Nowy Program Ochrony Powietrza wchodzi w życie

Program Ochrony Powietrza wchodzi w życie 27 października

Uchwalony przez Sejmik Województwa Małopolskiego Program Ochrony Powietrza 12 października br. został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego. Oznacza to, że zacznie obowiązywać po 2 tygodniach – od 27 października. Kompleksowy projekt działań na rzecz poprawy jakości powietrza w naszym regionie pozwoli osiągnąć m.in. znaczącą redukcję emisji pyłów zawieszonych w atmosferze do roku 2023 oraz benzo(a)pirenu do roku 2026.

– Wprowadzenie POP pozwoli na poprawę jakości życia nas wszystkich, dzięki zmniejszeniu smogu. A ten, jak pokazują ostatnie badania, nie tylko przyczynia w Polsce do blisko 40 tys. zgonów rocznie, ale także wpływa na cięższy przebieg choroby spowodowanej wirusem Covid-19  – tłumaczy wicemarszałek Małopolski Tomasz Urynowicz. – Jednak aby poprawa była zauważalna, potrzebujemy mobilizacji nas wszystkich, zwłaszcza samorządów lokalnych, które są pierwszym źródłem informacji i pomocy dla mieszkańców.

Do najważniejszych zadań określonych w Programie ochrony powietrza należą przyspieszenie wymiany przestarzałych pieców, promowanie wykorzystania odnawialnych źródeł energii poprzez zapewnienie wyższego dofinansowania dla nich oraz usprawnienie systemu kontroli. POP nie wprowadzi natomiast zakazu stosowania paliw stałych na terenie Małopolski. Na mocy obowiązujących uchwał antysmogowych wciąż będzie istniała możliwość instalacji pieców na drewno i biomasę, a nawet węgiel, pod warunkiem, że będą to urządzenia spełniające wymagania Ekoprojektu (to np. kotły zgazowujące drewno i piece posiadające automatyczny podajnik paliwa). Rolnicy i ogrodnicy w dalszym ciągu będą mogli wykorzystywać węgiel i drewno do ogrzewania tuneli i szklarni, ale lepsze jakościowo urządzenia zużyją mniej paliwa, a powietrze będzie czystsze.

Wymagania dla paliw i urządzeń

Zadania gmin

Ramy nowego POP zostały zapisane w ustawie Prawo ochrony środowiska. Program, którego celem jest znacząca redukcja emisji pyłów zawieszonych w atmosferze do roku 2023 oraz benzo(a)pirenu do roku 2026, służy także lepszemu wdrożeniu rządowych instrumentów pomocowych, takich jak Czyste Powietrze czy Stop Smog. W pozyskaniu środków z tych i innym programów będą pomagać gminni ekodoradcy. Do zadań gmin będzie należało także przygotowanie spisu wszystkich źródeł ogrzewania. POP rekomenduje również przeznaczenie od roku 2021 co najmniej 1% dochodów własnych gmin na działania związane z ochroną powietrza, część tej sumy ma być wykorzystana w programach osłonowych dla mieszkańców, którym warunki finansowe nie pozwalają na dostosowanie pieca do wymogów uchwały antysmogowej.

Do zadań gmin będzie należało także prowadzenie kontroli interwencyjnych palenisk oraz reakcja na zgłoszenia wysyłane za pośrednictwem aplikacji Ekointerwencja w terminie nie dłuższym niż 12 godzin. Gminy powinny przygotować wewnętrzną procedurę przeprowadzenia kontroli palenisk pod kątem przestrzegania uchwały antysmogowej i zakazu spalania odpadów do 30 września 2021 roku.

Działania dla gmin

Zadania powiatów

W programie zapisano także zadania proponowane dla powiatów. To np. zatrudnienie do 30 czerwca 2021 r. ekodoradcy ds. klimatu, prowadzenie akcji informacyjnych o wymaganiach uchwał antysmogowych w ramach wydawania pozwoleń na budowę i przyjmowania zgłoszeń budynków. Rekomendowane jest też przeznaczenie od 2021 roku w ramach budżetu powiatu co najmniej 0,5% dochodów własnych na działania związane z ochroną powietrza. A już po 31 października bieżącego roku na stronie internetowej powiatu powinny znaleźć się informacje o aktualnej jakości powietrza, odnośniki do aplikacji Ekointerwencja i programu Czyste Powietrze.

Stopnie zanieczyszczenia powietrza

POP wprowadzatrzy stopnie zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza. Wytyczne do ich ustalenia zostały skonsultowane z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska i przedstawiają się następująco:

1. stopień – gdy średnia stężenia pyłu PM10 z ostatnich 12 godzin przekroczy 80 µg/m3

2. stopień – ogłaszany przez GIOŚ – gdy istnieje ryzyko przekroczenia wartości średniego dobowego stężenia pyłu PM10 – 100 µg/m3 (tzw. poziom informowania)

3. stopień – ogłaszany przez GIOŚ – gdy istnieje ryzyko przekroczenia wartości średniego dobowego stężenia pyłu PM10 – 150 µg/m3 (poziom alarmowy).

W przypadku przekroczenia 2. i 3. stopnia wprowadzone będą działania zaradcze, np. zakaz stosowania dmuchaw do liści, zakaz aktywności dzieci i młodzieży na zewnątrz. Każdy z trzech stopni zanieczyszczenia powierza oznacza zakaz palenia w kominkach na paliwo stałe, o ile nie są one jedynym źródłem ogrzewania domu. Ostatnia regulacja nie dotyczy Krakowa, gdzie zakaz używania paliw stałych obowiązuje już od ponad roku.

Plan działań krótkoterminowych

Strefy czystego transportu

Istotnym elementem walki z zanieczyszczeniem powietrza są działania na rzecz ograniczenia emisji z transportu, zwłaszcza dwutlenku azotu. W Krakowie, gdzie wpływ transportu na jakość powietrza jest największy, zaplanowane zostało wdrożenie strefy czystego transportu od roku 2026. W momencie powstania strefy posiadacz 12-letniego samochodu z silnikiem Diesla lub 20-letniego pojazdu z silnikiem benzynowym nie będzie mógł wjechać do wyznaczonego rejonu miasta. Jednak aby strefy czystego transportu powstały, muszą powstać regulacje krajowe, a ostatecznych kształt ograniczeń i wyjątków od nich (np. dla pojazdów zabytkowych) będzie zależał od lokalnych samorządów.

Działania dla transportu

Emisja przemysłowa pod kontrolą

Program ochrony powietrza zakłada także ograniczenie szkodliwej emisji, której źródłem jest przemysł. Mają temu służyć m.in. regularne kontrole działalności gospodarczej, istotny jest także powszechny dostęp do informacji – przekazywanie informacji o awariach przemysłowych skutkujących emisją zanieczyszczeń, informowanie o wydanych decyzjach, pozwoleniach na emisję zanieczyszczeń dla zakładów zlokalizowanych na terenie danej gminy. Planowane jest uruchomienie platformy internetowej, służącej monitorowaniu zanieczyszczeń z przemysłu, dedykowanej mieszkańcom i zakładom przemysłowym.

–  Program Ochrony Powietrza nie jest tylko, jak się czasem słyszy, zbiorem nakazów, za których niespełnienie nakładane będą kary – tłumaczy Tomasz Urynowicz. – Jego wprowadzenie pozwoli na poprawę jakości życia nas wszystkich, dzięki zmniejszeniu poziomu zanieczyszczeń w powietrzu.

Działania dla przemysłu

Najważniejsze korzyści dla mieszkańców Małopolski, płynące z wdrożenia POP to:

  • fachowe porady związane z wymianą pieca zapewnione przez ekodoradcę zatrudnionego w każdej gminie
  • łatwiejszy dostęp do programów dotacyjnych – punkt obsługi klienta Programu Czyste Powietrza w każdej gminie
  • szybkie reakcje służb kontrolnych na zgłoszenia interwencyjne spalania śmieci – docelowo w ciągu maksymalnie 12 godzin od zgłoszenia
  • bieżący dostęp do informacji o jakości powietrza – informacja dostępna na stronach internetowych gmin i miast
  • powszechny dostęp do edukacji ekologicznej dzięki działaniom ekodoradców
  • dostęp do informacji o zanieczyszczeniach z zakładów przemysłowych
  • wsparcie osób dotkniętych ubóstwem energetycznym np. poprzez tworzenie programów dopłat do kosztów ogrzewania.

Zobacz materiał TV ekoMałopolska o nowym Programie ochrony powietrza:

Sprawdź też:

Województwo Małopolskie znalazło się wśród 7 regionów w Europie wybranych do wsparcia w ramach pomocy technicznej dla regionów węglowych. Projekt w ramach inicjatywy START Platformy Coal Regions in Transition pozwoli na wypracowanie strategii niskoemisyjnej i pilotażowych projektów w zakresie odnawialnych źródeł energii.

Wsparcie ekspertów w ramach START w pierwszej części będzie dotyczyć przygotowania Regionalnego Planu Działań dla Klimatu i Energii dla Małopolski. W drugiej części będzie to przygotowanie kilku projektów pilotażowych w zakresie odnawialnych źródeł energii. Projekt będzie realizowany w partnerstwie z Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii.

Platforma Coal Regions in Transition pomaga krajom UE i regionom sprostać wyzwaniom związanym z przejściem na gospodarkę niskoemisyjną.

Regionalny Plan Działań dla Klimatu i Energii

Przygotowanie Regionalnego Planu działań dla Klimatu i Energii to realizacja zadania, które zostało wyznaczone w przyjętym przez Zarząd Województwa Małopolskiego planie ekoMałopolska.

Przygotowanie Planu będzie wiązało się z oceną aktualnego stanu zużycia paliw i odnawialnych źródeł energii w Małopolsce i potencjału zmian w tym zakresie. Plan wyznaczy drogowskazy do sprawnej transformacji niskoemisyjnej w Małopolsce, aby osiągnąć cele w zakresie ochrony klimatu i poprawy jakości powietrza.

Prace nad Planem Działań uwzględnią zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron – mieszkańców, organizacji pozarządowych, ośrodków naukowych i ekspertów, a także powiatów i gmin.

Pilotażowe projekty wykorzystania odnawialnych źródeł energii

W ramach wsparcia w projekcie START, zidentyfikowane i przygotowane zostaną również projekty pilotażowe w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Szczególnie interesujące będą projekty:

  • dotyczące wdrożenia rozwiązań antysmogowych, tj. wymiany starych kotłów na paliwo stałe,
  • z udziałem społeczności lokalnej, np. poprzez spółdzielnię energetyczną, wirtualne elektrownie, magazynowanie energii itp.
  • mające na celu pomoc osobom dotkniętym ubóstwem energetycznym,
  • wykorzystania lokalnej i odpadowej biomasy (w tym pozyskiwanie biogazu ze składowanych odpadów),
  • projekty wykorzystania wody z opuszczonych i zalanych kopalń węgla jako zasobu energii do ogrzewania i chłodzenia pomieszczeń, a także możliwości odzyskiwania ciepła z wód pompowanych z kopalni węgla kamiennego,
  • wykorzystania terenów poprzemysłowych do celów energetycznych, np. instalacja słonecznych systemów fotowoltaicznych na zamkniętych składowiskach odpadów, łącząca produkcję energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych z zasobooszczędnym użytkowaniem gruntów.

Panele fotowoltaiczne cieszą się rosnącą popularnością wśród użytkowników domowych i małych firm. Umożliwiają produkcję własnej energii odnawialnej. Na zakup i montaż paneli można uzyskać dotacje i preferencyjne pożyczki, które podnoszą efektywność kosztową inwestycji.

Instalacje fotowoltaiczne pozwalają na produkcję energii elektrycznej z energii promieniowania słonecznego. Proces ten zachodzi za pomocą zjawiska fotowoltaicznego. Szczegóły dotyczące budowy i zasady działania ogniw fotowoltaicznych znajdziesz na stronie: Ogniwa fotowoltaiczne.

Dzięki produkcji własnej energii elektrycznej z OZE, możesz ograniczyć skutki wzrostu cen energii i zwiększyć swoje bezpieczeństwo energetyczne. Ale przede wszystkim przyczynisz się do ograniczenia negatywnego wpływu produkcji energii na jakość powietrza i klimat.

Prosumenci energii odnawialnej

Prosumenci to między innymi osoby fizyczne, firmy, spółdzielnie, wspólnoty mieszkaniowe, które nie tylko zużywają energię elektryczną, ale również ją produkują. Są więc równocześnie konsumentami i producentami energii.

Zgodnie z ustawą o odnawialnych źródłach energii, prosumentem energii odnawialnej mogą być zarówno gospodarstwa domowe jak i przedsiębiorstwa i inne podmioty, dla których produkcja energii elektrycznej nie stanowi przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej. Warunkiem jest produkcja energii wyłącznie ze źródeł odnawialnych na własne potrzeby w mikroinstalacji, a więc o łącznej mocy nie większej niż 50 kW.

Panele fotowoltaiczne - dofinansowanie

Jak przygotować inwestycję?

Zanim przystąpisz do zakupu i instalacji paneli fotowoltaicznych, zacznij od dobrego przygotowania inwestycji. Moc systemu fotowoltaicznego należy dobrać do rocznego zużycia prądu w obiekcie. Produkcja zbyt dużej ilości energii będzie nieopłacalna.

Sprawdź: Wymogi techniczne dla instalacji fotowoltaicznych.

W przypadku budowy nowego domu, warto już na etapie jego projektowania przewidzieć rozwiązania, które ułatwią montaż paneli i zapewnią możliwie największy uzysk energii. Odpowiednia lokalizacja budynku, konstrukcja dachu i przygotowanie instalacji elektrycznej, pozwolą na oszczędności w trakcie montażu i eksploatacji ogniw fotowoltaicznych.

Sprawdź poradnik krok po kroku, na jakie elementy trzeba zwrócić uwagę:

System opustów

Dzięki systemowi opustów, prosumenci energii odnawialnej mają możliwość bilansowania produkcji i zużycia energii elektrycznej w różnych porach dnia i roku. Wytworzona energia przekazywana jest do sieci elektroenergetycznej, która stanowi „wirtualny magazyn energii”.

W okresie rozliczeniowym (rocznym lub półrocznym), możliwe jest odebranie z sieci zmagazynowanej energii bez ponoszenia żadnych dodatkowych kosztów. W przypadku instalacji o mocy do 10 kW, możliwe jest odebranie do 80% zmagazynowanej energii. Natomiast dla instalacji większej niż 10 kW, ale mniejszej niż 50 kW, można odebrać do 70% energii.

Energia, która nie zostanie odebrana w ciągu 12 miesięcy od jej wprowadzenia do sieci, zostaje utracona. Z tego względu nieopłacalna jest budowa instalacji fotowoltaicznej o większej mocy niż przewidywane zużycie energii w gospodarstwie domowym lub firmie.

O systemie opustów oraz innych mechanizmach wsparcia produkcji energii elektrycznej z OZE możesz przeczytać na stronie: Systemy wsparcia produkcji energii elektrycznej z OZE.

Panele fotowoltaiczne - dofinansowanie

Dotacje i ulgi do paneli fotowoltaicznych

Ulga termomodernizacyjna

W ramach ulgi termomodernizacyjnej, możesz odliczyć od podatku koszty termomodernizacji budynków, wymiany źródła ogrzewania oraz zakup i montaż odnawialnych źródeł energii (paneli fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych i pomp ciepła).

Odliczeniu od dochodów (przychodów) podlega do 100% wydatków związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych, jednak nie więcej niż 53 tys. zł. Odliczenie przysługuje tylko na istniejące budynki mieszkalne jednorodzinne.

W przypadku osób, które rozliczają się według pierwszego progu podatkowego (18%), mogą one uzyskać do 9 540 zł w formie zwrotu podatku.

Czas inwestycji nie może przekraczać 3 lat. Odliczeń można dokonywać przez kolejnych 6 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

mf
Ulga termo­modernizacyjna

Odliczenie od dochodów do 100% kosztów inwestycji, nie więcej niż 53 tys. zł. Uzysk do 9 540 zł (próg podatkowy 18%).

Program „Mój Prąd”

Program „Mój Prąd” jest nowym instrumentem wsparcia dla instalacji fotowoltaicznych w gospodarstwach domowych. Ogłoszenie naboru i początek przyjmowania wniosków planowany jest na przełom sierpnia i września 2019 roku. Wnioski przyjmował będzie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Dofinansowanie wyniesie do 50% kosztów instalacji fotowoltaicznej, jednak nie więcej niż 5 tys. zł. Koszty kwalifikowane obejmują koszty zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej o mocy od 2 do 10 kW.

W programie kwalifikowane będą koszty poniesione od dnia 23 lipca 2019 roku, jednak projekt nie może zostać zakończony przed ogłoszeniem naboru. Oznacza to, że pierwsze faktury za zakup lub montaż paneli można opłacić od 23 lipca. Instalacji nie możesz jednak przyłączyć do Operatora Systemu Dystrybucji, zanim NFOŚiGW oficjalnie ogłosi nabór wniosków (planowany na przełom sierpnia i września 2019).

Wnioski będzie można składać po montażu instalacji, podpisaniu umowy dwustronnej z dystrybutorem energii  i zainstalowaniu licznika dwukierunkowego. Dotacje będą wypłacane do wyczerpania budżetu projektu, który wynosi 1 mld zł.

NFOSiGW-logo-2017
Mój Prąd

Dotacja do 50% kosztów inwestycji, nie więcej niż 5 tys. zł.

Program „Agroenergia”

Agroenergia to program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej skierowany do rolników indywidualnych. Obejmuje więc osoby fizyczne, które posiadają do 300 ha użytków rolnych, posiadają kwalifikacje rolnicze, co najmniej 5 lat zamieszkują w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych i osobiście prowadzą gospodarstwo.

W ramach programu można uzyskać wsparcie do budowy nowych źródeł energii odnawialnej wraz z podłączeniem ich do sieci dystrybucyjnej. W przypadku paneli fotowoltaicznych o mocy od 50 kWp do 1 MWp, maksymalny jednostkowy koszt inwestycyjny brutto może wynieść do 2,5 mln zł/MW.

NFOŚiGW oferuje dotacje do 40% kosztów kwalifikowanych, ale nie więcej niż 800 tys. zł. W ramach programu można uzyskać również pożyczkę preferencyjną do 100% kosztów kwalifikowanych. Wysokość pożyczki może wynieść od 100 tys. zł do 2 mln zł. Oprocentowane wynosi WIBOR 3M + 50 pb, nie mniej niż 2% w skali roku.

Wnioski można składać do NFOŚiGW w terminie od 8 lipca do 20 grudnia 2019 roku lub do wyczerpania alokacji środków.

NFOSiGW-logo-2017
Agroenergia

Dotacja dla rolników indywidualnych do 40% kosztów kwalifikowanych, nie więcej niż 800 tys. zł oraz pożyczka preferencyjna od 100 tys. zł do 2 mln zł, oprocentowanie WIBOR 3M + 50 pb.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego

Wsparcie udzielane jest dla jednostek samorządu terytorialnego, ich związków i stowarzyszeń. Natomiast jednostki te mogą współpracować z gospodarstwami domowymi, gdzie instalowane są panele fotowoltaiczne i inne źródła odnawialne. Po upływie okresu trwałości projektu (5 lat) instalacje te mogą przejść na własność gospodarstw domowych. Szczegóły regulowane są w umowach między mieszkańcem a gminą.

W ramach konkursu, w październiku 2018 roku wybrano do dofinansowania 8 projektów na kwotę wsparcia w wysokości ponad 192 mln zł. Projekty były składane przez gminy, powiaty oraz stowarzyszenia z udziałem gmin.

W sprawie ewentualnej możliwości dołączenia do realizacji projektu, należy się kontaktować bezpośrednio z wnioskodawcami wybranych projektów:

Lista podstawowa projektów ocenionych i wybranych do dofinansowania w ramach Poddziałania 4.1.1 Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych

Logo Małopolska
RPO WM 2014-2020

Dotacja do 60% kosztów projektów składanych przez jednostki samorządu i ich stowarzyszenia.

https://powietrze.malopolska.pl/dofinansowanie/rpowm/
Panele fotowoltaiczne - dofinansowanie

Preferencyjne pożyczki na zakup i instalację paneli fotowoltaicznych

Program „Czyste Powietrze”

Program Czyste Powietrze umożliwia uzyskanie dotacji do wymiany źródeł ogrzewania i przeprowadzenia termomodernizacji budynków jednorodzinnych. Jednak w ramach programu można otrzymać również preferencyjną pożyczkę na zakup i montaż w istniejących i nowych budynkach mikroinstalacji fotowoltaicznych.

Koszt instalacji fotowoltaicznej może wynieść do 30 tys. zł, ale nie więcej niż 6 tys. zł za 1 kWp. Pożyczka może być udzielona na okres nie dłuższy niż 180 miesięcy.

Oprocentowanie zmienne pożyczki wynosi WIBOR 12M + 70 pkt bazowych i nie mniej niż 2% rocznie. Ustalenie wysokości oprocentowania następuje w cyklu rocznym.

Nabór wniosków w trybie ciągłym prowadzi Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie poprzez Portal Beneficjenta.


Czyste Powietrze

Pożyczka do 30 tys. zł na okres do 15 lat, prowizja 0%, oprocentowanie WIBOR 12M + 70 pb.

Eko Kredyt PV w BOŚ

Kredyt obejmuje do 100% kosztów inwestycji w zakresie zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej. Kwota kredytu może wynieść do 75 tys. zł a okres kredytowania do 10 lat.

Oprocentowanie roczne pożyczki jest równe stopie WIBOR 12M powiększonej o marże kredytową od 2%. Natomiast prowizja przygotowawcza wynosi 4,5% od kwoty kredytu.

Promocja „Energia ze Słońca” trwa w okresie od 2 maja do 31 października 2019 roku.

Więcej informacji na stronie: Banku Ochrony Środowiska.

bos bank
Eko Kredyt PV

Kredyt do 75 tys. zł na okres do 10 lat, prowizja 4,5%, oprocentowanie WIBOR 12M + marża od 2%.

Ekopożyczka w PKO BP

Pożyczka na zakup paneli fotowoltaicznych w wysokości od 1 tys. zł do 50 tys. zł. Okres kredytowania wynosi od 1 do 120 miesięcy.

Oprocentowanie pożyczki wynosi 4,99% w skali roku a prowizja 0,99% kwoty pożyczki.

Więcej informacji na stronie: PKO BP.

pko-bp
Ekopożyczka

Pożyczka do 50 tys. zł na okres do 10 lat, prowizja 0,99%, oprocentowanie 4,99%.

Kredyt inwestycyjny Zielona Energia w BNP Paribas

Z kredytu mogą korzystać podmioty prowadzące lub podejmujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych.

Okres kredytowania wynosi do 15 lat a zasady spłaty kapitału ustalane są indywidualnie.

Więcej informacji na stronie: BNP Paribas.

BNP-Paribas
Zielona Energia

Kredyt inwestycyjny na okres do 15 lat, indywidualne zasady spłaty kapitału.

12 marca 2019 wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii, które zmienia przepisy z 2017 roku w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe. Główne zmiany to eliminacja luk prawnych, które umożliwiały nieuczciwym producentom kotłów omijanie poprzednich regulacji.

Eliminacja luk prawnych

Od 1 października 2017 roku obowiązuje w całej Polsce zakaz sprzedaży kotłów, które nie spełniają norm emisji klasy 5 według normy PN EN 303-5:2012. Kotły, które zostały wyprodukowane przed tą datą mogły być jeszcze sprzedawane do 30 czerwca 2018 roku.

Rozporządzenie z 2017 roku nie obejmowało kotłów przeznaczonych do przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz do spalania biomasy niedrzewnej (np. słomy, ziarna, pestek, łupin orzechów). W praktyce część producentów kotłów wykorzystywała te wyłączenia aby ominąć przepisy. Oznaczali swoje pozaklasowe kotły węglowe jako przeznaczone do przygotowania ciepłej wody lub do spalania pestek lub łupin orzechów.

Od dzisiaj takie praktyki są niezgodne z prawem. Sprzedaż tych kotłów, podlega takim samym regulacjom i normom emisji jak kotły na węgiel i drzewo do ogrzewania.

Drugą istotną zmianą jest rozszerzenie w rozporządzeniu definicji wprowadzania do obrotu. Poprzednio obejmowała ona jedynie udostępnienie wyrobu na rynku po raz pierwszy. Od teraz regulacje dotyczą również odsprzedaży, najmu czy sprzedaży przez internet.

Doprecyzowanie wymagań dla kotłów

Zmiana rozporządzenia doprecyzowała sposób potwierdzenia spełnienia przez kocioł wymagań w zakresie emisji i sprawności. Musi dokonać tego akredytowane laboratorium w ramach badań zgodnie z europejską normą.

Rozporządzenie wprowadziło również dodatkowe uszczegółowienia:

  • W kotłach z automatycznym sposobem zasilania paliwem zakazuje się stosowania elementów konstrukcyjnych pozwalających na ręczne zasilanie. A więc nie tylko rusztu awaryjnego, ale również tzw. rusztu wodnego i innych tego typu konstrukcji.
  • Doprecyzowano, że w przypadku kotłów przeznaczonych do spalania kilku rodzaju paliw, wymagania w zakresie emisji i sprawności muszą być spełnione dla każdego z nich.
  • Kotły z ręcznym załadunkiem paliwa powinny być eksploatowane ze zbiornikiem akumulacyjnym. Jego minimalną pojemność określa norma PN-EN 303-5:2012.
  • Wyposażenie kotłów w systemy oczyszczania spalin (np. elektrofiltry) powinno stanowić integralną całość konstrukcji kotła. Powinny to potwierdzić badania dopuszczające kocioł do obrotu i użytkowania.
  • Instrukcja obsługi oraz tabliczka znamionowa kotła powinny zawierać informacje o rodzaju i parametrach jakościowych paliwa zalecanego przez producenta.

Rozporządzenie a uchwała antysmogowa dla Małopolski

W przypadku województwa małopolskiego, od 1 lipca 2017 roku obowiązuje uchwała antysmogowa. Zabrania ona eksploatacji nowych kotłów na paliwa stałe, które nie spełniają wymagań ekoprojektu. Natomiast w Krakowie od 1 września 2019 roku zacznie obowiązywać całkowity zakaz spalania paliw stałych.

Przy zakupie nowego kotła na węgiel lub biomasę należy więc kierować się w pierwszej kolejności wymaganiami prawa lokalnego. Zakup i eksploatacja kotła klasy 5, który nie spełnia wymagań ekoprojektu jest niezgodne z wymaganiami uchwały antysmogowej dla Małopolski. Jest więc zagrożone mandatem karnym lub grzywną. W Małopolsce nie można również stosować nowych kotłów bez automatycznego podajnika paliwa (wyjątek stanowią jedynie kotły zgazowujące).

Jaka jest różnica między wymaganiami klasy 5 a wymaganiami ekoprojektu? Przeczytaj na naszej stronie:

Przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz gmin Tuchów i Skawina podzielili się doświadczeniami z realizacji projektu zintegrowanego LIFE. Na spotkaniu 6 lutego w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedstawili działania projektu przedstawicielom Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii, doradcom energetycznym NFOŚiGW oraz doradcom WFOŚiGW z wszystkich województw.

Celem spotkania było przedstawienie zasad rządowego programu Stop Smog skierowanego do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Uczestnicy spotkania dyskutowali na temat możliwości wsparcia działań gmin w zakresie przygotowania i realizacji projektów z programu Stop Smog.

Działania podejmowane w ramach projektu LIFE przedstawił Wiktor Chrzanowski, Zastępca Burmistrza Tuchowa oraz Tomasz Ożóg, Zastępca Burmistrza Skawiny. Wskazali również na możliwości wsparcia działań gmin ze strony doradców energetycznych WFOŚiGW.

Projekt LIFE-IP MALOPOLSKA realizuje bezpośrednią pomoc w przygotowaniu wniosków do programu Stop Smog. Gmina Tuchów w ramach projektu LIFE przygotowuje modelowy Gminny Plan Niskoemisyjny. Opracowany zostanie we współpracy z innymi gminami przygotowującymi się do skorzystania z programu. Ekodoradcy angażują się również w pomoc dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym.

Już od 4 listopada 2018 roku węgiel dostępny w sprzedaży musi spełniać wymagania jakościowe, które wprowadziło rozporządzenie Ministra Energii. Oznacza to koniec z niekontrolowaną sprzedażą węgla bardzo złej jakości. Każdy klient otrzyma również wiarygodną informację o rzeczywistych parametrach jakości węgla, który kupuje.

Od 12 września 2018 roku w całej Polsce obowiązuje zakaz sprzedaży mułów węglowych i flotokoncentratów. Został on wprowadzony poprzez zmianę do ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zabronione jest również dodawanie mułów i flotów do innych paliw. Teraz zakaz sprzedaży objął również węgiel o bardzo niskiej kaloryczności oraz wysokiej zawartości popiołu, siarki lub wilgoci. Jednocześnie ustawa zobligowała Ministra Energii do przeglądu wprowadzonych norm jakości węgla co 2 lata. Wyniki przeglądu mają być podstawą do zaostrzania norm w przyszłości.

Apel Marszałka dotyczący norm jakości dla węgla

Jakość węgla dopuszczonego do sprzedaży

Szczegółowe parametry węgla dopuszczonego do sprzedaży zostały określone w rozporządzeniu Ministra Energii w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych.

Węgiel typu kęsy, kostka i orzech musi mieć wartość opałową co najmniej 22 MJ/kg, zawartość popiołu nie większą niż 12% i zawartość siarki do 1,7%. Natomiast węgiel typu groszek może mieć nieco mniejszą wartość opałową – minimum 21 MJ/kg. Zawartość popiołu nie powinna być większa niż 14% a zawartość siarki może wynieść do 1,7%.

W przypadku węgla oznaczonego jako „ekogroszek” i „ekomiał”, dopuszczalne parametry są bardziej rygorystyczne. Wartość opałowa powinna wynieść co najmniej 24 MJ/kg, zawartość popiołu nie może przekroczyć 12% i zawartość siarki 1,2%. „Ekomiał” spełnia również wymagania, które wprowadziła uchwała antysmogowa w Małopolsce. Zawartość ziaren o wielkości do 3 mm nie może bowiem przekraczać 15%.

W okresie przejściowym do 30 czerwca 2020 roku Minister Energii dopuścił także sprzedaż miału o gorszych parametrach. Jego wartość opałowa może wynieść 18 MJ/kg, zawartość popiołu 28% i siarki 1,7%. Ten rodzaj paliwa nie spełnia jednak wymagań uchwały antysmogowej dla Małopolski ze względu na wysoką zawartość podziarna 0-1 mm (do 30%). W Małopolsce od 1 lipca 2017 roku spalanie węgla o zawartości podziarna 0-3 mm powyżej 15% jest zakazane i zagrożone karą mandatu do 500 zł lub grzywny do 5 000 zł.

Sprzedaż węgla brunatnego będzie legalna tylko do 1 czerwca 2020 roku. Po tym okresie możliwy będzie jedynie obrót węglem brunatnym po przeróbce termicznej.

próbki, węgiel, kontrole

Szkolenie z kontroli przestrzegania uchwały antysmogowej dla Małopolski – próbki paliw.

W Małopolsce bez węgla typu miał

Uchwała antysmogowa dla Małopolski wprowadza dodatkowe ograniczenia w zakresie parametrów węgla dopuszczonego do spalania. Dozwolone jest spalanie węgli, które zgodnie z nowym rozporządzeniem Ministra Energii zostały oznaczone jako kęsy, kostka, orzech, groszek, ekogroszek i ekomiał. Uchwała zakazuje natomiast spalania węgla oznaczonego jako miał oraz mułów węglowych i flotokoncentratów.

W przypadku Krakowa w okresie do 31 sierpnia 2019 roku wolno spalać tylko węgle oznaczone jako kęsy, kostka, orzech, groszek i ekogroszek. Ale ich parametry jakościowe muszą być bardziej rygorystyczne niż dopuszcza rozporządzenie Ministra Energii. Minimalna wartość opałowa to 26 MJ/kg, maksymalna zawartość popiołu 10%, siarki 0,8% a udział ziaren o wielkości do 5 mm nie może przekroczyć 5%.

Mandaty za naruszenie uchwały antysmogowej

Świadectwo jakości węgla

Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wprowadziła obowiązek posługiwania się świadectwem jakości paliwa. Sprzedawca ma obowiązek przekazania kopii świadectwa potwierdzonej za zgodność z oryginałem każdemu klientowi.

Wzór świadectwa jakości paliw stałych określił Minister Energii w rozporządzeniu z 27 września 2018 roku. To rozporządzenie również weszło w życie 4 listopada 2018 roku.

Świadectwo jakości węgla powinno zawierać rzeczywiste wartości parametrów dla sprzedawanej partii paliwa oraz ich porównanie z wartościami określonymi w rozporządzeniu. Dzięki temu klient ma pewność jakiej jakości paliwo otrzymuje. Na świadectwie powinna również widnieć data jego wystawienia i podpis osoby reprezentującej przedsiębiorcę.

Przy zakupie węgla zwracaj uwagę na jego rzeczywiste parametry jakości – pozycja nr 7 na świadectwie jakości węgla. Porównaj te wartości z zaleceniami producenta kotła, w którym węgiel będzie spalany. Te wymagania powinny znajdować się w instrukcji użytkowania urządzenia. Dzięki stosowaniu węgla dostosowanego do kotła, unikniesz awarii i ewentualnych problemów z gwarancją.

Świadectwo jakości węgla

Wzór świadectwa jakości węgla

Zgłaszanie nieprawidłowości

Za kontrolę sprzedawców i dystrybutorów węgla odpowiada Inspekcja Handlowa. Inspektor może w trakcie kontroli żądać udostępnienia dokumentów dotyczących pochodzenia i jakości paliwa oraz pobrać próbki do badań. W przypadku stwierdzenia, że sprzedawany węgiel nie spełnia wymagań jakościowych, sprzedawca podlega grzywnie od 50 tys. zł do 500 tys. zł lub pozbawienia wolności do 3 lat.

Natomiast jeśli sprzedawca nie przekaże kupującemu kopii świadectwa jakości węgla lub zawarte w nim parametry węgla będą niezgodne ze stanem faktycznym, może otrzymać karę od 10 tys. zł nawet do 100 tys. zł.

Dane kontaktowe Inspekcji Handlowej w Małopolsce

Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Krakowie
31-752 Kraków, ul. Ujastek 1
tel. 12 448 10 30
[email protected]

Delegatura Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Nowym Sączu
33-300 Nowy Sącz, ul. Jagiellońska 52
tel. 18 444 24 08
[email protected]

Delegatura Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Tarnowie
33-100 Tarnów, Al. Solidarności 5-9
tel. 14 696 nr wew. 3355, 3356, 3357, 3358, 3359
[email protected]

Nowe uprawnienia dla funkcjonariuszy straży gminnych

Strażnicy miejscy i gminni zyskali nowe uprawnienia do nakładania mandatów za łamanie przepisów uchwał antysmogowych. Zmiana Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, weszła w życie 1 listopada 2018 roku. Wprowadziła ona możliwość nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 334 ustawy Prawo ochrony środowiska (Poś).

Art. 334. Kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów, określonych w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96, podlega karze grzywny.

Oznacza to możliwość egzekwowania wymagań określonych w uchwałach Sejmiku Województwa Małopolskiego przyjętych na podstawie art. 96 ustawy Prawo ochrony środowiska:

Wysokość mandatu może wynieść do 500 zł. Sprawa może być również skierowana do sądu, który może wymierzyć grzywnę w wysokości do 5 000 zł.

Kontrole przestrzegania przepisów uchwał antysmogowych mogą również prowadzić funkcjonariusze Policji (art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji) oraz pracownicy urzędu miasta lub gminy. W takim przypadku wymagane jest imienne upoważnienie od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (art. 379 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Za jakie naruszenia można zostać ukaranym mandatem?

W przypadku mieszkańców Krakowa od 1 lipca 2017 roku obowiązuje zakaz spalania:

  • węgla kamiennego lub węgla brunatnego o uziarnieniu 0-5 mm lub o wartości opałowej poniżej 26 MJ/kg lub zawartości popiołu powyżej 10% lub zawartości siarki powyżej 0,8%,
  • drewna i innej biomasy o wilgotności powyżej 20%.

Natomiast od 1 września 2019 roku zakaz spalania obejmie wszystkie paliwa stałe, w tym węgiel i drewno.

Mieszkańcy pozostałego obszaru Małopolski od 1 lipca 2017 roku objęci zostali zakazem:

  • spalania węgla kamiennego o uziarnieniu 0-3 mm,
  • spalania drewna i innej biomasy o wilgotności powyżej 20%,
  • użytkowania nowych kotłów i kominków, które nie spełniają wymagań ekoprojektu w zakresie emisji zanieczyszczeń i efektywności energetycznej.

Od 1 stycznia 2023 roku zakaz eksploatacji obejmie wszystkie pozaklasowe kotły oraz kominki o sprawności cieplnej poniżej 80%. Cztery lata później zabronione będzie również użytkowanie kotłów 3 i 4 klasy.

Więcej o wymaganiach uchwał antysmogowych w Małopolsce przeczytasz na naszej stronie:

Uchwała antysmogowa

Dokumenty weryfikowane w trakcie kontroli

Osoby, które eksploatują kotły, piece lub kominki, zobowiązane są do okazania w trakcie kontroli dokumentów potwierdzających spełnienie przepisów uchwały antysmogowej. Są to:

  1. Dokumenty potwierdzające parametry stosowanego węgla np. certyfikat jakości węgla, faktura zawierająca informacje o parametrach zakupionego węgla. Kupujący ma prawo żądać tego dokumentu od sprzedawcy paliwa.
  2. Dokumenty potwierdzające spełnienie przez urządzenie grzewcze wymagań w zakresie emisji zanieczyszczeń i sprawności (np. dokumentacja techniczna urządzenia, instrukcja użytkowania lub sprawozdanie z badań).

W przypadku wątpliwości, przeprowadzający kontrolę mają prawo do pobrania próbek paliwa do badań. Mogą również przeprowadzić na miejscu badanie wilgotności drewna przy pomocy wilgotnościomierza.

Szkolenia z prowadzenia kontroli wymagań uchwały antysmogowej

W czerwcu 2017 roku Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego przeprowadził szkolenia dla pracowników urzędów gmin oraz funkcjonariuszy straży gminnych w Małopolsce. Szkolenia przeprowadzili eksperci WIOŚ w Krakowie, IChPW w Zabrzu, INiG w Krakowie, Straży Miejskiej Miasta Krakowa oraz Fundacji Frank Bold. Poza omówieniem wymagań uchwały antysmogowej, obejmowały również przedstawienie:

  • rodzajów kotłów i kominków, dla których wprowadzono ograniczenia,
  • rodzajów paliw, dla których wprowadzono zakaz stosowania,
  • aspektów prawnych i praktycznych prowadzenia kontroli.

Pracownicy gmin otrzymali również wzory niezbędnych dokumentów: upoważnienia do kontroli, zawiadomienia o kontroli, wniosku o ukaranie.

Informacje o szkoleniu dla gmin z kontroli wymagań uchwały antysmogowej:

Szkolenia gmin z kontroli wymagań uchwały antysmogowej

W 2017 roku gminy w Małopolsce przeprowadziły łącznie blisko 11 tys. kontroli przestrzegania ograniczeń wynikających z przepisów uchwał antysmogowych. Kontrolerzy wykryli ponad 300 przypadków naruszeń przepisów. Od listopada 2018 roku w takich przypadkach możliwe będzie nakładanie mandatów karnych w wysokości do 500 zł.

W dniu 25 września 2018 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie (Al. Jana Pawła II 39) odbędą się warsztaty dla ekodoradców oraz przedstawicieli innych zainteresowanych gmin organizowane w ramach realizacji projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”.

W trakcie warsztatów przedstawione zostaną dwa główne zagadnienia. Doradcy energetyczni WFOŚiGW w Krakowie przedstawią założenia programu Czyste Powietrze, w ramach którego mieszkańcy mogą się starać o dofinansowanie do inwestycji w zakresie wymiany źródła ogrzewania i termomodernizacji budynku. W drugiej części spotkania dr inż. Jakub Bartyzel z AGH przedstawi wyniki projektu badań porównawczych niskokosztowych sensorów pyłu przeprowadzonych we współpracy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego z GIOŚ, AGH, KAS, gminą Rabka-Zdrój i gminą Dobczyce. Zaprezentuje również wskazówki w zakresie stosowania tych urządzeń.

Agenda spotkania:

11:00 – 13:00  – Założenia Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” – Doradcy energetyczni WFOŚiGW w Krakowie.

13:00 – 13:30 – Przerwa na lunch.

13:30 –15:00 – Niskokosztowe sensory jakości powietrza – dr inż. Jakub Bartyzel, AGH w Krakowie.

Liczba miejsc jest ograniczona. W przypadku gmin, które nie są partnerami projektu LIFE Małopolska, wymagane jest wcześniejsze zgłoszenie poprzez formularz poniżej i oczekiwanie na potwierdzenie możliwości udziału.

 

Zarząd Województwa Małopolskiego ogłosił nowy nabór wniosków o dofinansowanie do wymiany starych kotłów węglowych, przeprowadzenia termomodernizacji budynków oraz rozwoju sieci ciepłowniczych. Nabór potrwa do 2 listopada 2018 r.

W ramach konkursu na dofinansowanie przeznaczonych zostało ponad 10 mln zł ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 w ramach działania 4.4.2 Obniżenie poziomu niskiej emisji – SPR. Alokacja została podzielona na 2 subregiony – Subregion sądecki (5 276 969,17 zł) i Małopolska Zachodnia (5 008 992,05 zł).

O dotacje mogą ubiegać się gminy, ich jednostki organizacyjne oraz podmioty odpowiedzialne za rozwój sieci ciepłowniczych. Środki pozyskiwane przez gminy przeznaczone będą na wymianę kotłów węglowych przez odbiorców końcowych, którymi są mieszkańcy województwa małopolskiego.

Nabór wniosków o dofinansowanie projektów trwa od 29 września 2018 r. do 2 listopada 2018 r. do godziny 15:00. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej www.rpo.malopolska.pl.

Wymiana kotłów węglowych i rozwój sieci ciepłowniczych

Dofinansowanie w wysokości do 98,5% kosztów kwalifikowanych będzie udzielane do projektów w zakresie wymiany starych kotłów, pieców, urządzeń grzewczych wykorzystujących paliwa stałe w indywidualnych gospodarstwach domowych na źródła ciepła wykorzystujące biomasę, paliwa gazowe lub odnawialne źródła energii (OZE) oraz inwestycje polegające na podłączeniu do sieci ciepłowniczej. Maksymalna wielkość dofinansowania będzie wynosiła 8 tys. zł na kocioł w przypadku budynku jednorodzinnego i 10 tys. zł na kocioł w przypadku budynku wielorodzinnego, dla którego jest wprowadzane wspólne źródło ciepła. Dofinansowanie obejmuje również wykonanie wewnętrznych instalacji w budynku, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania nowego systemu ogrzewania (dofinansowanie do 6 tys. zł).

W przypadku projektów w zakresie budowy, rozbudowy i przebudowy sieci ciepłowniczych dofinansowanie może wynieść do 85% kosztów kwalifikowanych.

Wsparcie do termomodernizacji budynków dla najuboższych

Nowością w stosunku do poprzedniego naboru w ramach działania 4.4.2 RPOWM jest możliwość wsparcia prac termomodernizacyjnych w budynkach. Ograniczone jest ono jednak tylko do mieszkańców, u których zidentyfikowane zostały problemy związane z ubóstwem energetycznym rozumianym, jako trudna sytuacja materialna. Dotyczy to sytuacji, gdy dla gospodarstw wieloosobowych dochód na osobę nie przekracza 125% najniższej emerytury (1287,25 zł brutto) a dla gospodarstw jednoosobowych nie przekracza 200% najniższej emerytury (2059,60 zł brutto).

Zakres prac termomodernizacyjnych będzie wynikał z przeprowadzonej oceny energetycznej przeprowadzonej przez ekspertów wybranych przez Urząd Marszałkowski. Dla mieszkańców będzie ona bezpłatna. Minimalny zakres prac to: wymiana stolarki okiennej, drzwiowej, dociepleniu stropu i dachu. Dofinansowanie będzie przeznaczone na zakup materiałów oraz prac budowlano montażowych związanych bezpośrednio z dociepleniem budynku. Dofinansowanie prac termomodernizacyjnych nie może przekroczyć 25 tys. zł. Wykonane działania termomodernizacyjne powinny być dostosowane do obowiązujących norm i warunków technicznych oraz powinny być zgodne z wymogami prawa budowlanego.

Szkolenia z przygotowywania wniosków

Urząd Marszałkowski przygotował serię szkoleń dla wnioskodawców, które odbędą się w dniach 6-12 września br. Na szkoleniach przedstawione zostaną podstawowe informacje na temat podziałania 4.4.2, warunki ubiegania się o środki, zakres wsparcia, typ beneficjenta, zasady kwalifikowalności oraz kryteria oceny. Omówiony zostanie wniosek aplikacyjny wraz z załącznikami oraz możliwe będą konsultacje indywidualne.

Terminy i miejsca szkoleń:

  • 6 września – Kraków, ul. Wielicka 72 B (wejście od ulicy Dworcowej), I piętro, sala 106 -> link do zgłoszenia.
  • 7 września – Nowy Sącz, Hotel Beskid, ul. Limanowskiego 1 (sala „C”), I piętro -> link do zgłoszenia.
  • 10 wrześniaTarnów, Starostwo Powiatowe, ul. Narutowicza 38, parter, sala konferencyjna -> link do zgłoszenia.
  • 11 września – Nowy Targ, ul. Bulwarowa 9, siedziba Urzędu Gminy Nowy Targ, parter -> link do zgłoszenia.
  • 12 wrześniaChrzanów, Miejska Biblioteka Publiczna, ul. Broniewskiego 10, I piętro, sala konferencyjna -> link do zgłoszenia.

Liczba miejsc na szkoleniach jest ograniczona. Chętnych do udziału prosimy o wypełnienie i wysłanie elektronicznego formularza zgłoszeniowego na podanych stronach internetowych wydarzeń.

 

Wszelkich informacji dla wnioskodawców udzielają Punkty Informacyjne Funduszy Europejskich w Małopolsce.

Sprawdź też: Informacja o naborze wniosków.

Dyrektoriat DG NEAR Komisji Europejskiej i Słowackie Ministerstwo Środowiska zorganizowali międzynarodowy warsztat na temat zanieczyszczenia powietrza z ogrzewania mieszkań w ramach programu TAIEX (Technical assistance and Information Exchange) w dniach od 2 do 3 lipca 2018 w Bratysławie.

W warsztatach uczestniczyli przedstawiciele 13 państw członkowskich UE (Słowacja, Czechy, Polska, Węgry, Bułgaria, Litwa, Łotwa, Estonia, Dania, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia, Niemcy). Celem warsztatów było umożliwienie wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie skutecznych środków i dobrych praktyk mających na celu zmniejszenie emisji z ogrzewania mieszkań poprzez podejścia regulacyjne, zachęty, kampanie podnoszące świadomość i inne środki.

Wydarzenie było także okazją do prezentacji działań i efektów projektu LIFE-IP MALOPOLSKA. Jana Matejovičová ze Słowackiego Instytutu Hydrometeorologicznego przedstawiła inwentaryzację emisji zanieczyszczeń i regionalne modelowanie jakości powietrza przygotowane jako część projektu LIFE. Piotr Łyczko z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego przedstawił polskie doświadczenia i działania w pięciu obszarach:

  • Osiągnięcia i wyzwania w zakresie zmniejszenia emisji z ogrzewania mieszkań.
  • Promocja niskoemisyjnych kotłów i pieców.
  • Zachęty do wymiany wysokoemisyjnych kotłów i pieców.
  • Zmiana świadomości mieszkańców w celu zmniejszenia emisji ogrzewania mieszkań.
  • Kontrole domowych kotłów i pieców.

Poprawa jakości powietrza ma dla władz słowackich duże znaczenie. W warsztatach wzięli udział wysocy rangą przedstawiciele Ministerstwa Środowiska, a także innych instytucji: SHMI, Związku Słowackich Miast, organizacji pozarządowych oraz dostawcy gazu ziemnego. Bratysława będzie również gospodarzem kolejnego Europejskiego Forum Czystego Powietrza w 2019 roku.

Sprawdź: Szczegóły wydarzenia na stronie TAIEX

Marszałek Województwa Małopolskiego prowadzi akcję społeczną, która ma na celu uświadomienie mieszkańców o problemie jakim jest zanieczyszczenie powietrza. Elementem prowadzonej akcji edukacyjnej jest zakup oczyszczaczy powietrza i ich przekazanie od września 2018 do przedszkoli, żłobków i klubów dziecięcych. Zainteresowanie otrzymaniem oczyszczacza powietrza wyraziło prawie 1 800 placówek z obszaru całego województwa.

Warunkiem otrzymania urządzenia będzie zadeklarowanie przez placówkę przeprowadzenia akcji edukacyjnej z udziałem dzieci i rodziców dotyczącej zanieczyszczenia i ochrony powietrza. Po zakończonej akcji konieczne będzie sporządzenie sprawozdania w postaci: opisu wraz ze zdjęciami lub krótką relacją video, prezentujących przeprowadzoną akcję.

Wybrany model oczyszczacza powietrza

W ramach przetargu nieograniczonego na dostawę oczyszczaczy powietrza jako najkorzystniejszą wybrano ofertę firmy Eurocentrum – Polska Sp. z o. o, która zaoferowała model: AirClinic K07 o następujących parametrach:

  • Wydajność oczyszczacza: 388 m³/h.
  • CADR (współczynnik dostarczania czystego powietrza): 331,9 m³/h.
  • Filtry: wstępny, z węglem aktywnym i HEPA klasy H13. Filtr HEPA jest zbudowany z polipropylenu.
  • Głośność na najwyższym trybie pracy: 55 dB.
  • Pobór mocy na najwyższym trybie pracy: 80,2 W.
  • Tryb pracy automatyczny działający w oparciu o czujnik, który dostosowuje pracę urządzenia do panujących w pomieszczeniu warunków.
  • Nie posiada lampy UV i jonizacji.
  • Nie posiada funkcji nawilżania.
  • System montażu: wolnostojący.
  • Posiada blokadę rodzicielską.

Dokumenty niezbędne do podpisania umowy darowizny

Marszałek Województwa Małopolskiego zwrócił się z prośbą do wszystkich zainteresowanych gmin o zebranie zbiorczo z placówek na terenie gminy upoważnień i danych niezbędnych do podpisania umowy darowizny oczyszczacza powietrza.

Wszystkie placówki, dla których organem prowadzącym nie jest Gmina powinny za pośrednictwem gminy dostarczyć:

  • formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2010 r., Nr 53, poz. 311 z późn. zm.).
  • przedstawienie wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis otrzymanych w roku: 2016, 2017 oraz 2018, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie – art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 362).

Wszystkie dane i dokumenty należy przesłać w wersji pisemnej na adres: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego ul. Racławicka 56, 30-017 Kraków oraz elektronicznej na adres e-mail: [email protected] w terminie do 10 lipca 2018 r.

[easy_image_gallery gallery=”291″]

Zakończyła się druga edycja wdrażania w Polsce inicjatywy Catching-Up Regions, w ramach której na bazie doświadczeń Małopolski i Śląska powstały rekomendacje w zakresie instrumentów wsparcia termomodernizacji budynków jednorodzinnych.

21 czerwca w Muzeum Śląskim w Katowicach odbyła się konferencja podsumowująca efekty inicjatywy Catching-Up Regions, która od maja 2017 roku była wdrażana w województwach: małopolskim, śląskim, podkarpackim, świętokrzyskim i lubelskim. W tym okresie na zlecenie Komisji Europejskiej eksperci Banku Światowego współpracowali z urzędami marszałkowskimi oraz władzami krajowymi, aby wypracować rekomendacje i propozycje zwiększenia efektywności działań w zakresie termomodernizacji budynków, planowania przestrzennego i rozwoju przedsiębiorczości.

W przypadku województwa małopolskiego i śląskiego celem projektu było zwiększenie efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych i poprawa jakości powietrza. Międzynarodowi eksperci Banku Światowego przeanalizowali dotychczasowe programy wsparcia do wymiany kotłów oraz termomodernizacji budynków wdrażane w Małopolsce i na Śląsku. Wzięli również pod uwagę przyjęte uchwały antysmogowe wprowadzające obowiązki w zakresie stosowania nowoczesnych niskoemisyjnych kotłów grzewczych.

Instrumenty wsparcia dostosowane do różnych grup społecznych

Podstawowym założeniem projektu było wypracowanie efektywnych instrumentów wsparcia dla jednoczesnej wymiany starych kotłów i przeprowadzenia termomodernizacji budynków, które będą mogły zostać wdrożone w całej Polsce. Rozwiązania bazują więc na doświadczeniach dwóch województw, ale mają potencjał wykorzystania w innych regionach i na poziomie władz krajowych.

Eksperci Banku Światowego zaproponowali trzy główne linie wsparcia. W przypadku osób najuboższych powinny to być dotacje na poziomie 90-100% kosztów dystrybuowane za pośrednictwem gmin. Dla osób bardziej zamożnych zaproponowano wykorzystanie preferencyjnych pożyczek wdrażanych przez banki komercyjne połączonych z dotacją w wysokości 20% kosztów przeprowadzenia termomodernizacji. Trzecim powszechnym instrumentem wsparcia mogą być ulgi i odliczenia podatkowe.

Planowana jest kontynuacja prac ekspertów w kolejnym okresie do czerwca 2019 roku a jej zakres zostanie uzgodniony w porozumieniu z Komisją Europejską oraz władzami rządowymi i samorządowymi.

Kluczowe tezy raportu Banku Światowego:

  • Najbardziej efektywnym kosztowo sposobem zmniejszenia emisji pyłów i CO2 jest wymiana niezgodnych z normami kotłów na paliwo stałe na kotły gazowe, pompy ciepła oraz systemy grzewcze wykorzystujące energię odnawialną (OZE), np. biomasę, o ile tylko jest to możliwe, a także na kotły na paliwo stałe zgodne z obowiązującymi normami wynikającymi z uchwał antysmogowych, w połączeniu z termomodernizacją budynków jednorodzinnych.
  • Uchwały antysmogowe i egzekwowanie przepisów mają kluczowe znaczenie dla stymulowania popytu na wymianę kotłów i zmianę paliwa, a standardy jakości paliwa stałego są niezbędne, aby ograniczyć zanieczyszczenie powietrza.
  • Całkowitą wartość inwestycji potrzebnych, by wymienić niezgodne z normami kotły na paliwo stałe i przeprowadzić pełną termomodernizację w sektorze budynków jednorodzinnych szacuje się na ok. 30,1 mld zł w woj. małopolskim i śląskim, oraz 154,1 mld zł na terenie całego kraju.
  • Kwalifikującym się osobom ubogim rząd RP mógłby zaoferować 90-100 procentowe dofinansowanie do wymiany kotła, zmiany paliwa i termomodernizacji; dotacje trafiałyby do beneficjentów za pośrednictwem gmin.
  • Osobom nieubogim rząd RP mógłby zaoferować 20-procentową dotację do wymiany paliwa na paliwo gazowe, pompy ciepła i systemy OZE oraz termomodernizację, w połączeniu z zachętami podatkowymi, które byłyby administrowane przez banki komercyjne oferujące pożyczki na pozostałą część inwestycji.
  • Niezwykle ważna będzie koordynacja strumieni wyasygnowanych środków publicznych (rządowych i z UE) zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym; w tym celu zaleca się utworzenie Krajowego Funduszu Antysmogowego i Efektywności Energetycznej, który zarządzałby pulą środków pochodzących z różnych źródeł finansowania.
  • Program walki ze smogiem i poprawy efektywności energetycznej trzeba wyposażyć w takie elementy jak pomoc techniczna (tj. merytoryczna) i rozwój potencjału instytucjonalnego, a także kampanie edukacyjne i budowanie świadomości wśród opinii publicznej.

[easy_image_gallery gallery=”135″]

W dniach 23-25 maja 2018 w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Genewie odbyła się 56 sesja Grupy Roboczej ds. Strategii i Przeglądu (WGSR). Tematem głównym sesji były emisje zanieczyszczeń związane z ogrzewaniem mieszkań paliwami stałymi.

W ramach sesji odbyły się prezentacje doświadczeń krajów europejskich oraz Stanów Zjednoczonych i Kanady w zakresie działań związanych z ograniczaniem emisji pochodzących ze spalania biomasy i węgla w gospodarstwach domowych. W spotkaniu wzięli również udział przedstawiciele międzynarodowych organizacji: Komisji Europejskiej, Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), Międzynarodowej Inicjatywy Klimatu Kriosfery (ICCI). Na zaproszenie przedstawiciela rządu Kanady, która przewodniczyła obradom Grupy Roboczej, w sesji wziął udział przedstawiciel Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

Uchwały antysmogowe i projekt LIFE

Zaprezentowane zostały doświadczenia Województwa Małopolskiego w zakresie ograniczania niskiej emisji poprzez wprowadzenie uchwał antysmogowych oraz realizację projektu zintegrowanego LIFE. Tematem prezentacji była skala problemu zanieczyszczenia powietrza w Małopolsce, wymagania uchwał antysmogowych dla Krakowa i Małopolski oraz efekty działań Ekodoradców zatrudnionych w 55 gminach w ramach projektu LIFE Małopolska.

Emisja sadzy i jej wpływ na zmiany klimatu

Grupa Robocza ds. Strategii i Przeglądu (WGSR) jest głównym organem negocjacyjnym międzynarodowej Konwencji w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości. Pomaga w kwestiach dotyczących polityki, w tym: oceny działalności naukowej i technicznej związanej z przygotowaniem i weryfikacją protokołów, negocjowania zmian do istniejących protokołów i przygotowywanie nowych.

Główne tematy i problemy przewijające się w trakcie prezentacji i dyskusji Grupy Roboczej dotyczyły negatywnego wpływu emisji pyłu PM2.5 i sadzy na zdrowie oraz zwiększanie efektu cieplarnianego. Sadza (ang. black carbon), której głównym źródłem emisji na świecie jest spalanie paliw stałych w domowych piecach i kotłach, ma szkodliwe działanie na klimat poprzez absorpcję promieniowania słonecznego. Osiadanie sadzy na obszarach pokrywy śnieżnej planety, obniża również stopień odbicia promieni słonecznych i wzmacnia efekt cieplarniany.

Dużą wagę przykładano do ujednolicenia procedur badawczych emisji pyłu i sadzy z kotłów i pieców grzewczych, w tym uwzględnienie emisji w warunkach rzeczywistej eksploatacji urządzeń. Ocenia się, że jest ona kilkukrotnie wyższa niż poziomy uzyskiwane w ramach badań laboratoryjnych urządzeń.

Zobacz też: Strona internetowa wydarzenia

[easy_image_gallery gallery=”583″]

Małopolska w zdrowej atmosferze – Biegiem po czyste powietrze

Zapraszamy do udziału w wydarzeniu „Małopolska w zdrowej atmosferze – Biegiem po czyste powietrze” którego celem jest promocja aktywności na świeżym powietrzu wśród mieszkańców Małopolski.

Bieg organizowany jest w ramach realizacji projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” i jako element II. Międzynarodowego Forum Energetyka i Środowisko EKOZAKOPANE i EKOSUCHA BESKIDZKA.

Miejsce

Bieg odbędzie się 3 czerwca 2018 r. (niedziela) w godzinach 11:30-12:10 w Zakopanem na terenie Wielkiej Krokwi Stanisława Marusarza przy ul. Bronisława Czecha 1.

Biegi

Biegi zostaną podzielone na dystanse, godziny i roczniki według następującej kolejności:

    1. 50 m (godz. 11:30) – dzieci urodzone w roku 2013 i później;
    2. 100 m (godz. 11:35) – dzieci urodzone w latach 2011-2012;
    3. 200 m (godz. 11:45) – dzieci urodzone w latach 2009-2010;
    4. 300 m (godz. 11:55) – dzieci urodzone w latach 2007-2008;
    5. 400 m (godz. 12:05) – młodzież urodzona w latach 2004-2006.

Udział w biegach jest bezpłatny.

Zapisy

Limit uczestników wynosi 300 osób. Bardzo prosimy o zapisywanie się drogą elektroniczną na poniższym formularzu. W przypadku wycofania się z biegu prosimy o wcześniejsze powiadomienie Organizatora.

Rodzice lub prawni opiekunowie podczas odbioru pakietu startowego dla swoich dzieci w Biurze Zawodów powinni okazać swój dowód osobisty i złożyć własnoręcznie podpisane oświadczenie: Oświadczenie rodzica.

Oświadczenie będzie można również otrzymać w wersji papierowej w Biurze zawodów.

Regulamin

REGULAMIN BIEGÓW DLA DZIECI „MAŁOPOLSKA W ZDROWEJ ATMOSFERZE – BIEGIEM PO CZYSTE POWIETRZE” ZAKOPANE, 3.06.2018

I. Cel imprezy
  1. Promocja zdrowego trybu życia i rozwoju aktywności na świeżym powietrzu wśród mieszkańców Małopolski;
  2. Popularyzacja biegania jako aktywnej formy spędzania wolnego czasu oraz stworzenie warunków do aktywnego wypoczynku dla całych rodzin;
  3. Promocja Projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”;
  4. Rozegranie pierwszej z trzech planowanych w 2018 r. rodzinnych imprez biegowych pn. „Małopolska w zdrowej Atmosferze – biegiem po czyste powietrze”. Bieg poprzedza wydarzenia planowane na 8 lipca w Dobczycach oraz 6 października w Krakowie;
  5. Podjęcie wspólnych działań o charakterze promocyjnym skierowanych do odwiedzających Zakopane podczas II. Międzynarodowe Forum Energetyka i Środowisko EKOZAKOPANE i EKOSUCHA BESKIDZKA.
II. Organizator

Województwo Małopolskie
Dane kontaktowe:
e-mail: [email protected]
nr tel. 12 630 31 00

III. Współorganizatorzy

  1. Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych – Stowarzyszenie Europa Nasz Dom;
  2. Miasto Zakopane – Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Zakopanem;
  3. Muzeum Tatrzańskie.

IV. Termin i miejsce biegu

  1. Bieg odbędzie się 3 czerwca 2018 r. (niedziela) w godzinach 11:30-12:10 w Zakopanem na terenie Wielkiej Krokwi im. Stanisława Marusarza przy ul. Bronisława Czecha 1 należącej do Centralnego Ośrodka Sportu – Ośrodek Przygotowań Olimpijskich, w skrócie: COS.
  2. Trasy biegów zostaną wyznaczone i taśmowane w postaci pętli.
  3. Biegi zostaną podzielone z podziałem na dystanse, godziny i roczniki według podziału:
    1. 50 m (godz. 11:30) – dzieci urodzone w roku 2013 bądź później;
    2. 100 m (godz. 11:35) – dzieci urodzone w latach 2011-2012;
    3. 200 m (godz. 11:45) – dzieci urodzone w latach 2009-2010;
    4. 300 m (godz. 11:55) – dzieci urodzone w latach 2007-2008;
    5. 400 m (godz. 12:05) – młodzież urodzona w latach 2004-2006.
  4. Dekoracja zwycięzców odbędzie się o godzinie 12:30 na terenie Wielkiej Krokwi.

V. Zasady uczestnictwa:

  1. Udział w biegach jest bezpłatny.
  2. Limit uczestników wynosi 300 osób. Stąd bardzo prosimy o wcześniejsze zapisywanie się drogą elektroniczną. W przypadku wycofania się z biegu uczestnik powiadamia Organizatora.
  3. Rodzice lub prawni opiekunowie podczas odbioru pakietu startowego dla swoich dzieci w Biurze Zawodów okazują swój dowód osobisty i składają własnoręcznie podpisane oświadczenie (oświadczenie zawarto w zał. 1 na końcu niniejszego Regulaminu) i będzie można otrzymać go w wersji papierowej w Biurze zawodów. Oświadczenie zawiera wyrażenie zgody na udział w biegu, wzięciu odpowiedzialności podczas biegu, o braku przeciwwskazań zdrowotnych do startu, znajomości regulaminu, jego akceptacji oraz oświadczenie o zgodzie na wykorzystanie wizerunku na przetwarzanie danych osobowych dla potrzeb przeprowadzenia imprezy.
  4. W celu wzięcia udziału w biegu należy dokonać zapisu na bieg o czym mowa w pkt. VI Zgłoszenia.

VI. Zgłoszenia:

Zapisy dzieci do udziału w zawodach odbywać się elektronicznie będą za pomocą formularza zapisów dostępnego na stronie https://powietrze.malopolska.pl lub w Biurze zawodów na terenie Wielkiej w Krokwi (COS) czynnym wyłącznie dniu: 3.06.2018 r. w godz. 9:00 – 11:20 do wyczerpania limitu miejsc.

VII. Świadczenia od Organizatora:

  1. Wszystkie dzieci biorące udział w zawodach otrzymają w pakiecie startowym:
    1. okolicznościowe koszulki sportowe;
    2. numer startowy z agrafkami.
  2. Po ukończeniu wszystkie dzieci biorące udział w biegu otrzymają odlewane okolicznościowe pamiątkowe medale.

VIII. Nagrody:

Dla najlepszych 3 pierwszych dziewczynek i 3 pierwszych chłopców w każdym z 5 biegów na dystansach 50m, 100m, 200m, 300mi 400m przewidziane są dyplomy i nagrody w postaci okolicznościowych statuetek.

X. Postanowienia końcowe

  1. Zawody odbędą się bez względu na panujące warunki atmosferyczne.
  2. Uczestnicy biegów dla dzieci otrzymują przy zapisie na własność numer startowy. Numery startowe należy umieścić z przodu, na odzieży wierzchniej, z przodu koszulki, tak, by były widoczne przez cały czas trwania biegu.
  3. Przyjęcie numeru startowego jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu.
  4. Organizator zastrzega sobie prawo podzielenia biegu na tury w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby ze względów bezpieczeństwa.
  5. Organizator nie ponosi odpowiedzialności i nie sprawuje opieki nad osobami nieletnimi biorącymi udział w biegach dla dzieci. Zawodnicy biorą udział w zawodach na własną odpowiedzialność (zaleca się przeprowadzenie odpowiednich profilaktycznych badań lekarskich oraz ubezpieczenie się we własnym zakresie z pełną świadomością niebezpieczeństwa i ryzyka wynikającego z charakteru tego wydarzenia, które mogą polegać m.in. na ryzyku utraty zdrowia i życia. Dopuszcza się do uczestnictwa w zawodach wyłącznie osoby posiadające dobry stan zdrowia, nieposiadające przeciwwskazań medycznych do uczestnictwa w zawodach. Organizator nie zapewnia uczestnikom ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków.
  6. Uczestnicy biegów powinni zabrać ze sobą ubiór odpowiedni do warunków atmosferycznych tj. np. ciepłe okrycie czy zabezpieczenie przed deszczem.
  7. Udział w biegu jest równoznaczny z zapoznaniem się i akceptacją niniejszego Regulaminu. Nieznajomość regulaminu nie zwalnia uczestników od jego stosowania. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w Regulaminie do czasu na tydzień przed wydarzeniem oraz ostateczne prawo wiążącej jego interpretacji.
  8. W sytuacjach spornych i w sprawach nieujętych Regulaminem rozstrzyga Organizator.

Regulamin dotyczy wyłącznie biegów dla dzieci organizowanych w dniu 3 czerwca 2018 r. w Zakopanem w ramach organizowanych biegów tj. wydarzeń sportowych pn. „Małopolska w zdrowej atmosferze – biegiem po czyste powietrze” w ramach II. Międzynarodowego Forum Energetyka i Środowisko EKOZAKOPANE i EKOSUCHA BESKIDZKA.

Oprócz w/w biegów organizowane również będą takie wydarzenia jak Bieg Hasiora na dystansie 5 km (bieg uliczny) oraz ZAKOEKO Bieg – Biegiem po czyste powietrze, tj. bieg na dystansie 5km po terenie COS – Wielka Krokiew.

Więcej informacji na temat powyższych biegów na stronach Organizatora Forum tj. Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych – Stowarzyszenie Europa Nasz Dom: http://ekozakopane.pl oraz Miasto Zakopane – Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Zakopanem: http://www.mosir.zakopane.eu.

Zapisy na Bieg Hasiora dostępne są pod linkiem: https://sport-timing.pl/pomiar-czasu/wydarzenie/bieg-hasiora/.

Chcesz być na bieżąco z informacjami o lokalnych inicjatywach ekodoradców? Nie wiesz, gdzie szukać informacji na temat możliwości wymiany pieca na bardziej ekologiczny? A może szukasz ciekawych filmów na temat zagrożeń, jakie niesie smog dla wszystkich Małopolan? To wszystko znajdziesz jeszcze łatwiej na nowej stronie powietrze.malopolska.pl.

– Nowa odsłona oficjalnego portalu Województwa Małopolskiego na temat jakości powietrza w regionie daje mieszkańcom możliwość łatwego znalezienia informacji, które są dla nich ważne. To nie tylko informacje na temat zmian związanych z wprowadzeniem przez samorząd województwa uchwał antysmogowych, ale też chociażby ciekawe materiały edukacyjne czy porady ekspertów – mówi wicemarszałek Wojciech Kozak i zachęca do korzystania z całkowicie nowego portalu. Jak dodaje, można tam znaleźć także oczekiwane przez mieszkańców informacje na temat warunków otrzymania dotacji na wymianę starych i nieekologicznych pieców w ich domach, termomodernizację domu czy instalację odnawialnych źródeł energii.

Wybierz ekologiczny kocioł lub kominek

To jednak nie wszystko – na stronie dostępna jest także oficjalna lista kotłów i kominków na paliwa stałe, spełniających wymagania ekoprojektu oraz przygotowany we współpracy z Krakowskim Alarmem Smogowym kalkulator online. Pozwala on na szybkie obliczenie, ile możemy oszczędzić na wymianie naszego pieca węglowego na innego rodzaju źródła ogrzewania – i chodzi tu nie tylko o oszczędność dla naszego portfela, ale też przede wszystkim dla środowiska.

Nowopowstała strona daje też możliwość sprawdzania na bieżąco stanu zanieczyszczenia powietrza w poszczególnych miastach Małopolski oraz prognoz jakości powietrza na kolejne trzy dni. Można tam śledzić też na bieżąco efekty realizacji projektu zintegrowanego LIFE realizowanego przez Województwo Małopolskie wraz z 61 partnerami z kraju i zagranicy. Przypomnijmy, że w jego ramach w małopolskich gminach są zatrudnieni ekodoradcy, u których mieszkańcy mogą zasięgnąć interesujących ich informacji.

Zapisz się do newslettera

Chcesz być na bieżąco? Już teraz dodaj stronę www.powietrze.malopolska.pl do ulubionych i zapisz się do newslettera – dzięki temu bezpośrednio do Twojej skrzynki mailowej będą wpływać informacje o prognozach zanieczyszczenia powietrza, komunikaty o wprowadzeniu różnych stopni zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza, ale także aktualne informacje dotyczące ochrony powietrza w Małopolsce.

Projekt zintegrowany LIFE realizowany w Małopolsce został zaprezentowany na międzynarodowej konferencji Saltsjobaden VI odbywającej się w dniach 18-20 marca 2018 w Götheborgu w Szwecji.

Konferencja została zorganizowana przez Szwecką Agencję Ochrony Środowiska i Szwecki Instytut Badań Środowiskowych IVL. Wzięło w nim udział prawie 200 ekspertów z krajowych i międzynarodowych organizacji, w tym Karolina Skog, Szwecki Minister Środowiska, przedstawiciele WHO, Komisji Europejskiej, Programu Środowisko ONZ (UNEP) oraz Konwencji ONZ ds Transgranicznego Zanieczyszczenia Powietrza (CLRTAP).

W trakcie warsztatów „Clean Air – Sectors and Solutions” zaprezentowane zostały doświadczenia Małopolski w zakresie wprowadzenia ograniczeń w zakresie stosowania paliw stałych w ramach tzw. uchwał antysmogowych. Natomiast na warsztatach „Clean Air for the Cities” przedstawiono doświadczenia z realizacji projektu zintegrowanego LIFE, zwłaszcza pracy ekodoradców na szczeblu miast i gmin.

[easy_image_gallery gallery=”590″]

Kim są Ekodoradcy i na czym polega ich codzienna praca?

Na to pytanie pomoże odpowiedzieć cykl artykułów pn.: Poznaj swojego Ekodoradcę!. Cykl połączony jest z warsztatami Ekodoradców, podczas których dzielą się oni swoimi doświadczeniami, wiedzą i kreatywnymi pomysłami na walkę ze smogiem. Raz na miesiąc będziemy publikować sylwetki kilku Ekodoradców zatrudnionych w małopolskich gminach w ramach projektu LIFE pn.: „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze„. Mamy nadzieję, że pasja, zaangażowanie, a przede wszystkim wiedza, którą posiadają nasi specjaliści, posłuży Państwu jako inspiracja i utwierdzi w przekonaniu, że tylko wspólne działanie umożliwi poprawę jakości powietrza w naszym regionie.

Przed chwilą mieliście okazję przedstawić efekty swojej pracy, a także wypracowywane przez ponad rok zatrudnienia w charakterze Ekodoradcy know-how, z czego na ten moment jesteście najbardziej dumni?

Kamila Pakuła, Ekodoradca w Urzędzie Miasta Gorlice:

Ekodoradca Gorlice Kamila Pakula

Jest tego sporo, przede wszystkim cieszę się, że stałam się rozpoznawalna w swojej lokalnej społeczności. Mieszkańcy wiedzą, do kogo zwrócić się o pomoc, wiedzą że chętnie udzielę im porady. Cieszę się również, że najczęściej wychodzą zadowoleni i dobrze poinformowani.

Drugą rzeczą, z której jestem naprawdę bardzo dumna jest Ekobajka – Przygoda z Wróżką Florą. To książeczka dla dzieci, która porusza sprawy jakości powietrza i w przystępny sposób obrazuje problem najmłodszym. Co ciekawe, Ekobajkę udało się zorganizować jedynie wysiłkami lokalnej społeczności. Autorem rysunków jest pracownik Gorlickiego Centrum Kultury, Pan Tadeusz Łuczejko, a autorką tekstu ówczesna uczennica III klasy gimnazjum w Libuszy, Aleksandra Przybyłowicz. Oboje stworzyli kawał świetnej pracy. Dzięki nakładowi 2000 sztuk, książeczka zostanie rozdystrybuowana bezpłatnie wśród przedszkolaków oraz uczniów klas 1-3 szkół podstawowych w gminie.  Dodatkowo firma, która drukowała nam Ekobajkę, zaproponowała, że chce dołożyć cegiełkę do walki o lepszą jakość powietrza i przygotowała bezpłatnie kolorowanki do książeczki. To działanie jest pionierskie w naszej gminie, a co najważniejsze, integruje różne środowiska w walce o lepszą jakość powietrza.

Szymon Lukaj, Ekodoradca w Urzędzie Miasta Wadowice:

Ekodoradca Wadowice Szymon Lukaj

Cieszę się, że w końcu doszło do klarownej identyfikacji problemu. Co więcej, na wadowickim rynku pojawiła się tez stacja monitoringu. Powstał system w placówkach edukacyjnych, za pomocą którego rodzice, dzieci i nauczyciele codziennie dowiadują się jaka jest jakość powietrza w gminie i czy można w tym dniu np. wyjść z dziećmi na spacer.

Na czym dokładnie polega ten system?

Szymon Lukaj, WadowiceSystem informowania polega na tym, że w placówkach edukacyjnych w naszej gminie umieszczone są atrakcyjne i przystępne graficznie dla percepcji dzieci tablice informujące o stanie jakości powietrza. Mamy 7 poziomów i 7 kolorowych grafik, które obrazują, czy powietrze, którym oddychamy jest zanieczyszczone. Ekstremalny poziom zanieczyszczeń obrazuje „buźka” z maską w kolorze bordowym, natomiast powietrze wolne od szkodliwych substancji obrazuje zielona uśmiechnięta grafika. Codziennie rano o godzinie 6:30 wysyłam wiadomość sms z informacją o stanie jakości powietrza w naszej gminie. Dzięki temu pracownicy placówek wiedzą, która grafika powinna zostać zamieszczona na planszy pokazującej jakość powietrza.

Szymon Lichorobiec, Ekodoradca w Urzędzie Miasta Dąbrowa Tarnowska:

Ekodoradca Dąbrowa Tarnowska Szymon Lichorowiec

Najbardziej zadowolony jestem z zauważalnego wzrostu świadomości społecznej w temacie zanieczyszczenia powietrza. Udało mi się dotrzeć do szerokiego grona naszych mieszkańców, zarówno dorosłych jak i dzieci i młodzieży. Natomiast w mojej opinii, jednym z najciekawszych przedsięwzięć 2017 r. był marsz czystego powietrza, w którym wzięło udział ok. 300 dzieci. Marsz przeszedł ulicami naszej gminy. Dzieci ubrane w maski antysmogowe i transparenty apelowały do dorosłych, by zadbali o jakość powietrza, przez co zadbają też o zdrowie swoich najbliższych.

Rodzice tych dzieci nie mieli nic przeciwko takiej inicjatywie?

Szymon Lichorobiec, Dąbrowa TarnowskaPrzed wydarzeniem pojawiały się sceptyczne opinie, marsz odbywał się przy ujemnej temperaturze, więc wielu rodziców obawiało się o zdrowie dzieci. Na szczęście po wydarzeniu dochodziły do mnie pozytywne sygnały. Rodzice i generalnie mieszkańcy podkreślali, że dzieci uczą się o szkodliwości zanieczyszczeń nie tylko w szkolnej ławie, ale są włączane w społeczne inicjatywy, co pobudza ich aktywność, kreatywność oraz świadomość, że mają wpływ na to, co ich otacza oraz, że mogą kształtować swoją lokalną społeczność.

Jesienią minął rok od zatrudnienia Ekodoradców w gminach, udało wam się zrealizować wiele ciekawych inicjatyw i pomysłów, zastanawiam się jakie są wasze plany zawodowe na najbliższą przyszłość?

Kamila Pakuła, GorlicePrzyznam, że to trudne pytanie. Głowę mam pełną pomysłów, ale ich realizacja musi być dopasowana do aktualnych potrzeb. Na pewno chciałabym się teraz skupić na prowadzeniu zajęć dla dzieci i młodzieży w szkołach. Mam kilka pomysłów na aktywizację najmłodszych mieszkańców naszej gminy. To ważne działania, ponieważ zdobyta wiedza oraz postawy kształtowane od najmłodszych lat, będą procentować w przyszłości i będą stanowić przykład dla kolejnych pokoleń.

Szymon Lukaj, Wadowice: Zależy mi na propagowaniu odnawialnych źródeł energii w gminie, to czysta energia i duży potencjał. Kolejną sprawą jest skupienie się na kwestiach elektomobilności, także dużo jeszcze przed nami.

Szymon Lichorobiec, Dąbrowa TarnowskaChciałbym kontynuować politykę edukacyjno-informacyjną w gminie. Mam również nadzieję na coraz więcej inwestycji w zakresie termomodernizacji. Chcę nadal aktywnie wspierać naszych mieszkańców w podejmowaniu decyzji o wyborze ekologicznych źródeł ogrzewania i mam nadzieję, że to wszystko wydarzy się w najbliższym roku.

 

Z Ekodoradcami rozmawiała Joanna Kiersnowska

[easy_image_gallery gallery=”578″]

Szanowni Państwo,

Ekodoradcy zatrudnieni w ramach projektu LIFE działają już ponad rok wśród swoich lokalnych społeczności. W tym czasie służyli oni radą i pomocą tysiącom mieszkańców, odwiedzili dziesiątki szkół i zorganizowali setki spotkań.

Mając na celu zapewnienie wysokiej jakości świadczonej przez Ekodoradców pomocy, pragniemy poznać Państwa opinie na temat ich pracy. Cenimy Państwa zdanie, a informacje udzielone na podstawie ankiety, pomogą nam lepiej odpowiedzieć na Państwa potrzeby w przyszłości.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie prosimy o wypełnienie niniejszej ankiety, która pozwoli na ocenę poszczególnych obszarów działania Ekodoradcy.

Serdecznie dziękujemy za poświęcony czas!

Ankieta jest anonimowa, a Państwa ocena jest dla nas bardzo ważna!

Ankieta Ekodoradcy

Pod adresem smog.edu.pl można znaleźć portal edukacyjny dla dzieci i młodzieży przygotowany przez Krakowski Alarm Smogowy. Portal powstał w odpowiedzi na oczekiwania rodziców oraz nauczycieli, którzy szukali materiałów mogących wesprzeć edukację na temat skutków oraz źródeł zanieczyszczenia powietrza.

Portal zawiera części przeznaczone dla dzieci w różnym wieku, nastolatków oraz nauczycieli. Tym ostatnim pomoże między innymi zaoszczędzić czas i urozmaicić lekcje. Znajdują się tam m.in. gotowe scenariusze lekcji, karty pracy, gry edukacyjne, audiobooki i filmy edukacyjne. Zadbano też o to, by młodzież mogła w sposób atrakcyjny i interesujący przyswoić informacje, i pokazać w jaki sposób troszczyć się o środowisko, a szczególnie o powietrze, którym wszyscy oddychamy.

Każdy znajdzie to, czego potrzebuje

Rodzice i nauczyciele to ludzie, którzy są szczególnie zainteresowani wpływem smogu na nasze codzienne życie oraz tym, jak się przed nim chronić i zapobiegać jego powstawaniu. Materiały edukacyjne i pomoce naukowe, które mogłyby pomóc w poznaniu tematyki udostępnione zostały w postaci portalu, w którym każdy znajdzie to, czego potrzebuje. Zmiana postaw u najmłodszych przyniesie nie tylko widoczne skutki w kolejnych latach, ale może zadziałać także „tu i teraz”. Znane są sytuacje, kiedy to dzieci, które zapoznały się z problemem smogu poza domem, tłumaczyły rodzicom, że powinni zrezygnować z tzw. kopciuchów i nie wrzucać do pieców śmieci.

Jest to kolejny ciekawy „smogowy” projekt skierowany do dzieci. Niewiele wcześniej światło dzienne ujrzała książka „Skok na smog”, którą we współpracy z Polskim Alarmem Smogowym przygotowało wydawnictwo Znak Emotikon.

Portal zrealizowano w ramach realizacji działania „E.2. Lokalne działania informacyjno-edukacyjne w zakresie ochrony powietrza” projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” LIFE14 IPE PL 021/LIFE IP MALOPOLSKA.

Portal smog.edu.pl

Obowiązujący Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego nakłada na gminy z terenu województwa małopolskiego obowiązek przygotowania i bieżącej aktualizacji bazy inwentaryzacji źródeł ciepła na terenie gminy uwzględniającej m.in. źródła, których wymiana została dofinansowana czy pozyskano np. informacje w trakcie prowadzonej kontroli.

Z początkiem 2017 roku Samorząd Województwa Małopolskiego udostępnił gminom narzędzie do prowadzenia takiej inwentaryzacji. Jednocześnie narzędzie to służy do gromadzenia sprawozdawczości w zakresie realizacji działań inwestycyjnych polegających na likwidacji starych, niskosprawnych urządzeń grzewczych na paliwa stałe, przeprowadzonych termomodernizacjach budynków mieszkalnych czy użyteczności publicznej oraz wykorzystanych odnawialnych źródłach energii.

W dniach od 12 do 15 grudnia br. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego przeprowadził szkolenie warsztatowe dla pracowników gmin z obsługi przedmiotowej bazy. Szkolenie objęło część teoretyczną oraz praktyczną, a zorganizowane zostało przede wszystkim w celu usprawnienia obowiązującej sprawozdawczości, uzyskania prawidłowych i reprezentatywnych danych przekazywanych przez gminy w celu bieżącego monitorowania stanu realizacji działań naprawczych. W szkoleniu udział wzięło 119 gmin z terenu Małopolski oraz przedstawiciele Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

W trakcie szkolenia przedstawiono gminom wskaźniki emisji stosowane na potrzeby oszacowania efektu ekologicznego. Rekomenduje się, aby gminy stosowały te wskaźniki podczas opracowywania własnych dokumentów strategicznych np. w planach gospodarki niskoemisyjnej, dzięki czemu zachowana zostanie spójność z Programem ochrony powietrza dla województwa małopolskiego i sprawozdawczością z niego wynikającą. Ponadto, uczestnicy szkolenia poinformowani zostali o sposobie prowadzenia kontroli przez WIOŚ w Krakowie w 2018 roku w zakresie realizacji Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego.

[easy_image_gallery gallery=”260″]