzystszych zasad dotyczące opomiarowania i rozliczeń energii, rozszerzenie praw konsumentów, zwłaszcza osób zamieszkujących w budynkach wielomieszkaniowych. Wskazanie, że w państwach UE muszą obowiązywać przejrzyste i publicznie dostępne przepisy dotyczące podziału kosztów zużycia energii cieplnej, chłodniczej i ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych, w których takie usługi są współużytkowane;
  • przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu: zwracanie większej uwagi na aspekty społeczne w drodze uwzględniania ubóstwa energetycznego przy projektowaniu systemów efektywności energetycznej i środków alternatywnych.

3.4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.

Status: akt obowiązujący, zmieniony. Aktualny stan prawny przedstawia wersja skonsolidowana aktu z dnia 07/06/2022

Dyrektywa (UE) 2018/2001 dotyczy promowania wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych. Oto najważniejsze informacje zawarte w tej dyrektywie:

  • cel: Dyrektywa ma na celu zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym zużyciu energii w Unii do co najmniej 32% do 2030 r. oraz zapewnienie, że państwa członkowskie przyczyniają się do tego celu;
  • zobowiązania państw członkowskich: państwa członkowskie muszą przyjąć krajowe plany dotyczące energii i klimatu, które określają ich wkład w osiągnięcie celów UE w zakresie energii odnawialnej;
  • wprowadzenie wsparcia finansowego: dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich mechanizmów wsparcia finansowego dla projektów związanych z energią odnawialną;
  • rozwój zrównoważności produkcji biopaliw: dyrektywa zawiera przepisy dotyczące biopaliw, w tym ich zrównoważonego wykorzystania i wpływu na zmiany klimatu. Wymaga, aby biopaliwa spełniały określone kryteria zrównoważonego rozwoju;
  • energia w transporcie: państwa członkowskie muszą zapewnić, że do 2030 r. co najmniej 14% energii zużywanej w sektorze transportu pochodzi ze źródeł odnawialnych;
  • ogrzewanie i chłodzenie: dyrektywa ustanawia cel zwiększenia udziału energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia o 1,3 punktu procentowego rocznie;
  • elektryczność z OZE: państwa członkowskie muszą zapewnić, że do 2030 r. co najmniej 32% zużywanej energii elektrycznej pochodzi ze źródeł odnawialnych;
  • prawa konsumentów: dyrektywa promuje prawa konsumentów do produkcji, zużycia, magazynowania i sprzedaży energii odnawialnej, w tym poprzez tworzenie wspólnot energetycznych;
  • uproszczenie procedur administracyjnych: dyrektywa wymaga od państw członkowskich uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dla projektów związanych z energią odnawialną;
  • rozwój współpracy międzynarodowej: dyrektywa promuje współpracę między państwami członkowskimi oraz z krajami trzecimi w zakresie energii odnawialnej;
  • raportowanie i monitorowanie: Państwa członkowskie są zobowiązane do regularnego raportowania o postępach w osiąganiu celów w zakresie energii odnawialnej.

3.5 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/UE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dyrektywa CAFE).

Status: akt obowiązujący, zmieniony. Aktualny stan prawny przedstawia wersja skonsolidowana aktu z dnia 18/09/2015

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE, znana jako Dyrektywa CAFE (Clean Air for Europe), to kluczowy akt prawny dotyczący jakości powietrza w krajach Wspólnoty Europejskiej. Jej głównym celem jest „unikać, zapobiegać lub ograniczać szkodliwe oddziaływanie na zdrowie ludzi i środowiska jako całość”.

Dyrektywa wprowadza konkretne działania, które muszą być realizowane przez państwa członkowskie, takie jak podział Wspólnoty na strefy zagrożenia według zagęszczenia ludności, znormalizowane metody pomiaru poziomu zanieczyszczeń i gromadzenia danych. Istotnym elementem jest wprowadzenie systemu kar dla państw naruszających postanowienia dyrektywy. Dyrektywa CAFE skupia się głównie na zagrożeniach związanymi z pyłem zawieszonym w atmosferze i narażeniem ludności. Zawiera szczegółowe wytyczne dotyczące pomiarów i dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń.

W dyrektywie uwzględniono nowe terminy dotyczące oceny jakości powietrza, takie jak „wartość dopuszczalna”, „poziom krytyczny”, „margines tolerancji”, „plany ochrony powietrza”, „próg alarmowy” i inne.

Główne cele dyrektywy to:

  • określenie poziomów dopuszczalnych i docelowych zanieczyszczeń w powietrzu w celu zachowania bezpiecznych dla zdrowia ludzi i środowiska bieżących poziomów zanieczyszczeń.
  • ustalanie celów długoterminowych związanych z jakością powietrza w celu minimalizacji negatywnego wpływu na zdrowie ludzi i otaczające środowisko;
  • analiza jakości powietrza w krajach członkowskich przy użyciu jednolitych metod i standardów;
  • zbieranie danych o jakości powietrza, które pomogą w działaniach przeciwko zanieczyszczeniom i monitorowaniu długofalowych zmian oraz efektów wdrażanych środków;
  • dostarczanie społeczeństwu informacji dotyczących stanu powietrza;
  • zachowanie wysokiej jakości powietrza tam, gdzie jest już satysfakcjonująca oraz dążenie do jej poprawy w innych miejscach;
  • wspieranie bliskiej współpracy między krajami członkowskimi w celu redukcji poziomu zanieczyszczeń powietrza.

3.6 Europejski Zielony Ład – European Green Deal

Europejski Zielony Ład (EZŁ, z ang. European Green Deal) to inicjatywa Unii Europejskiej, która została przyjęta 11 grudnia 2019 r. i której celem jest uczynienie Europy pierwszym kontynentem neutralnym klimatycznie do 2050 roku. Jest to odpowiedź na wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi, które stały się priorytetem UE od ponad dwudziestu lat. W ramach tej polityki, UE przyjęła różne cele i inicjatywy, takie jak pakiet energetyczno-klimatyczny „3×20” oraz inicjatywa „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”. UE jest także sygnatariuszem Porozumienia Paryskiego z 2015 roku, zobowiązującego do ograniczenia wzrostu średniej temperatury na świecie. W krótkoterminowej perspektywie, UE planuje redukcję emisji do 2030 roku o 40% w stosunku do poziomu z 1990 roku. Europejski Zielony Ład zakłada holistyczne podejście do kryzysu klimatycznego, obejmujące różne sektory gospodarki, od rolnictwa po gospodarkę cyrkulacyjną. Celem inicjatywy jest również ochrona, zachowanie i kapitału naturalnego UE, a także troska o zdrowie i dobrobyt obywateli w kontekście zagrożeń środowiskowych.

Komisja Europejska, poprzez inicjatywę Zielonego Ładu, chce wzmocnić działania klimatyczne i szybciej wprowadzać odpowiednie strategie i regulacje w państwach członkowskich. Jest to najbardziej ambitny projekt w historii UE pod względem ekonomicznym, politycznym i społecznym.

Komisja Europejska przedstawia siedem kluczowych kierunków działań w kierunku gospodarki o zerowej emisji, w tym m.in.

  • maksymalizacja efektywności energetycznej, w tym rozwój budownictwa zeroemisyjnego,
  • maksymalizacja wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz pełna dekarbonizacja energii w Europie,
  • promocja „czystego” transportu,
  • rozwój przemysłu zorientowanego na gospodarkę cyrkulacyjną,
  • inwestycje w nowoczesne sieci energetyczne,
  • wykorzystanie biogospodarki oraz technologie wychwytywania i magazynowania CO2.

Realizacja celów EZŁ wymaga znaczących inwestycji, szacowanych na 1,5% PKB UE. W celu wsparcia transformacji, UE proponuje różne mechanizmy finansowania, takie jak Fundusz Sprawiedliwej Transformacji czy program InvestEU.

3.7 Gotowi na 55 – Fit for 55

Pakiet „Gotowi na 55” został przedstawiony przez Komisję Europejską w lipcu 2021 roku jako zbiór propozycji politycznych przygotowujących wdrożenie Europejskiego Zielonego Ładu. Głównym celem pakietu jest intensyfikacja działań na rzecz zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 roku w porównaniu z poziomem z 1990 roku oraz osiągnięcie statusu pierwszego kontynentu neutralnego dla klimatu do 2050 roku.

Pakiet ma stanowić spójne i wyważone ramy realizacji unijnych celów klimatycznych. W skład pakietu wchodzą:

  • unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Jest to kluczowy instrument UE w walce z zmianami klimatu, mający na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych w sposób kosztowo efektywny. W ramach EU ETS firmy z sektoru przemysłowego, lotniczego i energetycznego otrzymują lub kupują uprawnienia do emisji, które mogą następnie handlować. Od czasu jego powstania w 2005 r. emisje w UE spadły o 41%;
  • zwiększanie celów redukcyjnych państw członkowskich. Państwa członkowskie UE mają indywidualne cele redukcyjne, które są dostosowane do ich poziomu rozwoju gospodarczego. Cele te mają na celu zapewnienie, że UE jako całość osiągnie swoje ogólne cele redukcyjne;
  • dalszy rozwój energii odnawialnej. UE dąży do zwiększenia udziału energii odnawialnej w swoim miksie energetycznym, w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, dywersyfikację źródeł energii i zmniejszenia zależności od importu energii;
  • zwiększanie efektywności energetycznej. Efektywność energetyczna odnosi się do działań mających na celu zmniejszenie zużycia energii. Poprawa efektywności energetycznej jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i wsparcie konkurencyjności gospodarki;
  • poprawa charakterystyki energetycznej budynków. Budynki są odpowiedzialne za znaczący udział w zużyciu energii w UE. Poprawa ich charakterystyki energetycznej może przynieść znaczące korzyści zarówno dla klimatu, jak i dla konsumentów;
  • rozwijanie granicznego podatku węglowego CBAM. Graniczny podatek węglowy to mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂. Ma na celu zapewnienie, że ceny produktów importowanych do UE odzwierciedlają ich zawartość węgla. Jest to kluczowy instrument mający na celu zapobieganie tzw. „wyciekom węgla”, czyli przenoszeniu produkcji poza UE do miejsc o mniej rygorystycznych przepisach dotyczących klimatu;
  • utworzenie Społecznego Funduszu Klimatycznego. Ma na celu wsparcie obywateli i przedsiębiorstw w trudnych sytuacjach w wyniku działań związanych z klimatem. Fundusz ten będzie finansowany z dochodów z handlu uprawnieniami do emisji;
  • rozwinięcie przepisów dotyczących emisji i pochłanianie gazów cieplarnianych w sektorze gruntów i leśnictwa (LULUCF). Sektor LULUCF odgrywa kluczową rolę w bilansie emisji gazów cieplarnianych UE, ponieważ lasy, gleby i inne ekosystemy lądowe są ważnymi źródłami pochłaniania CO2;
  • zaostrzenie norm emisji CO₂ dla samochodów osobowych i dostawczych. Wprowadza się zaostrzone normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dostawczych w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych z transportu drogowego;
  • dążenie do redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym. Metan jest drugim co do wielkości gazem cieplarnianym, a jego emisje w sektorze energetycznym są szczególnie ważne do kontroli. UE dąży do znaczącej redukcji tych emisji;
  • rozwój rynku gazowo-wodorowego. Wodorowy i gazowy miks energetyczny jest uważany za kluczowy w tranzycji do czystej energii. UE opracowuje strategie w zakresie wodoru i gazu w celu zwiększenia ich udziału w miksie energetycznym;
  • wprowadzenie opodatkowanie energii. Opodatkowanie energii w UE ma na celu odzwierciedlenie kosztów środowiskowych związanych z produkcją i zużyciem energii.

3.8 REPowerEU

18 maja 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła plan REPowerEU jako odpowiedź na trudności i zakłócenia na światowym rynku energetycznym, spowodowanym inwazją Rosji na Ukrainę. Głównym celem planu jest zakończenie zależności EU od rosyjskich paliw kopalnych, które są wykorzystywane jako narzędzie gospodarcze i polityczne, kosztując europejskich podatników prawie 100 mld euro rocznie. Plan zakłada działania takie jak

  • oszczędność energii: na szczeblu UE wszystkie państwa członkowskie zatwierdziły propozycję Komisji, by zeszłej zimy dobrowolnie ograniczyć zużycie gazu o 15 proc.;
  • dywersyfikacja dostaw energii poprzez zawieranie umów na import gazu z innymi krajami spoza EU;
  • zapewnienie przystępnych cenowo dostaw energii poprzez uruchomienie unijnej platformy energetycznej pomagającej w koordynowaniu wspólnych zamówień na gaz, aby zapewnić Europejczykom dostęp do przystępnej cenowo energii, uniknąć zakłóceń w dostawach energii oraz zapobiec sytuacji, w której kraje EU rywalizują o ograniczone zasoby i przelicytowują się w ofertach;
  • inwestowanie w odnawialne źródła energii: kierując znaczne środki finansowe i wprowadzając bardziej rygorystyczne regulacje w celu zwiększenia produkcji z odnawialnych źródeł UE przyspiesza tempo „Zielonej Transformacji”. W ciągu ostatniego roku kraje UE osiągnęły znaczący postęp w produkcji energii z energii słonecznej i wiatrowej, w efekcie czego UE po raz pierwszy wytworzyła więcej prądu z energii słonecznej i wiatrowej niż z gazu;
  • rozwijanie sektora przemysłowego EU w produkcji czystej energii: dla wsparcia transformacji w kierunku ekologicznej energii, ustalono, że konieczne jest silniejsze poparcie dla rodzimego przemysłu, począwszy od wodoru, poprzez biotechnologię, a kończąc na nanotechnologii. W związku z tym, w lutym 2023 r. został przedstawiony przez UE przemysłowy plan Zielonego Ładu;
  • zmniejszenie zużycia paliw kopalnych w przemyśle i transporcie: zastępowanie węgla, ropy i gazu odnawialnymi źródłami energii w przemyśle przyczyni się do redukcji emisji gazów cieplarnianych, poprawy bezpieczeństwa i konkurencyjności. Do 2030 r. przemysł może oszczędzić 35 mld m³ gazu ziemnego dzięki oszczędności energii, poprawie efektywności i wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, przekraczając cele pakietu „Gotowi na 55”. Komisja Europejska szczególny nacisk kładzie na rozwój energetyki wodorowej wzywając przemysł do przyspieszenia prac nad brakującymi normami w zakresie wodoru.