Sucha Beskidzka mówi Stop Smog!

Gmina Sucha Beskidzka jest jedną z wielu gmin Małopolski, które uczestniczą w Projekcie zintegrowanym LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Najważniejsze dokonania gminy podsumowano poniżej.

Obchody Dnia Czystego Powietrza

Każdego roku w gminie Sucha Beskidzka organizowane są obchody Dnia Czystego Powietrza. Przypadają one na 14 listopada. W tym dniu dzieci i młodzież z suskich szkół i przedszkola biorą udział w przemarszu głównymi ulicami miasta wraz z własnoręcznie wykonanymi transparentami. Dodatkowo w ramach wydarzenia przy budynku Urzędu Miasta mają miejsce bezpłatne badania spirometryczne, które wykonuje specjalnie przeszkolony pracownik. Badania płuc skierowano do osób dorosłych, cieszą się one dużym zainteresowaniem. W ciągu ostatnich 2 lat z możliwości sprawdzenia stanu swojego zdrowia skorzystało łącznie ok. 110 osób w wieku od 25 do 90 lat.

Akcja sprzątania świata

Co roku ponadto odbywa się akcja sprzątania świata. W ubiegłym roku podsumowanie wspomnianej akcji połączono z Europejskim Tygodniem Zrównoważonego Transportu, którego tematem przewodnim był bezpieczny ruch pieszy i rowerowy. Organizowane wydarzenia zachęcały do aktywności i przełamania codziennej rutyny siedzącego trybu życia. Z tej okazji dzieci z suskich szkół oraz przedszkoli stworzyły „żywy rower” promując tym samym poruszanie się rowerem zamiast samochodem. Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem uczestników, których było tak dużo, że udało się utworzyć „żywy rower”, aż dwukrotnie.

Nauka przez zabawę

Podczas II fazy odbyły się 2 edycje lekcji warsztatowych. W Szkole Podstawowej nr 1, Szkole Podstawowej nr 2 oraz w Miejskim Przedszkolu Samorządowym. Podczas zajęć dzieci dowiedziały się co to jest smog, jakie są przyczyny powstawania zanieczyszczeń i  jak możemy im zapobiegać. Poprzez zabawę oraz wspólnie wykonane doświadczenia najmłodsi mieszkańcy miasta przekonali się jak ważna dla zdrowia jest jakość powietrza, którym oddychamy.

Dni Ziemi Suskiej

Ponadto podczas Dni Ziemi Suskiej 2019 w ramach działań edukacyjnych na scenie plenerowej zlokalizowanej w parku zamkowym odbyło się przedstawienie teatralne o tematyce ochrony powietrza pt. „Czarownica Niska Emisja”. Tematyka przedstawienia skierowana była głównie do dzieci w przedziale wiekowym 5 – 10 lat. Natomiast z uwagi na fakt, że spektakl ekologiczny odbył się w trakcie dużej imprezy plenerowej w wydarzeniu brali udział także dorośli mieszkańcy gminy.

Podsumowanie II fazy projektu LIFE w Gminie Sucha Beskidzka:

Promocja odnawialnych źródeł energii, poprawa efektywności energetycznej i działania na rzecz ochrony klimatu – to najważniejsze założenia nowego projektu zintegrowanego LIFE EKOMAŁOPOLSKA, który Województwo Małopolskie z 25 partnerami ze świata nauki i samorządów zamierza realizować ze środków unijnych. Wartość projektu to 70 mln złotych. Porozumienie podpisano w poniedziałek 2 marca w gmachu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

26 partnerów składa wniosek do Komisji Europejskiej

Województwo Małopolskie wystąpiło do Komisji Europejskiej z wnioskiem na realizację projektu LIFE EKOMAŁOPOLSKA „Wdrażanie Regionalnego Planu Działań dla Klimatu i Energii” wspólnie z 25 partnerami. To Ministerstwo Rozwoju, Województwo Śląskie, Akademia Górniczo-Hutnicza, Europejskie Centrum Czystego Powietrza, miasta Kraków, Tarnów i Nowy Sącz oraz 18 powiatów: bocheński, brzeski, chrzanowski, dąbrowski, gorlicki, krakowski, limanowski, miechowski, myślenicki, nowotarski, nowosądecki, olkuski, oświęcimski, proszowicki, suski, tarnowski, wadowicki, wielicki. Partnerami zagranicznymi projektu będą Instytut ds. Energii, Klimatu i Środowiska w Wuppertalu oraz Brandenburski Uniwersytet Techniczny w Cottbus. Realizację projektu w Małopolsce wspiera również Minister Klimatu, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Pełnomocnik Premiera do spraw Programu Czyste Powietrze.

To ważny dzień i ważny moment dla mieszkańców Małopolski. Podpisane dziś porozumienie nie byłoby możliwe bez udziału wielu podmiotów samorządowych, szczególnie województwa śląskiego i Akademii Górniczo-Hutniczej. W wyniku podpisania tego porozumienia będziemy ubiegać się o niemałe środki, bo ok. 70 mln zł. Zostaną one przeznaczone m.in. na zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii i poprawę efektywności energetycznej

– podkreślił marszałek Witold Kozłowski.

W poniedziałkowym podpisaniu porozumienia udział wzięli m.in.: Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Krzysztof Mazur, Marszałek Województwa Małopolskiego Witold Kozłowski, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Tomasz Urynowicz, Członek Zarządu Województwa Śląskiego Izabela Domagała, Prorektor AGH prof. dr hab. inż. Jerzy Lis oraz Wiceprezes Zarządu Europejskiego Centrum Czystego Powietrza Łukasz Adamkiewicz. Obecni byli także przedstawiciele wymienianych miast i powiatów. 

Ten projekt wpisuje się w całą listę działań, które podejmujemy na rzecz środowiska. To m.in. poprzedni projekt LIFE, dedykowany kwestiom związanym z ochroną powietrza, projekt ekoMałopolska, związany z edukacją i przybliżeniem problemów środowiskowych mieszkańcom, a także Program ochrony powietrza – dokument, nad którym pracujemy, a który pomoże nam odpowiedzieć na wyzwania związane z polityką klimatyczną

– wyjaśnił wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

Konkurencja będzie duża!

W przypadku pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej, realizacja projektu zintegrowanego LIFE EKOMAŁOPOLSKA rozpocznie się w styczniu 2021 roku, a zakończy w grudniu 2030. Program będzie służył promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii, poprawie efektywności energetycznej oraz realizacji unijnych celów w zakresie ochrony klimatu.

Małopolska ma doświadczenie

Województwo Małopolskie już obecnie realizuje jeden projekt zintegrowany LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Projekt jest wdrażany od października 2015. Jest to jak dotąd jedyny w Polsce projekt zintegrowany LIFE. Łączna wartość projektu to 17 mln EUR. Jego celem jest integracja działań w zakresie poprawy jakości powietrza, aby w pełni wdrożyć wymagania Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Projekt realizowany jest we współpracy z 67 partnerami, w tym 62 gminami z obszaru Małopolski.

Spotkanie zostało zorganizowane w ramach realizacja działania WP3 projektu LIFE EKOMALOPOLSKA „Wdrażanie Regionalnego Planu Działań dla Klimatu i Energii dla województwa małopolskiego – Pomoc techniczna” (881599 – LIFE-TA-2019), dofinansowanego ze środków programu LIFE Unii Europejskiej.

W dniach 24-25 lutego w Krakowie oraz w Wieliczce odbywają się warsztaty dedykowane programom zintegrowanym LIFE z całej Europy, poświęcone ochronie powietrza.

Wśród prelegentów znajdują się przedstawiciele projektów z Bułgarii, Słowenii, Węgier, Włoch, Czech, Belgii, Słowacji i Hiszpanii. Wszystkie te kraje, podobnie jak Polska, borykają się z problemem jakości powietrza. Wymiana doświadczeń oraz spostrzeżeń przy realizacji programów zintegrowanych jest bardzo cenna. Zanieczyszczenia pyłowe, ozonem, amoniakiem czy tlenkami azotu i siarki to poważne wyzwania z którymi mierzy wiele krajów w całej Europie.

Wizyta Komisji Europejskiej i EASME

Gościem honorowym warsztatów jest Angelo Salsi, dyrektor działu programu LIFE i Programu na rzecz konkurencyjności i innowacji w Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EASME). Angelo Salsi jest odpowiedzialny za zarządzanie całym programem finansowym LIFE, a zatem odpowiada za projekty obejmujące wszystkie możliwe aspekty środowiskowe. W Małopolsce funkcjonuje sieć kompetentnych ekomenadżerów, którzy pomagają mieszkańcom znaleźć najlepsze rozwiązanie w zakresie wymiany źródła ciepła. Projekt LIFE jest doskonałym przykładem właściwego realizowania projektu zintegrowanego.

– Mogę przyznać, że Małopolska osiągnęła jednak coś więcej – coś, co my w Brukseli nazywamy efektem, czy też modelem Małopolski. Myślę, że Małopolska powinna być dumna nie tylko z tego, że podjęła wyzwanie zajęcia się problemem jakości powietrza, ale również dlatego, że zainspirowała innych do takich samych działań i wdrażania rozwiązań, które są skuteczne – podkreślił Angelo Salsi.

Przedstawiciel Departamentu Środowiska Komisji Europejskiej Wilhelmus de Wilt przedstawił założenia finansowania projektów środowiskowych w zakresie powietrza i klimatu w kolejnych latach. Wskazał także na kierunki wytyczające nowe obszary projektowe, takie jak klimat i transformacja energetyczna.

W warsztatach biorą udział także przedstawiciele NEEMO – instytucji odpowiedzialnej za monitorowanie projektów LIFE oraz organizacji pozarządowych, które otrzymują finansowanie z programu LIFE.
Przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Ministerstwa Rozwoju oraz Ministerstwa Środowiska z Czech uczestniczą z głosem doradczym i eksperckim w warsztatach. Wszystkie resorty pracują na rzecz wprowadzenia regulacji prawnych, dzięki którym poprawa jakości powietrza ma też umocowania prawne.

LIFE, czyli Małopolska w zdrowej atmosferze

Województwo małopolskie od 2015 roku realizuje Projekt zintegrowany LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Projekt koordynowany przez Województwo Małopolskie angażuje łącznie 67 partnerów. Są wśród nich 62 małopolskie gminy. Celem programu jest przyspieszenie wdrażania działań służących poprawie jakości powietrza. Wartość projektu to ok. 16,5 mln € (71,2 mln zł) z czego dofinansowanie unijne wynosi ok. 9,78 mln € (42 mln zł). Z programu LIFE finansowane są innowacyjne projekty w zakresie ochrony środowiska w Europie. Projekty zintegrowane są nowym sztandarowym instrumentem wspierania realizacji strategii poprawy jakości środowiska na dużym obszarze.

Prezesi Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przedstawiciele Zarządu Województwa Małopolskiego oraz samorządów zrzeszonych w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska oraz Krakowskiego Alarmu Smogowego i Straży Miejskiej dyskutowali o możliwościach modyfikacji istniejących programów dotacyjnych dla mieszkańców.

Małopolska z koszulką lidera

Małopolska wyróżnia się na tle pozostałych województw pod względem podejmowania działań służących poprawie jakości powietrza. To tutaj realizowane są pilotażowe programy i testowane różne rozwiązania, które następnie wdrażane są w całej Polsce. Przykładem może być program termomodernizacji budynków pn. „Laboratorium Skawina” czy pilotaż programu antysmogowego pn. „Czyste Powietrze” w Zabierzowie. Województwo Małopolskie niejednokrotnie włącza się z głosem doradczym do prac nad regulacjami opracowywanymi przez Ministerstwo Rozwoju czy Ministerstwa Klimatu.

Rządowe programy gwarantujące dotacje do wymiany pieców i ocieplenia domów są istotnym źródłem finansowania tych inwestycji. Dotychczasowe doświadczenia wyraźnie wskazują na konieczność wprowadzenia pewnych uproszczeń. Dlatego wspólnie z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz samorządami pracujemy nad najlepszymi rozwiązaniami, które umożliwią sprawne przekazywanie środków mieszkańcom

podkreślił Tomasz Urynowicz – wicemarszałek województwa małopolskiego

Mikro działania na makro skalę

Gminy zrzeszone w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska po raz drugi w tym roku spotkały się z Prezesem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Piotrem Woźnym oraz przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju, Województwa Małopolskiego, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Straży Miejskiej z Katowic, Krakowskiego Alarmu Smogowego. Celem spotkania była analizowa możliwych usprawnień istniejących programów dotacyjnych. Minister Woźny przestawił plany dotyczące uproszczenia zasad w Programie „Czyste Powietrze”. Z programu można otrzymać środki na wymianę pieca czy ocieplenie domu. Nowy, uproszczony wniosek z szybszą weryfikacją ma być dostępny na początku marca. Testowane rozwiązania obsługi klienta w gminie Zabierzów mogłyby być realizowane we wszystkich małopolskich gminach. Tam sukces jest dostrzegalny gołym okiem. Przed dwa tygodnie złożono ponad 100 wniosków!

Oczekuję od gmin małopolskich jasnej deklaracji, że przeznaczą 1% swoich budżetów na działania związane z poprawą powietrza. Chcę też stworzenia jednego formatu punktu obsługi beneficjenta tak, żeby wszyscy dostawali jedną, wiarygodną informację – kiedy wymienić kopciucha i jak dostać pieniądze? I wreszcie, żeby powołać międzygminną, albo metropolitalną straż miejską

– podkreślił Piotr Woźny – prezes NFOŚiGW

STOP Smog – czas na zmiany

Podobnie jest z Programem STOP Smog. Dotychczas zaledwie kilka gmin z Małopolski zdecydowało się w realizację tego rządowego programu. Teraz, dzięki zmianom w regulaminie, ma się to zmienić.

• Ministerstwo proponuje m.in.:
• wydłużenie czasu realizacji inwestycji
• zmniejszenie minimalnej liczby budynków jednorodzinnych umożliwiającej aplikowanie do Programu z 2% do 1% (min. 30 budynków).

Uwagi i opinie do projektowanych zmian w Programie STOP Smog można przekazywać drogą elektroniczną  na adres [email protected]. Konsultacje publiczne trwają do dnia 19 lutego br. Następnie projekt będzie podlegał uzgodnieniom w ramach Rady Ministrów. Po przyjęciu przez Radę Ministrów projekt zostanie skierowany do Sejmu.

Co z tymi strażami?!

Pan Mariusz Sumara – zastępca Komendanta Straży Miejskiej w Katowicach przedstawił włodarzom gmin koncepcję stworzenia międzygminnej straży. Przedstawił też rozwiązania stosowane na Śląsku w zakresie kontroli palenisk. Podobnie jak w Krakowie tamtejsza Straż Miejska ma już kilkuletnie doświadczenie w prowadzeniu działań służących poprawie jakości powietrza. Obecnie kilka gmin sąsiadujących z Krakowem rozważa utworzenie swoich straży.

Aktualizacja Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego (POP) jest głównym tematem otwartych spotkań terenowych. Odbywają się one się w różnych miastach Małopolski. Prezentowane są na nich m.in. propozycje działań naprawczych oraz nowe obowiązki dla gmin, powiatów, przedsiębiorców oraz wszystkich mieszkańców Małopolski.

W poniedziałek, 10 lutego na spotkaniu z samorządowcami oraz mieszkańcami powiatu gorlickiego wicemarszałek Tomasz Urynowicz przedstawił założenia do aktualizowanego Programu. Inicjatorką spotkania była radna Sejmiku Wojewódzkiego – Jadwiga Wójtowicz.

– Walka o czyste powietrze, a co za tym idzie zdrowie mieszkańców regionu jest naszym wspólnym celem. Tylko dzięki zaangażowaniu wszystkich gmin możemy przyczynić się do tego, że Małopolska przestanie być czerwonym punktem na mapie jakości powietrza w Europie – podkreśliła Jadwiga Wójtowicz, radna województwa.

Celem Programu Ochrony Powietrza jest osiągnięcie w Małopolsce do 2023 roku dopuszczalnych poziomów stężeń pyłu PM10, pyłu PM2,5, benzo(a)pirenu i dwutlenku azotu, wyznaczonych w przepisach polskich i unijnych. W dłuższej perspektywie POP zakłada również obniżenie poziomów stężeń pyłów do poziomów rekomendowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Nowe założenia rządowego programu Czyste Powietrze oraz tzw. uchwała antysmogowa dla Małopolski wytyczają granice działań antysmogowych w naszym regionie. Obecne konsultacje związane są z nowymi zadaniami, które na samorząd województwa i samorządy gminne nałożyła nowelizacja ustawy Prawo ochrony środowiska

– mówił wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

W nowym dokumencie przeanalizowane zostaną efekty obecnie obowiązującego Programu, ale przede wszystkim zostaną wprowadzone nowe działania służące szybszej poprawie jakości powietrza.

Przedstawiciele samorządów spotkali się 3 lutego br. podczas Konferencji Forum Wójtów, Burmistrzów i Prezydentów Małopolski. W wydarzeniu uczestniczył wicepremier Jarosław Gowin, a władze województwa reprezentował wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

W swoim wystąpieniu wicemarszałek Tomasz Urynowicz przedstawił propozycje zapisów nowego Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego.

Serdecznie dziękuję wszystkim samorządowcom za czynny udział w debacie. Walka ze smogiem jest naszą wspólną troską – każdego z nas. Dlatego kluczowa jest ścisła współpraca we wdrażaniu konkretnych działań na rzecz czystego powietrza w Małopolsce

– podkreślił wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

W dotychczasowych konsultacjach terenowych propozycji nowego Programu ochrony powietrza udział wzięło kilkuset mieszkańców regionu. Po zebraniu i przeanalizowaniu ich uwag zostanie przygotowany ostateczny projekt Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Uwagi do niego będzie można składać w oficjalnych konsultacjach społecznych na przełomie lutego i marca 2020 r.

W dniu 28 stycznia 2020 roku odbyła się konferencja pt. „Nowelizacja ustawy o OZE szansą dla biogazowni?”. W spotkaniu wzięli udział ekodoradcy, przedstawiciele gmin oraz starostw, rolników, związków zawodowych, a także naukowcy i przedsiębiorcy.

Konferencja została otwarta przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Środowiska – Tomasza Pietrusiaka oraz prezesa South Poland Cleantech Cluster – Janusza Kahla.

Spotkanie organizowane przez Województwo Małopolskie wspólnie z South Poland Cleantech Cluster było okazją do poznania mechanizmów tworzenia biogazowni. Podczas wydarzenia zaprezentowano aspekty prawne i finansowe funkcjonowania takich zakładów. Omówiono możliwości wsparcia finansowego ze środków pochodzących z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Przybliżono także praktyczne aspekty eksploatacji biogazowni rolniczej. Przedstawiono wizje perspektywy rozwoju rynku biometanowego w Polsce, w kontekście doświadczeń europejskich. Uczestnicy dowiedzieli się również dlaczego warto inwestować w odnawialne źródła energii (OZE) oraz jak pozyskiwać biomasę.

Wśród prelegentów znaleźli się m.in. prezes SPCleantech – Janusz Kahl, przedstawiciel Host Polska – Albert Kuliczkowski, prezes Centrum Elektroniki Stosowanej – Witold Płatek, przedstawiciel Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie – dr inż. Jakub Sikora oraz przedstawiciel WFOŚiGW – Janusz Sułowski.

Konferencja była współorganizowana w ramach projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu Ochrony Powietrza dla Województwa Małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.

Dnia 14 listopada 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 2087), wdrażająca do prawa krajowego aktu prawa unijnego, tzw. dyrektywy hałasowej. Za sprawą nowelizacji uszczegółowiono przepisy dotyczące procesu mapowania akustycznego oraz sporządzania programów ochrony środowiska przed hałasem oraz wprowadzono instrumenty prawne, mające wspomóc terminowość sporządzania map akustycznych i programów ochrony środowiska przed hałasem.

Podmioty obowiązane do sporządzania strategicznych map hałasu

Nowelizacja wprowadza do katalogu definicji ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej: POŚ) pojęcie strategicznej mapy hałasu oraz programu ochrony środowiska przed hałasem, które nie były dotychczas zdefiniowane. Pojęcie „strategiczna mapa hałasu” zastąpiło wykorzystywane wcześniej pojęcie „mapy akustycznej”.

Na gruncie przepisów dotychczasowych obowiązek sporządzania map akustycznych dotyczył zarządzających drogami, liniami kolejowymi i lotniskami, których eksploatacja może powodować negatywne oddziaływanie akustyczne na znacznych obszarach. Obiekty te zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie dróg, linii kolejowych i lotnisk, których eksploatacja może powodować negatywne oddziaływanie akustyczne na znacznych obszarach, dla których jest wymagane sporządzanie map akustycznych, oraz sposobów określania granic terenów objętych tymi mapami (Dz. U. z 2007 r. poz. 8). Z dniem wejście w życie nowelizacji, rozporządzenie to utraciło moc, a drogi, linie kolejowe i lotniska dla których występuje obowiązek sporządzania strategicznych map hałasu, zostały określone na poziomie ustawowym i nazwane odpowiednio głównymi drogami, liniami kolejowymi i lotniskami.

Strategiczne mapy hałasu sporządza się dla:

  –  miast o liczbie mieszkańców > 100 tys.
  –  głównych dróg (o natężenie ruchu > 3 mln pojazdów rocznie)
  – głównych linii kolejowych (natężenie ruchu > 30 tys. pociągów rocznie)
  – głównych lotnisk (lotniska cywilne, > 50 tys. operacji lotniczych rocznie, z wyłączeniem lotów szkoleniowych)

Obowiązek przekazywania danych identyfikacyjnych

Zarządzający drogami, liniami kolejowymi oraz lotniskami, z wyjątkiem zarządców dróg gminnych, zobowiązani zostali do identyfikacji głównych dróg, głównych linii kolejowych oraz głównych lotnisk i przekazania właściwych, wymienionych w ustawie danych identyfikujących te obiekty, do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Analogiczny obowiązek został nałożony na prezydentów miast o liczbie mieszkańców powyżej 100 tysięcy.  Dane te należy przekazywać co 5 lat, w terminie do 31 stycznia za rok poprzedni. Dane sporządza się w postaci arkuszy kalkulacyjnych i zbiorów danych przestrzennych za pomocą elektronicznego formularza udostępnionego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

W przypadku niezidentyfikowania w zakresie swojej właściwości głównych dróg, linii kolejowych oraz lotnisk, zarządzający tymi obiektami również przekazuję Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska tę informację w tym samym terminie.

Zastosowanie strategicznych map hałasu

Ustawa, do już obecnych zastosowań map akustycznych (informowanie społeczeństwa o zagrożeniu środowiska hałasem, opracowywanie danych dla państwowego monitoringu środowiska, tworzenie i aktualizacja programów ochrony środowiska przed hałasem) dodała obowiązek wykorzystania danych zawartych w strategicznych mapach hałasu w planowaniu strategicznym oraz planowania i zagospodarowaniu przestrzennym.  Ograniczenia wynikające ze strategicznych map hałasu muszą być uwzględniane przy uchwalaniu planów miejscowych oraz przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Za sprawą nowelizacji wskazano, że stosowane w strategicznych mapach hałasu długookresowe średnie poziomy dźwięku określane dla wszystkich dób w roku (poziomy dzienno-wieczorno-nocne, LDWN) oraz dla wszystkich pór nocy w roku (LN) służą odpowiednio do określenia ogólnej dokuczliwości hałasu oraz określenia zaburzeń snu.

Termin sporządzania i przedkładania strategicznych map hałasu

Strategiczne mapy hałasu sporządza się co 5 lat, w terminie do 30 czerwca roku w którym następuje obowiązek ich wydania. Termin sporządzania pierwszej mapy wskazano niżej, w części „przepisy przejściowe”.

Strategiczne mapy hałasu należy przekazywać Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz właściwym marszałkom województw w terminie do 30 czerwca roku w którym wystąpił obowiązek ich sporządzenia.

Uchwalania programów ochrony środowiska przed hałasem

Ponadto, wprowadzono zmiany w zakresie obowiązku sporządzania programów ochrony przed hałasem. Zgodnie z przepisami dotychczasowymi, dla terenów na których poziom hałasu przekraczał poziom dopuszczalnym tworzono program ochrony przed hałasem, którego celem było dostosowanie poziomu hałasu do poziomu dopuszczalnego. Program ten, dla miast o liczbie mieszkańców powyżej 100 tysięcy, tworzyła rada powiatu, a dla pozostałych terenów (dróg, linii kolejowych, lotnisk) – sejmik województwa. Natomiast według przepisów znowelizowanych, uchwalenie programu ochrony przed hałasem stało się wyłączną kompetencją sejmiku województwa.

Program jest uchwalany co 5 lat w terminie do 18 lipca. Projekt programu jest przedstawiany przez marszałka województwa, do zaopiniowania, zarządzającym głównymi drogami, głównymi liniami kolejowymi, głównymi lotniskami, prezydentom miast o liczbie mieszkańców > 100 tysięcy oraz zarządzającym drogami i liniami kolejowymi (innymi niż główne) położonymi na terenie tych miast, jak również Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. W terminie 14 dni od dnia uchwalenia programu, marszałek województwa przekazuje tę informację właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, ministrowi właściwemu do spraw środowiska oraz podmiotom i organom, którym projekt uchwały został przedstawiony do zaopiniowania. Wraz z tą informacją, marszałek przekazuje Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska streszczenia programu ochrony środowiska przed hałasem, zawierające dane o programie niezbędne do przekazania do Komisji Europejskiej.

Administracyjne kary pieniężne

Za sprawą nowelizacji dodano, w tytule V w dziale III ustawy Prawo ochrony środowiska, rozdział 6 zatytułowany „Kary pieniężne za uchybienia w zakresie sporządzania strategicznych map hałasu oraz programów ochrony środowiska przed hałasem”. Znowelizowane przepisy przewidują wymierzenie przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska następujących kar za naruszenie wprowadzonych ustawą obowiązków:

  –  nieterminowe przekazanie Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, przez zarządców dróg, linii kolejowych lub lotnisk, informacji o braku, w zakresie właściwości miejscowej zarządcy, głównych dróg, linii kolejowych lub lotnisk – 1000 zł za każdy dzień opóźnienia,
 –  nieterminowe przekazanie Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska strategicznej mapy hałasu, jak również zaktualizowanych danych identyfikujących (jeżeli uległy one zmianie od dnia sporządzenia mapy akustycznej do dnia jej przekazania) – 500 000 zł, przy czym w przypadku przekazania ww. danych oraz strategicznych map hałasu nie później niż 30 dni od daty upływu terminu ustawowego, kara wymierzana jest w wysokości 20% tej kwoty (100 000 zł),
 –   nieuchwalenie w terminie ustawowym, przez sejmik województwa, programu ochrony przed hałasem – 100 000 zł,
 –   nieprzekazania przez marszałka województwa w terminie ustawowym Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, streszczenia programu ochrony środowiska przed hałasem zawierającego niezbędne dane o programie – 100 000 zł

Należy zaznaczyć, że naruszenie terminu ustawowego nie jest stwierdzane w wyniku przeprowadzenia kontroli działalności organu lub podmiotu zobowiązanego do wykonania ww. obowiązków, lecz na podstawie wykazów i powiadomień przedkładanym inspektorom wojewódzkim przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Termin płatności kary za nieterminowe przekazanie do GIOŚ strategicznej mapy hałasu może zostać odroczony, w całości lub w części, na wniosek ukaranego organu lub podmiotu, na okres niezbędny do sporządzenia strategicznej mapy hałasu, nie dłużej jednak niż rok po upływie terminu, w przypadku udokumentowania rozpoczęcia wykonania strategicznej mapy hałasu. W przypadku wykonania mapy hałasu w terminie wyznaczonym w decyzji odraczającej termin płatności kary, wysokość kary administracyjnej ulega zmniejszeniu o sumę środków wydatkowanych na sporządzenie strategicznej mapy hałasu.

Przepisy przejściowe

Ustawa nowelizująca zawiera również przepisy o charakterze przejściowym, zgodnie z którymi:

 –  dane identyfikujące główne drogi, linie kolejowe i lotniska oraz miasta o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys., jak również informacje o braku głównych dróg, linii kolejowych i lotnisk w obszarze właściwości podmiotów zarządzających drogami, liniami kolejowymi lub lotniskami, przekazuje się Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska po raz pierwszy w terminie do 30 czerwca 2020 r.
 –   strategiczne mapy hałasu są sporządzane po raz pierwszy, w terminie do 30 czerwca 2022 r.
 –   programy ochrony środowiska przed hałasem powinny być uchwalone przez sejmik województwa po raz pierwszy w terminie do dnia 18 lipca 2024 r.
 –   do sporządzania map akustycznych, których termin sporządzania – w świetle dotychczasowych przepisów – upłynął 30 czerwca 2012 r. albo 30 czerwca 2017 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (ustawa nie zwalnia z obowiązku dopełnienia tego obowiązku w przypadku naruszenia terminu), przy czym mapy akustyczne których termin wykonania przypadał na 30 czerwca 2017 r. zachowują moc do 30 czerwca 2022 r.
 –  do sporządzania programów ochrony środowiska przed hałasem, których termin sporządzania – w świetle dotychczasowych przepisów – upłynął 30 czerwca 2012 r. albo 30 czerwca 2017 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (uwaga jw.), przy czym programy ochrony przed hałasem, których termin sporządzenia przypadał na 18 lipca 2018 r., zachowują moc do 18 lipca 2024 r.

Odnawialne źródła energii (OZE) to przyszłość energetyki i nadzieja na ograniczenie niekorzystnych zmian klimatycznych. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 rokuo zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, wprowadza szereg istotnych usprawnień w systemie wsparcia OZE oraz biogazowni.

Jakie informacje można uzyskać?

Konferencja organizowana przez Województwo Małopolskie wspólnie z South Poland Cleantech Cluster, będzie okazją do poznania mechanizmów tworzenia biogazowni. Podczas wydarzenia zaprezentowane zostaną aspekty prawne i finansowe funkcjonowania biogazowni. Przedstawione zostaną praktyczne aspekty eksploatacji biogazowni rolniczej. Na uwagę zasługuje także wizja perspektywy rozwoju rynku biometanowego w Polsce, w kontekście doświadczeń europejskich. Uczestnicy konferencji dowiedzą się dlaczego warto inwestować w OZE, a także jak pozyskiwać biomasę.

KIEDY?

Spotkanie odbędzie się we wtorek 28 stycznia 2020 roku. Rejestracja uczestników od godz. 9:00. Rozpoczęcie konferencji o godz. 10.00.

GDZIE?

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, ul. Racławicka 56, Kraków, sala sesyjna, p. VII

DLA KOGO?

Zapraszamy do udziału w spotkaniu przedstawicieli starostw powiatowych, gmin oraz ekodoradców, doradców energetycznych i pracowników merytorycznych związanych z tematyką biogazu. Ze względu na ograniczoną listę miejsc, wymagana jest rejestracja (do 23 stycznia br. lub do wyczerpania miejsc) przy pomocy formularza.

W przypadku dodatkowych pytań, prosimy o kontakt z Panią Karoliną Borowiecką ([email protected], tel. 12 37 96 082) oraz Panią Klaudią Kowalczyk ([email protected], tel. 12 37 96 084).

Warsztaty realizowane są w ramach projektu zintegrowanego LIFE “Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”, którego celem jest poprawa jakości powietrza w regionie.

Najważniejsze wydarzenia

• 30 grudnia 2019 roku Marszałek Witold Kozłowski i Wicemarszałek Tomasz Urynowicz oraz burmistrzowie i wójtowie gmin Gromnik, Kościelisko, Krzeszowice, Myślenice, Stryszów, Sułkowice i Wielka Wieś podpisali list intencyjny o przystąpieniu do projektu zintegrowanego LIFE.
• W grudniu została zakończona II faza projektu LIFE „Małopolska w zdrowej atmosferze”.
• Zorganizowane w grudniu spotkania i wydarzenia związane z tematyką poprawy jakości powietrza zgromadziły prawie 2 tys. mieszkańców Małopolski. Największe z nich miały miejsce w gminach: Skawina i Kocmyrzów-Luborzyca. Ekodoradcy rozdystrybuowali łącznie ponad 25 tys. materiałów informacyjno–edukacyjnych oraz udzielili prawie 9 tys. porad mieszkańcom Małopolski.
• Przedstawiciele UMWM uczestniczyli z głosem doradczym w spotkaniach dotyczących wykorzystania technologii w walce z zanieczyszczeniami powietrza, efektywności energetycznej i gospodarką odpadową.

C.1. Ekodoradcy

Porady i pomoc mieszkańcom

W grudniu Ekodoradcy zatrudnieni w ramach programu LIFE zapewnili bezpośrednią pomoc doradczą mieszkańcom Małopolski w wymiarze:

• 4 203 osób przyjętych w biurze,
• 1078 w trakcie wizyt w terenie i na spotkaniach,
• 3 624 telefonicznie,
• 383 pisemnie lub mailowo.

Przeprowadzili 1518 kontroli u mieszkańców w zakresie spalania odpadów. W 80 przypadkach stwierdzono naruszenie przepisów.

Ankiety od mieszkańców i wnioski o dofinansowanie

Ekodoradcy zaangażowani byli również w zbieranie ankiet od mieszkańców i rozpatrywanie wniosków o dofinansowanie. W grudniu:

• zebrano 310 ankiet od mieszkańców zainteresowanych skorzystaniem z dofinansowania,
• rozpatrzono 172 wnioski mieszkańców lub podmiotów o dofinansowanie,
• podpisano 61 umów z mieszkańcami lub podmiotami o dofinansowanie i rozliczono 298 takich umów.

Ekodoradcy wprowadzili lub zaktualizowali dane o 14 552 budynkach w bazie ogrzewania.

C.2. Centrum Kompetencji

7 nowych gmin w projekcie LIFE

W dniu 30 grudnia 2019 Marszałek Witold Kozłowski i Wicemarszałek Tomasz Urynowicz oraz burmistrzowie i wójtowie Gromnika, Kościeliska, Krzeszowic, Myślenic, Stryszowa, Sułkowic i Wielkiej Wsi podpisali list intencyjny o przystąpieniu do projektu zintegrowanego LIFE. Od stycznia 2020 roku do programu przystąpi siedem nowych gmin: Gromnik, Kościelisko, Krzeszowice, Myślenice, Stryszów, Sułkowice i Wielka Wieś. Łącznie projekt zintegrowany LIFE będzie zrzeszał 69 partnerów, w tym 62 małopolskie gminy.

Wizyta studyjna w Tuchowie

Przedstawiciele KAPE w dniu 9 grudnia odbyli wizytę studyjną w Tuchowie.

Lista niskoemisyjnych urządzeń grzewczych

Lista niskoemisyjnych urządzeń grzewczych na paliwa stałe, spełniających wymagania ekoprojektu, dostępna na stronie internetowej www.powietrze.malopolska.pl, obejmuje łącznie 292 kotły i ogrzewacze pomieszczeń.

Formularz ekointerwencji

W grudniu za pomocą formularza ekointerwencji, wpłynęło 299 zgłoszeń, z czego:

• 208 dotyczyło spalania odpadów,
• 5 sprzedaży węgla złej jakości,
• 18 naruszeń przepisów ochrony środowiska przez przedsiębiorców,
• 63 eksploatacje urządzeń lub spalanie paliw niezgodnych z wymaganiami tzw. uchwały antysmogowej
• 5 innych naruszeń.

W ramach infolinii prowadzonej przez UMWM udzielono odpowiedzi na ponad 90 zgłoszeń telefonicznych.

C.3. Wsparcie wdrożenia zakazu stosowania paliw stałych do ogrzewania w Krakowie

Pracownicy zatrudnieni w ramach projektu LIFE zaangażowani są w weryfikację wniosków i rozliczanie dotacji do wymiany kotłów. W grudniu:

• przeprowadzili 37 kontroli powykonawczych
• rozliczyli 164 umowy dotacyjne.

E.2. Lokalne działania informacyjno–edukacyjne w zakresie ochrony powietrza

Pomiary jakości powietrza w ramach akcji „Małopolska bez smogu” dobiegły końca. W ramach jej podsumowania odbyły się dwa wydarzenia: EKO-sobota oraz debata z udziałem władz lokalnych. Przez 6 tygodni, w ramach wspólnie realizowanej akcji Województwa Małopolskiego, Radia Kraków i Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) przenośne pyłomierze badały jakość powietrza w gminach krakowskiego obwarzanka – Liszkach, Świątnikach Górnych, Niepołomicach, Zielonkach, Wieliczce, Zabierzowie, Wielkiej Wsi i Michałowicach oraz na obrzeżach Krakowa, w Tyńcu.

Materiały edukacyjne o tematyce ochrony powietrza

Ekodoradcy w gminach przygotowali i rozdystrybuowali materiały edukacyjne o tematyce ochrony powietrza. W grudniu przygotowali 43 639 ulotek i broszur oraz 352 plakatów. Rozdystrybuowali 21 190 ulotek i broszur oraz 277 plakatów.

Dodatkowo przygotowali 7945 i rozdystrybuowali 4211 innych materiałów edukacyjnych (książeczki i kolorowanki dla dzieci, długopisy, zeszyty, odblaski).

Spotkania i wydarzenia

Ekodoradcy zorganizowali liczne spotkania i wydarzenia:

• 2 konkursy dla dzieci/młodzieży, w których wzięło udział 327 osób,
• 21 spotkań w szkołach i przedszkolach, w których uczestniczyło 1 572 osoby,
• 9 spotkań z mieszkańcami, w których uczestniczyło 547 osób,
• 45 spotkań z lokalnymi liderami (Straży Miejskiej, Straży Gminnej, policją, sołtysami, MOPS, GOPS) łączniez 132 osobami,
• 15 innych wydarzeń o tematyce ochrony powietrza, w których uczestniczyło 1 371 osób (głównie w ramach gminnych wydarzeń).

E.3. Tworzenie sieci wymiany doświadczeń z innymi projektami

Piąta edycja Smogathonu

W dniach 7-8 grudnia 2019 odbyła się piąta edycja Smogathonu – wydarzenia poświęconego tworzeniu rozwiązań na rzecz ochrony powietrza z wykorzystaniem nowych technologii. Województwo Małopolskie służyło głosem doradczym w kategorii Nadzór nad zanieczyszczeniami przemysłowymi. Zwycięski projekt nosi nazwę pt. „Projekt Platformy do zgłaszania informacji o awariach przemysłowych”.

Konferencja poświęcona efektywności energetycznej

W dniach 9-11 grudnia 2019 w Zakopanem odbyła się konferencja poświęcona efektywności energetycznej, która jest kluczem do poprawy jakości powietrza w Małopolsce. Organizatorem wydarzenia był Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. W trakcie konferencji przedstawiono różne formy współpracy między projektem doradztwa energetycznego NFOŚiGW oraz Projektu LIFE.

„Obwarzanek? Czy tu można oddychać?”

W grudniu odbyły się dwie konferencje: 5 grudnia w Krakowie i 12 grudnia w Skale w ramach cyklu debat „Obwarzanek? Czy tu można oddychać?”. W spotkaniu wzięli udział Wicemarszałek Województwa Małopolskiego i Zastępca Dyrektora Departamentu Środowiska. Dyskusje skupiają się wokół tematu zanieczyszczeń powietrza i sposobów, jakie należy podjąć by poprawić jego stan.

Warsztaty pn. Gospodarka odpadami i opakowaniami w przedsiębiorstwie

W dniu 20 grudnia 2019 w Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości w Krakowie przeprowadzono warsztaty o charakterze informacyjnym pn. Gospodarka odpadami i opakowaniami w przedsiębiorstwie z sektora MŚP według najnowszych zmian na 2020 r. zorganizowane przez ekodoradców dla biznesu. Celem spotkania było przekazanie najważniejszych informacji o zmianach prawnych i obowiązkach, związanych z gospodarką odpadową i opakowaniową w przedsiębiorstwach w 2020 r. oraz z uchwałą antysmogową.

E.4. Promocja realizacji projektu

Ponadto w grudniu, Ekodoradcy przygotowali 30 artykułów w prasie, 102 artykuły oraz posty w Internecie i mediach społecznościach, a 42 razy wykorzystali inne media (np. gazetki ścienne i tablice informacyjne). Wzięli także udział w 10 audycjach radiowych lub TV związanych z projektem.

F1. Zarządzenie projektem

W grudniu została zakończona II faza projektu LIFE „Małopolska w zdrowej atmosferze”.

Marszałek Witold Kozłowski, wicemarszałkowie Łukasz Smółka i Tomasz Urynowicz oraz burmistrzowie i wójtowie Gromnika, Kościeliska, Krzeszowic, Myślenic, Stryszowa, Sułkowic i Wielkiej Wsi podpisali list intencyjny o przystąpieniu do projektu zintegrowanego LIFE.

Od 2016 roku w 55 gmin Małopolski realizuje projekt zintegrowany LIFE pn. „wdrażanie programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Program potrwa do końca 2023 roku. Wartość projektu oszacowano na około 17 mln euro (70 mln zł), z czego dofinansowanie unijne wynosi 42 mln zł.

Od stycznia 2020 roku do programu przystąpi siedem nowych gmin: Gromnik, Kościelisko, Krzeszowice, Myślenice, Stryszów, Sułkowice i Wielka Wieś. Łącznie projekt zintegrowany LIFE będzie zrzeszał 69 partnerów, w tym 62 małopolskie gminy.

19 września 2018 roku rząd ogłosił program antysmogowy „Czyste powietrze” o wartości 103 mld zł. Zgodnie z nim można aplikować o dotacje i pożyczki na termomodernizację domu i wymianę pieca grzewczego. Nie ma podziału całej kwoty na województwa. Obowiązuje zasada: kto szybszy, ten lepszy. Każde rozszerzenie programu LIFE oznacza więcej przedsięwzięć w Małopolsce, które związane są z ochroną powietrza.

– podkreślił marszałek Witold Kozłowski.

W mijającym roku w małopolskich gminach w ramach projektu zintegrowanego LIFE pracowało 60 ekodoradców, pozyskujących środki zewnętrzne na działania ograniczające emisję zanieczyszczeń oraz mobilizujących mieszkańców do wymiany przestarzałych pieców, termomodernizacji budynków itp. W ciągu 3 lat ekodoradcy zorganizowali blisko 5 tys. spotkań z udziałem ponad 350 tys. mieszkańców i udzielili porad dla ponad 536 tys. osób. Efektem ich pracy jest zawarcie ponad 23 tys. umów na dofinansowanie wymiany starych kotłów na nowoczesne urządzenia grzewcze. Przeprowadzili 961 wizyt i analiz potrzeb poprawy efektywności energetycznej. 2,8 tys. budynków zostało zbadanych kamerą termowizyjną. Prowadzą doradztwo dla mieszkańców Małopolski w zakresie najbardziej efektywnych sposobów ograniczenia emisji i źródeł finansowania oraz zapobieganiu ubóstwu energetycznemu. Domeną ekodoradców jest prowadzenie działalności edukacyjnej. Udało im się także rozdystrybuować ponad 837 tys. ulotek i broszur informacyjnych.

55 gmin z Małopolski realizujących program LIFE wymieniło dwa razy więcej pieców niż 127 pozostałych gmin z naszego regionu, które nie znalazły się w tym programie. Efekt pracy ekodoradców widać także po liczbie przeszkolonych 500 urzędników

– zaznaczył wicemarszałek Tomasz Urynowicz. 

Ekodoradcy wraz ze strażami gminnymi skontrolowali ponad 5600 palenisk. Wprowadzili prawie 50 tys. budynków do bazy inwentaryzacji ogrzewania. Ekodoradcy gromadzą także dane o zainstalowanych w budynkach prywatnych Odnawialnych Źródłach Energii.

Projekt zintegrowany LIFE został wyróżniony przez Komisję Europejską jako dobra praktyka. Otrzymał pozytywną ocenę Najwyższej Izby Kontroli. Wyniki działań projektu są przede wszystkim dostrzegane w terenie

– dodał Łukasz Smółka, wicemarszałek województwa małopolskiego.

Przykładowe działania II fazy projektu:

1. Studia podyplomowe

Stworzony został autorski program studiów podyplomowych, który realizowany jest przez Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie. Od 2017 roku studia ukończyło 114 osób zajmujących się ochroną powietrza w regionie. W kolejnej fazie planowany jest kolejny nabór na studia.

2. Oczyszczacze powietrza

Województwo małopolskie przekazało 1 800 oczyszczaczy powietrza do przedszkoli, żłobków, klubów malucha, szpitalnych oddziałów pediatrycznych. W placówkach tych przeprowadzono akcje edukacyjne skierowane do dzieci i rodziców.

3. Szereg szkoleń dla gmin

Centrum Kompetencji utworzone przy Urzędzie Marszałkowskim organizuje szkolenia i tworzy bazę wiedzy dla wszystkich samorządów lokalnych. W ten sposób wspomaga gminy w realizacji prowadzonych działań na rzecz poprawy jakości powietrza.

Przykładowe szkolenia:

• finansowanie działań termomodernizacyjnych 170 osób
• baza inwentaryzacji ogrzewania 167 osób
• kontrola palenisk 474 osoby: policjanci, urzędnicy, strażnicy miejscy

Plany na III fazę projektu

1. Czujniki jakości powietrza dla małopolskich szkół

Projekt skierowano do wszystkich 182 gmin znajdujących się na terenie Małopolski. Na szkołach zamontowane zostaną mierniki stanu powietrza. Co najmniej jednej w każdej gminie. Informacje o stanie powietrza będą wyświetlane i prezentowane wewnątrz jak i na zewnątrz budynku. Celem tego programu jest podniesienie świadomości mieszkańców na temat znaczenia czystego powietrza dla zdrowia. Lokalne społeczności będą mogły wykorzystywać pozyskane dane , np. przez nauczycieli do planowania aktywności fizycznej uczniów.
Celem projektu jest aktywny udział społeczności szkolnej w pogłębianiu wiedzy z zakresu ochrony powietrza. Wytypowany nauczyciel zajmie się koordynacją działań. Szkoła otrzyma dostęp do materiałów edukacyjnych i szkoleniowych, które będą mogły zostać wykorzystane m.in. podczas spotkań, pogadanek i lekcji z uczniami. Dzięki tablicy zlokalizowanej na budynku szkoły, wszyscy mieszkańcy zyskają dostęp do informacji o stanie jakości powietrza w miejscowości, a placówka stanie się centrum szkoleń i informacji dla lokalnej społeczności.

2. Nowy Program ochrony powietrza dla Małopolski.

Nowy program przewiduje nałożenie na gminy zobowiązań

• Przeznaczenie co najmniej 1% wydatków budżetu na dopłaty do wymiany kotłów i instalacje oze u mieszkańców.
• Brak dopłat do nowych kotłów na węgiel, preferencje dla odnawialnych źródeł energii.
• Wprowadzenie programów osłonowych dla najuboższych – dopłaty do wyższych kosztów ogrzewania.
• Wyznaczenie Ekodoradcy dla mieszkańców w każdej gminie.
• Przeprowadzenie inwentaryzacji 100% źródeł ogrzewania na obszarze gmin.
• Włączenie gmin w program „Stop Smog” oraz obsługa programu „Czyste powietrze”.
• Utworzenie straży gminnej, miejskiej oraz międzygminnej, która prowadzić będzie kontrole interwencyjne (w ciągu 12 godzin od zgłoszenia) i systemowe (10% budynków ogrzewanych paliwami stałymi rocznie).
• Prowadzenie akcji informacyjnej o wymaganiach uchwały antysmogowej z dotarciem do każdego punktu adresowego w gminie.
• Aplikacja mobilna do zgłoszeń Ekointerwencji – przypadków palenia odpadów i innych naruszeń prawa środowiskowego
• System informacji o emisjach przemysłowych i awariach.

W planach jest budowa systemu służącego do zgłaszania awarii przemysłowych oraz badanie faktycznej emisji zanieczyszczeń z zakładów przemysłowych.

Dobiegają końca pomiary jakości powietrza w ramach akcji „Małopolska bez smogu”. W ramach jej podsumowania zapraszamy na dwa interesujące wydarzenia: EKO-sobotę, która odbędzie się 14 grudnia oraz debatę z udziałem władz lokalnych, zaplanowaną na 16 grudnia.

Przez 6 tygodni, w ramach wspólnie realizowanej akcji Województwa Małopolskiego, Radia Kraków i Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) przenośne pyłomierze badały jakość powietrza w gminach krakowskiego obwarzanka – Liszkach, Świątnikach Górnych, Niepołomicach, Zielonkach, Wieliczce, Zabierzowie, Wielkiej Wsi i Michałowicach oraz na obrzeżach Krakowa, w Tyńcu. Czas na podsumowanie. Jakim powietrzem oddychamy i jak rozwiązać problem smogu w naszym regionie? Jak żyć bardziej ekologicznie? Na te i inne pytania będzie można uzyskać odpowiedź podczas dwóch spotkań, dedykowanych wszystkim mieszkańcom Małopolski.

Ekosobota

W sobotę, 14 grudnia w godzinach 10.00-14.00, w siedzibie Radia Kraków odbędzie się EKO-sobota, w ramach której będzie można zwiedzić m.in. mobilne laboratorium odnawialnych źródeł energii. Osoby lubiące rękodzieło, zapraszamy na recyklingowe warsztaty ozdób świątecznych oraz naukę szycia woreczków z resztek tkanin.

Od 10.00 do 14.00 w holu Radia Kraków dyżur pełnić będą eko-doradcy, którzy odpowiedzą m.in. na pytania dotyczące najbardziej efektywnych sposobów ograniczenia emisji i pozyskiwania źródeł finansowania. Będzie można skorzystać z porad  dotyczących wymiany źródeł ciepła, termomodernizacji, instalacji odnawialnych źródeł energii (programy dofinansowujące inwestycje ekologiczne) oraz zapytać o Uchwałę Antysmogową dla Województwa Małopolskiego i o najważniejsze daty związane z jej wdrażaniem. Porad udzielać będą: Aleksandra Piegza, eko-doradca w UMiG Świątniki Górne, jednej z gmin partnerskich akcji „Małopolska bez smogu” oraz  Agnieszka Smaga – ekodoradca gminy Czernichów.

Więcej informacji o Eko-sobocie

Debata podsumowująca akcję

W poniedziałek, 16 grudnia o godz. 13.00 w Studiu im. Romany Bobrowskiej Radia Kraków odbędzie się debata podsumowująca akcję.

Wszystkie badania należy dokładnie analizować, w obiektywny sposób przyglądać im się i przede wszystkim wyciągać wnioski. Do jakich konkluzji doprowadzą otrzymane wyniki pomiarów jakości powietrza przeprowadzone w ramach akcji „Małopolska bez smogu” dowiedzą się Państwo podczas poniedziałkowej debaty, na którą serdecznie zapraszam

– mówi wicemarszałek Tomasz Urynowicz, gość honorowy spotkania.

W panelu wezmą udział także przedstawiciele PAS, Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz władze gmin, w których prowadzone były pomiary powietrza.

Debata będzie transmitowana na antenie Radia Kraków oraz na stronie www.radiokrakow.pl (transmisja wideo).

Więcej informacji o debacie

Zarząd Województwa Małopolskiego rozpoczął konsultacje społeczne projektu Programu ochrony środowiska przed hałasem dla województwa małopolskiego obejmującego Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków – Balice.

Niniejszy program po raz pierwszy nakłada na Port lotniczy Kraków-Balice obowiązki w zakresie ograniczenia oddziaływania akustycznego.

Projekt Programu zakłada pięć głównych działań, do których będzie zobowiązane Lotnisko Kraków Airport, aby ograniczyć hałas. Główne znaczenie ma hałas nocny (od 22:00 do 6:00), który decyduje o zasięgu przekroczeń poziomu dopuszczalnego hałasu.

Działanie 1: Wprowadzenie kontroli poziomu emisji hałasu w porze nocnej – system „Quota Count”, uwzględniającego deklarowany poziom emisji hałasu statków powietrznych i liczbę operacji lotniczych.

Działanie 2: Wprowadzenie obowiązywania ciszy nocnej („core night”) od godziny 1:00 do 5:00.

Działanie 3: Obniżenie emisji do środowiska hałasu innych źródeł niż pochodzący z operacji lotniczych, poprzez stosowanie rozwiązań z zakresu akustyki technicznej (osłony, obudowy, ekrany) i zmniejszenie hałasu „źródła”, poprawę jakości sprzętu, instalacji i urządzeń związanych z funkcjonowaniem Portu oraz działania organizacyjne.

Działanie 4: Kontynuowanie przez Port programu poprawy komfortu akustycznego mieszkańców wewnątrz OOU, poprzez finansowanie poprawy izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych w budynkach mieszkalnych do poziomu zapewniającego warunki komfortu akustycznego wewnątrz pomieszczeń.

Działanie 5: Aktualizacja obszaru ograniczonego użytkowania na podstawie analizy porealizacyjnej wynikającej z decyzji środowiskowej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2011 roku.

Uwagi i wnioski do projektu Programu można składać do 31 grudnia br.

• na adres e-mail: [email protected]
• pisemnie na adres: Departament Środowiska, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, ul. Racławicka 56, 30-017 Kraków,
• ustnie do protokołu w Departamencie Środowiska.

Projekt Programu dostępny jest na stronie Biuletynu Informacji Publicznej UMWM w dziale Konsultacje Projektów oraz pod adresem www.powietrze.malopolska.pl/halas, a ponadto jest wyłożony do wglądu w Departamencie Środowiska UMWM, p. 253, ul. Racławicka 56 w Krakowie, w godz. 8:00 – 16:00, od poniedziałku do piątku.

Organem właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków jest Zarząd Województwa Małopolskiego.

Ponadto serdecznie zapraszamy osoby zainteresowane do wzięcia udziału w otwartym spotkaniu konsultacyjnym, które odbędzie się 17 grudnia o godzinie 17:00 w auli Szkoły Podstawowej im. kpt. pil. Mieczysława Medweckiego w Morawicy.

„Mój Prąd” to program finansowania mikroinstalacji fotowoltaicznych dla osób fizycznych, które wytwarzają energię elektryczną na własne potrzeby. Warunkiem skorzystania z programu jest zawarcie umowy regulującej kwestie związane z wprowadzeniem do sieci energii elektrycznej z wytworzonej mikroinstalacji.

Redukcja szkodliwego dla zdrowia dwutlenku węgla o 58,8 tys. ton rocznie, 65 mln zł wypłaconych i zatwierdzonych do przekazania dotacji, 13,5 tys. dofinansowanych instalacji PV przez 100 dni – to efekty kończącego się naboru w programie „Mój Prąd”.

W odpowiedzi na lawinowo rosnące zapotrzebowanie na przydomową fotowoltaikę, 13 stycznia 2020 r. rozpocznie się drugi nabór, w którym podtrzymane zostanie dofinansowanie instalacji PV do 50 proc. kosztów kwalifikowanych, lecz nie więcej niż 5 tys. zł na jedno przedsięwzięcie. Pierwszy nabór zakończy się 20 grudnia br.

Budżet „Mojego Prądu” wynosi aż miliard złotych, które NFOŚiGW planuje zainwestować w rozwój przydomowych źródeł energii odnawialnej. Te pieniądze pozwolą na dofinansowanie nawet 200 tys. instalacji, które mogą wygenerować ok. 1 TWh zielonej energii.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadzi obsługę programu i nabór wniosków w formie tradycyjnej. Ponadto wnioski można składać także online.

Szczegóły programu dostępne są na stronie http://nfosigw.gov.pl/moj-prad/. Informacji o nim udzielają też doradcy energetyczni NFOŚiGW, do których kontakty można znaleźć na stronie https://doradztwo-energetyczne.gov.pl/. Uruchomiona została także infolinia (tel. 22 45 95 990), gdzie można sprawdzić m.in. status swojego wniosku. Dodatkowo poradę można otrzymać kierując zapytania na adres: [email protected] i [email protected].

Najważniejsze wydarzenia

Podczas otwarcia II Europejskiego Forum na rzecz Czystego Powietrza w Bratysławie, Komisarz ds. Środowiska Karmenu Vella wskazał prowadzony przez Województwo Małopolskie zintegrowany projekt LIFE „Małopolska w zdrowej atmosferze” jako wzorowy przykład działań na rzecz poprawy jakości powietrza.

Komisja Europejska zaakceptowała koncepcję nowego projektu zintegrowanego dla Małopolski w zakresie zapobiegania zmianom klimatu. Przyznała również dofinansowanie na realizację projektu pomocy technicznej LIFE, którego celem jest przygotowanie pełnego wniosku na projekt zintegrowany.

Zorganizowane w listopadzie spotkania i wydarzenia związane z tematyką poprawy jakości powietrza zgromadziły prawie 6 tys. mieszkańców Małopolski. Największe z nich miały miejsce w gminach: Skawina, Rabka – Zdrój, Czernichów i Świątniki Górne. Ekodoradcy rozdystrybuowali łącznie ponad 22 tys. materiałów informacyjno–edukacyjnych oraz udzielili prawie 12 tys. porad mieszkańcom Małopolski.

Przedstawiciele UMWM uczestniczyli z głosem doradczym w spotkaniach dotyczących nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska, efektywności energetycznej oraz poprawy jakości powietrza.

C.1. Ekodoradcy

Porady i pomoc mieszkańcom

W listopadzie Ekodoradcy zatrudnieni w ramach programu LIFE zapewnili bezpośrednią pomoc doradczą mieszkańcom Małopolski w wymiarze:

• ­ 5 792 osób przyjętych w biurze,
• ­765 w trakcie wizyt w terenie i na spotkaniach,
• ­4 929 telefonicznie,
• ­309 pisemnie lub mailowo.

Przeprowadzili 1166 kontroli u mieszkańców w zakresie spalania odpadów. W 44 przypadkach stwierdzono naruszenie przepisów.

Ankiety od mieszkańców i wnioski o dofinansowanie

Ekodoradcy zaangażowani byli również w zbieranie ankiet od mieszkańców i rozpatrywanie wniosków o dofinansowanie. W listopadzie:

• ­ zebrano 512 ankiet od mieszkańców zainteresowanych skorzystaniem z dofinansowania,
• ­rozpatrzono 369 wniosków mieszkańców lub podmiotów o dofinansowanie,
• ­podpisano 218 umów z mieszkańcami lub podmiotami o dofinansowanie i rozliczono 445 takich umów.

C.2. Centrum Kompetencji

Wizyta studyjna w Starym Sączu z wykorzystaniem autobusu energetycznego

Przedstawiciele KAPE w dniu 22 listopada odbyli wizytę studyjną w Starym Sączu z wykorzystaniem autobusu energetycznego.

Lista niskoemisyjnych urządzeń grzewczych

Lista niskoemisyjnych urządzeń grzewczych na paliwa stałe, spełniających wymagania ekoprojektu, dostępna na stronie internetowej www.powietrze.malopolska.pl, obejmuje łącznie 287 kotłów i ogrzewaczy pomieszczeń.

Formularz ekointerwencji

W listopadzie za pomocą formularza ekointerwencji, wpłynęło 259 zgłoszeń:

• 193 z nich dotyczyło spalania odpadów,
• 2 sprzedaży węgla złej jakości,
• 11 naruszeń przepisów ochrony środowiska przez przedsiębiorców,
• 49 eksploatacji urządzeń lub spalania paliw niezgodnych z wymaganiami tzw. uchwały antysmogowej
• 4 innych naruszeń.

C.3. Wsparcie wdrożenia zakazu stosowania paliw stałych do ogrzewania w Krakowie

Pracownicy zatrudnieni w ramach projektu LIFE zaangażowani są w weryfikację wniosków i rozliczanie dotacji do wymiany kotłów. W listopadzie:

• ­ przeprowadzili 109 kontroli powykonawczych
• ­rozliczyli 252 umowy dotacyjne

E.1. Regionalna kampania medialna na rzecz czystego powietrza

Od 16 listopada, w ramach akcji „Małopolska bez smogu” realizowanej przez Radio Kraków i Polski Alarm Smogowy we współpracy z Województwem Małopolskim, przenośne pyłomierze badały jakość powietrza w trzech podkrakowskich gminach:
w Wieliczce, Zielonkach i Zabierzów.

E.2. Lokalne działania informacyjno–edukacyjne w zakresie ochrony powietrza

Materiały edukacyjne o tematyce ochrony powietrza

Ekodoradcy w gminach przygotowali i rozdystrybuowali materiały edukacyjne o tematyce ochrony powietrza. W listopadzie przygotowali 4 271 ulotek i broszur oraz 250 plakatów. Rozdystrybuowali 14 886 ulotek i broszur oraz 314 plakatów.

Dodatkowo przygotowali 2248 i rozdystrybuowali 7330 innych materiałów edukacyjnych (książeczki i kolorowanki dla dzieci, długopisy, zeszyty, odblaski).

Spotkania i wydarzenia

Ekodoradcy zorganizowali liczne spotkania i wydarzenia:

• ­14 konkursów dla dzieci/młodzieży, w których wzięło udział 11 813 osób,
• 44 spotkania w szkołach i przedszkolach, w których uczestniczyło 1 764 osoby,
• 48 spotkań z mieszkańcami, w których uczestniczyło 1 063 osób,
• 65 spotkań z lokalnymi liderami (sołtysami, księżmi, przedstawicielami Alarmów Smogowych, Straży Gminnych, WFOŚiGW, GOPS) łącznie z 741 osobami,
• 20 innych wydarzeń o tematyce ochrony powietrza, w których uczestniczyło 2 188 osób (głównie w ramach pikników ekologicznych oraz gminnych wydarzeń plenerowych)

E.3. Tworzenie sieci wymiany doświadczeń z innymi projektami

Konkurs pt. „Innowacje w budownictwie energo-oszczędnym kluczem sukcesu”

Centrum Kompetencji wraz z Politechniką Krakowską zorganizowało konkurs pt. „Innowacje w budownictwie energooszczędnym kluczem sukce-su”, którego celem była promocja technologii, rozwiązań produkcyjnych i organizacyjnych z dziedziny efektywności energetycznej i jakości powietrza. Do udziału w konkursie wpłynęło 29 zgłoszeń. Kapituła przyznała 10 nagród, w trzech kategoriach: nauka, samorząd i biznes.

Spotkanie ws. zmian w ustawie Prawo Ochrony Środowiska

4 listopada w Wojewódzkim Centrum Zarządzania Kryzysowego odbyło się spotkanie robocze dotyczące zmian w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja ustawy doprowadziła m.in. do obniżenia poziomów informowania i alarmowego zanieczyszczenia powietrza. Spotkanie miało na celu ustalenie sposobu przekazywania informacji społeczeństwu o szkodliwych stężeniach zanieczyszczeń i konieczności podjęcia adekwatnych działań.

Spotkanie „Zeroemisyjny Kraków”

W dniach 12-13 listopada przedstawiciele UMWM uczestniczyli w spotkaniu zorganizowanym w ramach projektu „Zeroemisyjny Kraków”. Celem spotkania było zidentyfikowanie najważniejszych elementów systemu emisyjności Krakowa oraz ich wzajemnych relacji do osiągnięcia zeroemisyjności miasta. Urząd Marszałkowski włącza się w realizację projektu z głosem doradczym.

Open Eyes Economy Summit

W dniu 20 listopada Z-ca Dyrektora Departamentu Środowiska przedstawił działania podejmowane przez województwo małopolskie w zakresie po-prawy jakości powietrza i koncepcje planowanych programów na rzecz klimatu podczas panelu „Jakie zmiany w społecznościach lokalnych wymusi walka o ochronę klimatu?” w trakcie Open Eyes Economy Summit.

Konferencja “Jakość powietrza a efektywność energetyczna”

W dniach 20 – 21 listopada odbyła się konferencja “Jakość powietrza a efektywność energetyczna”. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele gmin  i starostw, ekodoradcy, a także naukowcy i przedsiębiorcy. Organizatorzy wydarzenia przygotowali sesje tematyczne, na których zaprezentowali się prelegenci z ośrodków naukowych, przemysłu i samorządów. Podczas debaty pt. „Jakość powietrza w Polsce: dotychczasowe osiągnięcia, kluczowe wyzwania” wystąpił Z-ca Dyrektora Departamentu Środowiska. Na konferencji przedstawiono wyniki innowacyjnych badań, najnowsze technologie służące ochronie klimatu oraz zadania związane z ochroną powietrza realizowane przez samorządy.

Spotkanie konsultacyjne w Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości

W związku z przygotowywaniem „Programu ochrony powietrza” w dniu 22 listopada w Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości odbyło się spotkanie konsultacyjne z udziałem ekspertów w dziedzinie ochrony powietrza i odnawialnych źródeł energii. Wśród obecnych gości pojawili się eksperci reprezentujący m.in.: środowisko naukowe, samorządy, GIOŚ, WIOŚ, WFOŚiGW, NGO.

Spotkanie ekspertów i polityków zorganizowane przez Komisję Europejską

W dniu 25 listopada w Görlitz odbyło się spotkanie ekspertów i polityków zorganizowane przez Komisję Europejską dot. transfomacji regionów górniczych w ramach działań Coal Regions in Transition Platform. W wydarzeniu wziął udział Z-ca Dyrektora Departamentu Środowiska.

II Forum Energetyki Rozproszonej

W dniu 25 listopada podczas II Forum Energetyki Rozproszonej Z-ca Dyrektora Departamentu Środowiska przedstawił założenia Programu Ochrony Powietrza oraz zapowiedział planowane działania województwa na rzecz łagodzenia i adaptacji do zmian klimatu. Konferencja została zorganizowana w ramach projektu „Rozwój energetyki rozproszonej w klastrach energii (KlastER)”, realizowanego przez Akademię Górniczo-Hutniczą, Ministerstwo Energii oraz Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

Spotkanie w Ministerstwie Rozwoju w Warszawie

W dniu 26 listopada w siedzibie Ministerstwa Rozwoju w Warszawie odbyło się spotkanie w celu omówienia i przedstawienia modułu raportowego
w systemie ZONE. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele ministerstwa, urzędów marszałkowskich i innych jednostek zainteresowanych walką z zanieczyszczeniem powietrza.

Forum Czystego Powietrza

W dniu 27 listopada w siedzibie Stowarzyszenia Metropolia Krakowska w Krakowie zostało zorganizowane Forum Czystego Powietrza. Wydarzenie miało na celu omówienia działań realizowanych przez Metropolię Krakowską, a także planów i wyzwań postawionych przed gminami metropolii w najbliższym czasie. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz gminy wchodzące w skład Metropolii Krakowskiej.

Konferencja z cyklu debat „Obwarzanek? Czy tu można oddychać?”

W dniu 27 listopada została zorganizowana w Zabierzowie konferencja z cyklu debat „Obwarzanek? Czy tu można oddychać?” W spotkaniu wziął udział Zastępca Dyrektora Departamentu Środowiska. Dyskusja koncentrowała się wokół działań, jakie gminy mogą podjąć, by rozwiązać problem zanieczyszczenia powietrza. Wielokrotnie podkreślano konieczność prowadzenia kampanii informacyjnej wśród mieszkańców i podnoszenie świadomości ekologicznej.

II Europejskim Forum na rzecz Czystego Powietrza

W dniach 28-29 listopada w Bratysławie reprezentacja województwa małopolskiego uczestniczyła w II Europejskim Forum na rzecz Czystego Powietrza. Podczas tego prestiżowego wydarzenia, Unijny Komisarz ds. Środowiska podał przykład Małopolski, jako dobrej praktyki wdrażania działań na rzecz poprawy jakości powietrza.

E.4. Promocja realizacji projektu

Ponadto w listopadzie, Ekodoradcy przygotowali 17 artykuły w prasie, 122 artykułów oraz postów w Internecie i mediach społecznościach, a 21 razy wykorzystali inne media (np. gazetki ścienne i tablice informacyjne).

Publikowane informacje dotyczyły m.in.:

• stanu jakości powietrza,
• uchwały antysmogowej,
• programów dotacyjnych oraz działań prowadzonych przez gminę w zakresie poprawy jakości powietrza.

­Podczas II Europejskiego Forum Czystego Powietrza w Bratysławie swoje stoisko przygotowali przedstawiciele Projektu LIFE IP. Uczestnicy konferencji mogli zasięgnąć informacji o działaniach w zakresie ochrony powietrza realizowanych przez województwo małopolskie.

24.11.2019 r. na terenie nowo wybudowanego Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) w Kocmyrzowie odbył się Ekofestyn pt. ”Śmieci segregujemy w zieleni żyjemy”.

Zaproszonych gości, wśród których znaleźli się Wicemarszałek Województwa Małopolskiego pan Tomasz Urynowicz, Przewodnicząca Rady Gminy pani Małgorzata Doniec, Prezes Stowarzyszania Gmina Aktywna+ pani Sylwia Zawalska – Wierzbińska, radni oraz sołtysi z terenu Gminy Kocmyrzów – Luborzyca,  powitał Wójt Gminy Kocmyrzów – Luborzyca pan Marek Jamborski.
Podczas festynu zostały wydzielone strefy, gdzie pracownicy urzędu gminy, wraz z Ekodoradcą edukowali oraz pomagali mieszkańcom w szczególności dzieciom i młodzieży biorącym udział w przygotowanych atrakcjach.

Kompostujesz – zyskujesz czarne złoto ogrodnika!

Pierwszą strefą było „KOMPOSTUJESZ – ZYSKUJESZ CZARNE ZŁOTO OGRODNIKA”, w której zebrani mieszkańcy zostali zapoznani przez ekodoradcę Gminy Kocmyrzów – Luborzyca z ideą kompostowania.
Następnie uczestnicy festynu przy wykorzystaniu kompostu posadzili rośliny do doniczek, które zabrali do domu.

Zapakuj się ślicznie – ekologicznie

W drugiej strefie „ZAPAKUJ SIĘ ŚLICZNIE – EKOLOGICZNIE” przy pomocy Pań ze Stowarzyszenia Aktywnych Seniorów „Jesienny Liść” odbyło się szycie toreb na zakupy ze starych zasłon i firan .
Następnie dzieci i młodzież ochoczo ozdabiały i kolorowały nowo powstałe torby, które zabrały ze sobą do domu.

Drugie życie rzeczy

W strefie „DRUGIE ŻYCIE RZECZY” dzieci malowały wcześniej przygotowane karmniki dla ptaków. Karmniki powstały z surowców wtórnych, oraz deseczek oddanych przez mieszkańców na PSZOK. Następnie gotowe karmniki trafią do szkół i przedszkoli na terenie Gminy Kocmyrzów – Luborzyca.

Podaj dalej!

W strefie czwartej „PODAJ DALEJ” odebraliśmy ubrania, oraz koce, poduszki i tekstylia przyniesione przez mieszkańców. Zebrane rzeczy przekażemy osobom potrzebującym i do schroniska dla zwierząt. Następnie w strefie „GRAJ W EKOKOLORY” ekodoradca przeprowadził pogadankę na temat segregacji odpadów komunalnych, oraz szkodliwości palenia śmieci w paleniskach domowych oraz bioodpadów na działce. Dzieci miały za zadanie posegregować odpady komunalne, oraz rozwiązać ekoquizy. W nagrodę za uczestnictwo otrzymały ekogry planszowe oraz dyplomy małego ekologa.

Wiesz co jesz!

W ostatniej strefie „WIESZ CO JESZ” zapewniliśmy uczestnikom pikniku zdrowy poczęstunek z owoców i warzyw.

Festyn został zorganizowany przez Stowarzyszenie Gmina Aktywna+ oraz Urząd Gminy Kocmyrzów – Luborzyca. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Wicemarszałek Województwa Małopolskiego – Tomasz Urynowicz. Wydarzenie to zostało zrealizowane przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego oraz Samorządu Gminy.

Piknik cieszył się dużym zainteresowaniem mieszkańców jak również aprobatą najmłodszych. W przyszłości planowane są kolejne festyny ekologiczne.

Zachęcamy do zapoznania się z filmem na temat festynu na stronie EkoMalopolskaTV https://www.facebook.com/EkoMalopolskaTV/videos/3113114772035437/

Za nami kolejne warsztaty dla małopolskich ekodoradców. Szkolenie zostało zorganizowane w ramach projektu LIFE. Swoje działania zaprezentowali ekodoradcy czterech małopolskich gmin.

Projekt LIFE

Realizacja Projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” opiera się głównie na działaniach ekodoradców. W 55 małopolskich gminach pracuje aż 62 ekodoradców. Na co dzień osoby te udzielają mieszkańcom porad w kwestiach związanych z wymianą pieców węglowych oraz możliwością pozyskiwania dofinansowania. Dotychczas udzielili ponad 535 993 porad mieszkańcom i przyjęli 15 945 wniosków o wymianę kotłów.

Wymiana doświadczeń

Od 2016 roku ekodoradcy działają w obszarze swoich gmin. Dzięki ich aktywności coraz więcej Małopolan dowiaduje się o uchwale antysmogowej. W trakcie szkolenia ekodoracy z gmin: Rzepiennik Strzyżewski, Łapsze Niżne, Ciężkowice i Rabka-Zdrój przedstawili działania, które dotychczas zrealizowali. Dzięki wymianie doświadczeń pozostałe gminy zyskały możliwość zaczerpnięcia inspiracji do organizacji warsztatów, szkoleń czy konkursów dla mieszkańców. Reprezentanci gmin przedstawili sposoby prowadzenia inwentaryzacji źródeł ogrzewania w budynkach mieszkalnych. Omówili także skuteczne sposoby pozyskiwania dofinansowania do wymiany nieefektywnych źródeł ciepła.

Ekodoradcy posiadają dużą wiedzę, którą chętnie się dzielą. Sieć ekodoradców umożliwia sprawną komunikację i wymianę doświadczeń pomiędzy różnymi regionami Małopolski. Teraz do działań w terenie włączą się także ekodoradcy dla biznesu, którzy będą wspierali przedsiębiorców w pozyskiwaniu dofinansowania

– mówi wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

Nowe wyzwania

W ostatnich dniach Województwo Małopolskie zostało wyróżnione spośród 42 węglowych regionów Europy. Projekt zgłoszony przez województwo został wybrany do wsparcia w ramach pomocy technicznej dla regionów węglowych. Ekodoradcy poznali szczegóły programu START Platformy Coal Regions in Transition i perspektywę wdrażania strategii niskoemisyjnej i pilotażowych projektów w zakresie odnawialnych źródeł energii.

Dowiedz się więcej

Warsztaty realizowane były w ramach projektu zintegrowanego LIFE “Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”, którego celem jest poprawa jakości powietrza w regionie – w ramach działania C2.

Więcej o działaniach ekodoradców znajdziecie Państwo tutaj.

Czyste Powietrze Wspólna Sprawa

22 września 2019 r. w Czernichowie odbył się Rodzinny Piknik Rowerowy – „Czyste Powietrze Wspólna Sprawa” zorganizowany w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu, przez Gminę Czernichów i Firmę StarComp Dariusz Starowicz. Impreza została objęta patronatem medialnym Radia Kraków.

Eko-transport w Czernichowie

Główną ideą rodzinnego pikniku rowerowego była troska o jakość powietrza atmosferycznego poprzez wykorzystywanie na co dzień innych środków transportu niż samochód. Jednocześnie promowano aktywność fizyczną oraz zdrowy tryb życia. Mieszkańcy i goście mieli okazję odkryć walory turystyczne gminy, skorzystać ze ścieżek rowerowych i spróbować lokalnych przysmaków.
Uczestnicy licznie dotarli do Czernichowa ekologicznymi środkami transportu: rowerem, pieszo, hulajnogą, na rolkach czy transportem publicznym. Goście przybyli z różnych zakątków województwa: Krakowa, Skawiny czy Alwerni. Rekordziści przyjechali na piknik aż z Wieliczki, pokonując w tym dniu imponującą trasę 135 km! Na miejscu czekały liczne atrakcje, poczęstunek i wiele upominków propagujących bezpieczne poruszanie się po drogach.

Eko-porady dla mieszkańców

Ekodoradca z gminy Czernichów przybliżył zainteresowanym ideę akcji European Mobility Week, Dnia bez samochodu oraz 25-ej edycji akcji Sprzątanie Świata. Doradzał także w kwestiach dofinansowań do wymiany kotła, ocieplenia budynków, wymiany stolarki. Ponadto, Lokalna Grupa Działania „Blisko Krakowa”, zrzeszająca sześć podkrakowskich gmin, na swoim stoisku promocyjnym informowała o atrakcjach przyrodniczych i kulturowych regionu. Mieszkańcy mogli również zapytać o dostępne dofinansowania z funduszy unijnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Atrakcje dla młodszych i starszych

Największym zainteresowaniem cieszyły się pokazy pierwszej pomocy i ratownictwa medycznego w wykonaniu Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej z Czernichowa. Dodatkowo, dzięki uprzejmości Straży Miejskiej z Krzeszowic na torze rowerowym z elementami ruchu drogowego dzieci sprawdzały swoje umiejętności i wiedzę praktyczną. Najmłodsi strażacy z Czernichowa – Ogniki także wsparli organizację pikniku. Mieszkańcy i goście mogli poczęstować się domowymi wypiekami i lemoniadą, które młodzi strażacy przygotowali ze swoimi rodzicami.

Najmłodsi uczestnicy wzięli udział w konkursach, za co zostali nagrodzeni upominkami. Czekały na nich też zajęcia plastyczne i malowanie twarzy przez firmę Meluzyna. Dla wszystkich przybyłych zapewniono zdrowy poczęstunek w postaci jabłek przekazanych przez firmę Wiga. Piknik uświetniła również oprawa muzyczna, dmuchańce dla najmłodszych oraz zaplecze gastronomiczne.

Nad bezpieczeństwem przybyłych czuwali policjanci z Komisariatu Policji w Krzeszowicach i strażacy z OSP Czernichów i Czułówek. Dziękujemy im za bezinteresowną pomoc przy organizacji niedzielnej imprezy! Dziękujemy także wszystkim za udział w Pikniku Rowerowym, a Firmie StarComp Dariusz Starowicz za owocną współpracę. Mamy nadzieję, że spotkamy się już za rok.

Serdecznie zapraszamy do udziału w pikniku rowerowym organizowanym przez Gminę Czernichów i Firmę StarComp w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu.

Piknik rozpocznie się w niedzielę 22 września 2019 r. o godzinie 15.00 przy Urzędzie Gminy w Czernichowie.

Główną ideą pikniku jest troska o jakość powietrza oraz promowanie aktywności fizycznej i zdrowego trybu życia. Uczestnicy powinni dotrzeć do Czernichowa ekologicznym środkiem transportu – rowerem, na piechotę, na hulajnodze, na rolkach czy transportem publicznym.
Na miejscu przewidziane są liczne atrakcje, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Organizatorzy przewidzieli szkółkę rowerową, zajęcia plastyczne, oprawę muzyczną, dmuchańce oraz zaplecze gastronomiczne.

Zapraszamy również do odwiedzenia stoiska ekodoradcy, który przybliży zainteresowanym ideę akcji European Mobility Week oraz podpowie, jak prowadzić ekologiczny styl życia. Uczestnicy pikniku dowiedzą się, jak skorzystać z dostępnych programów dofinansowania do wymiany źródła ogrzewania, ocieplenia budynku czy wymiany okien i drzwi.

Zapraszamy Wszystkich na Rodzinny Piknik Rowerowy „Czyste Powietrze Wspólna Sprawa”. Pokażmy, że można żyć ekologicznie!

Już w najbliższa niedzielę, 1 września 2019 r. wchodzi w życie tzw. uchwała antysmogowa dla miasta Krakowa wprowadzająca zakaz palenia węglem i drewnem na terenie miasta.

Jest to długo wyczekiwana regulacja, której oczekiwało wielu mieszkańców Krakowa. Śmiało można powiedzieć, że będzie to krok milowy ku poprawie jakości powietrza na obszarze miasta. Jestem dumny z tego, że Kraków jako jedyne miasto w Polsce wdrożyło takie rozwiązanie. Pragnę podziękować wszystkim mieszkańcom, którzy w ostatnich latach zmienili stare piece na ekologiczne źródła ogrzewania. Doceniam zaangażowanie i współodpowiedzialność Krakowian, którzy podjęli się tego zadania

mówi wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

Od 1 lipca 2017 roku do 31 sierpnia 2019 roku na obszarze Krakowa obowiązywały tzw. przepisy przejściowe, które zakazały stosowania paliw złej jakości. Obecnie wchodzi w życie uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego, która dopuszcza jedynie paliwa gazowe tj. gaz ziemny wysokometanowy lub zaazotowany (w tym skroplony gaz ziemny), propan–butan, biogaz rolniczy lub inne rodzaje gazu palnego, lekki olej opałowy. Uchwała nie ogranicza także możliwości wykorzystania ciepła sieciowego, energii elektrycznej, pomp ciepła, instalacji fotowoltaicznych i kolektorów słonecznych. Tym samym wprowadza zakaz stosowania paliw stałych (węgla, drewna i innej biomasy).

Wszystko zaczęło się w Małopolsce. To na naszych doświadczeniach bazują kolejne województwa w całym kraju. Wprowadzamy rozwiązania, które stają się inspiracją do podejmowania inicjatyw także na szczeblu centralnym

– dodaje wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

Uchwała antysmogowa jest aktem prawa miejscowego i obowiązuje wszystkich na obszarze Krakowa. Dotyczy zarówno prywatnych budynków, jak również budynków gospodarczych, szklarni i tuneli foliowych, lokali usługowych, zakładów przemysłowych.

Wprowadzone ograniczenia obejmują instalacje, w których spalane są paliwa stałe. Dotyczą instalacji, które bezpośrednio wydzielają ciepło, przekazują ciepło do cieczy, do systemu dystrybucji gorącego powietrza lub do systemu centralnego ogrzewania. Przepisy dotyczą więc kotłów, pieców, kominków, ale również procesów produkcyjnych, wędzarni, suszarni, gastronomii, itp.

Mam nadzieję, że kolejne miasta w Polsce zechcą wzorować się na rozwiązaniach jakie wprowadziliśmy w Krakowie. Zakaz stosowania paliw stałych (węgla i drewna) w instalacjach grzewczych z całą pewnością wpłynie pozytywnie na poprawę jakości powietrza. Nie jest to jednak jedyne wyzwanie jakie stoi przed stolicą Małopolski. Ograniczanie emisji z innych źródeł, takich jak przemysł i transport, to wyzwania na kolejne lata. Jedynie kompleksowe działanie będzie gwarantem poprawy jakości powietrza

– podkreśla wicemarszałek Tomasz Urynowicz.

Działania Krakowa

Szacuje się, że dotychczas w Krakowie zlikwidowano ponad 45 tys. palenisk węglowych, w tym w latach 2012–2019 – 25 tys. Po 1 września br. pozostanie około 4 tys. pieców, które nie zostały zlikwidowane. Główne powody dla których nie wymieniono wszystkich urządzeń grzewczych to: problemy społeczno-socjalne, finansowe, zły stan techniczny budynków, nieprzeprowadzone postępowanie spadkowe, brak zgody współwłaściciela nieruchomości, nieuregulowany stan prawny nieruchomości, budynki do wyburzenia pod inwestycje, a także inne przyczyny, w tym brak woli. Miasto od wielu lat prowadzi programy wspierające mieszkańców w procesie zmiany instalacji grzewczej. Ponadto wprowadzenie w życie uchwały było poprzedzone wieloma kampaniami informacyjno – edukacyjnymi, dzięki którym właściwie każdy mieszkaniec Krakowa mógł poznać szczegóły nowych regulacji prawnych.

Wsparcie województwa

Sejmik Województwa Małopolskiego przyjął przepisy uchwały antysmogowej dla Krakowa jako pierwszą tego typu regulację w Polsce. Przepisy te zostały obronione w ramach skarg w Wojewódzkim i Naczelnym Sądzie Administracyjnym, które potwierdziły ich zgodność z prawem.

Dodatkowe wsparcie województwa małopolskiego zostało udzielone w ramach realizacji Projektu zintegrowanego LIFE pn. „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Dzięki niemu w Urzędzie Miasta Krakowa zatrudnionych jest 6 ekodoradców i 16 innych pracowników Wydziału ds. Jakości Powietrza, którzy sukcesywnie przeprowadzali tysiące spraw związanych z udzielaniem dofinansowania ze źródeł UE oraz krajowych. W trakcie trwania projektu ekodoradcy udzielili blisko 100 000 porad i rozdystrybuowali około 350 000 ulotek i broszur informacyjnych. Ponadto zorganizowali 270 spotkań i wydarzeń o tematyce ochrony powietrza, w których udział wzięło ponad 50 000 mieszkańców Krakowa. Dodatkowo przebadali przy użyciu kamer termowizyjnych ponad 150 prywatnych budynków, określając ich szczelność i potencjał do termomodernizacji.

Kontrole

Miasto przygotowało plan działania na zbliżający się sezon grzewczy. Na przełomie 2019 i 2020 r. strażnicy miejscy, urzędnicy z wydziału ds. Jakości Powietrza oraz inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzą ponad 4,5 tys. kontroli. Analizy zanieczyszczeń prowadzone będą też za pomocą drona, kamery termowizyjnej i monitora pyłu zawieszonego. W przypadku stwierdzenia wykroczenia kontrole mogą zakończyć się pouczeniem, mandatem karnym od 20 zł do 500 zł, a w przypadku odmowy przyjęcia mandatu – złożeniem wniosku do sądu o ukaranie. Wówczas grzywna może wynieść nawet do 5 tys. zł.

Nie tylko kotły i piece

Uchwała antysmogowa odnosi się do różnych rodzajów instalacji, także tych związanych z gastronomią. Od 1 września br. nie będzie możliwości użytkowania posadowionych na stałe ciężkich grilli ogrodowych, np. murowanych, związanych z podłożem na stałe, działających niezmiennie w jednym miejscu. Będzie można za to stosować przenośne, lekkie grille, ruszty, rożna, z których korzysta się sezonowo, okazjonalnie, ponieważ w rozumieniu przepisów nie są one „instalacją”. Te kwestie regulowane są przez zapisy uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego oraz ustawy Prawo Ochrony Środowiska.

Ograniczeniem będą objęte także instalacje energetyczne, wykorzystywane w szklarniach, z wyjątkiem instalacji objętych obowiązkiem zgłoszenia lub pozwolenia na emisje. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, nie są objęte zgłoszeniem (a więc muszą dostosować się do zakazu uchwały antysmogowej):

• instalacje energetyczne o mocy do 1 MW,
• instalacje inne niż energetyczne o mocy do 0,5 MW,
• instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych w ilości do 50 Mg,
• instalacje do przechowywania owoców, warzyw, zboża innych płodów rolnych lub leśnych – w ilości do 50 Mg,
• instalacje do chowu lub hodowli zwierząt niezaliczonych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Restauracje i punkty gastronomiczne

Po wejściu w życie zakazu zmieni się również sytuacja restauratorów, właścicieli punktów gastronomicznych. Nowe przepisy oznaczają w praktyce, że:

• urządzenia, które działają sezonowo w punktach przenośnej gastronomii nie są urządzeniem stacjonarnym, a więc nie są instalacją (w rozumieniu przepisów) – nie ma więc podstaw prawnych do stosowania wobec nich zapisów uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego. Urządzenia takie, w punktach przenośnej gastronomii będą mogły być stosowane;
• urządzenia działające w punktach gastronomicznych przez cały rok, funkcjonujące niezmiennie w tym samym miejscu oraz urządzenia posadowione na stałe jak np. ciężkie grille ogrodowe są instalacjami (w rozumieniu przepisów) – w tym wypadku mają zastosowanie wobec nich zapisy uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego. Nie będzie zatem można ich stosować, z wyjątkiem sytuacji, gdy instalacja objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia (art. 96 ust. 8 ustawy POŚ);
• instalacje stosowane w gastronomii (piece), przystosowane do obsługi powyżej 500 osób na dobę, podlegają obowiązkowi zgłoszenia organowi ochrony środowiska – prezydentowi Krakowa. Tylko tego typu instalacje stosowane w gastronomii, których zgłoszenie zostanie przyjęte, wyłączone będą z obowiązującego od 1 września 2019 r. zakazu stosowania paliw stałych;
• mniejsze piece stosowane w gastronomii przystosowanej do obsługi poniżej 500 osób na dobę zakazu nie unikną. Kwestie te regulowane są rozporządzeniami ministra środowiska z 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia; oraz w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia oraz art. 96 ust. 8 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, zgodnie z którym uchwała nie ma zastosowania do instalacji, dla których wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego albo pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, albo dokonanie zgłoszenia instalacji.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia) instalacje stosowane w gastronomii przystosowanej do obsługi ponad 500 osób na dobę podlegają obowiązkowi zgłoszenia organowi ochrony środowiska w trybie art. 152 ustawy POŚ, z wyjątkiem sytuacji, gdy gazy lub pyły wyprowadzane są do powietrza z instalacji w sposób niezorganizowany, bez pośrednictwa przeznaczonych do tego celu środków technicznych lub za pomocą wentylacji grawitacyjnych.

Zapoznaj się z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania dotyczące uchwały antysmogowej w Krakowie.

Odwiedź również: https://powietrze.malopolska.pl/antysmogowa/krakow